Blog Rhys Llwyd

BLOG WEDI SYMUD!

2008-09-01T14:26:00.001+01:00

MAE BLOG RHYS LLWYD WEDI SYMUD ODDI YMA I:

http://blog.rhysllwyd.com

BYDD YN FWY, YN WELL AC YN WAETH NA'R HEN FLOG!

WELA I CHI YNA!

Pro-Life a Pro-Guns? Sarah Palin a'r 'moral votes'

2008-08-30T20:35:00.004+01:00

Rai blynyddoedd yn ôl bellach, efallai mae nol adeg y frwydr Arlywyddol diwethaf oedd hi, fe gyflwynodd Arfon Jones fi i feddwl a gwaith Jim Wallis. Ar y pryd fe gyhoeddodd Wallis ei lyfr enwoca hyd yma sef 'God Politics: Why the right gets it wrong and the left don't get it', fe brynes i y llyfr a'i darllen ag awch. Roedd hi'n anochel y bydde ni'n troi at syniadaeth Jim Wallis yn fuan yn hytrach na'n hwyrach a hithau eto fyth yn dymor brwydr arlywyddol! Rwy'n gobeithio ac yn gweddïo mae'r Democratiaid a Barak Obama fydd yn fuddugol; nid yw'r Democratiaid heb eu beiai ac nid yw Obama ei hun yn ddifrycheulyd chwaith ond o bwyso a mesur rhyw fymryn does dim dwywaith fod polisïau y Democratiaid yn eistedd llawer esmwythach ar fy nghydwybod Cristnogol i na rhai McCain a'r Gweriniaethwyr.

Yr hyn wnaeth fy nghyflyru i sgwennu y blog cyntaf yma (o lawer maen debyg dros yr hydref) am y frwydr arlywyddol oedd penderfyniad McCain i benodi Sarah Palin fel ei bartner yn y frwydr. Ar un llaw maen beth da fod merch yn rhedeg ar y lefel uchaf wedi methiant Hillery i arwain y Democratiaid a chamgymeriad Obama wedyn (yn fy nhyb i) i beidio ei dewis hi fel partner. Ond ar y naill law maen drist fod McCain wedi dewis text book Cristion Efengylaidd Adain-Dde fel ei bartner i chwipio fyny'r hen ddadleuon 'moral votes' unwaith eto yn y frwydr arlywyddol yma. Dyma rai o nodweddion Palin sy'n siwr o bleisio'r 'moral voters':

1. Mab hynaf ar fin mynd i ymladd yn Afghanistan
2. Pro-Life
3. Pro-Guns

Dadl Jim Wallis yn ei lyfr dylanwadol 'God Politics' yw mae heresi yw i'r dde-efengylaidd yn America bennu beth sy'n fater 'moesol' a beth sydd ddim. I'r dde-efengylaidd nid yw eu 'moral values' nhw yn mynd tu hwnt y ddadl am (i.) erthyliad, (ii.) cred mewn rhyfel cyfiawn, (iii.) cred yn yr hawl i amddiffyn eich hun trwy drais (h.y. eu ymgyrchoedd pro-guns) a (iv.) materion yn ymwneud a rhywioldeb. Mae pleidlais y dde-efengylaidd yn hollol gul ei feddwl a dim ond yn edrych ar y pedwar pwnc dwi wedi nodi uchod, nhw yw'r 'moral issues' a dim byd arall. Dim sôn am dlodi. Dim sôn am wasanaeth iechyd. Dim sôn am yr amgylchedd. Dim sôn am gymorth i deuluoedd tlawd.

Wrth gwrs fe fydd unrhyw un sydd wedi darllen ei Feibl drosto ef ei hun yn gwybod fod mwy gan y Beibl i ddweud am dlodi a chyfiawnder na bron a bod dim byd arall ond rhywsut mae'r bleidlais dde-efengylaidd yn anwybyddu hynny yn llwyr. Os ydy McCain a Palin yn pro-life a pro-guns mae'r dde-efengylaidd yn fodlon anwybyddu'r ffaith fod polisiau economaidd a chymdeithasol y Gweriniaethwyr yn sylfaenol ang-Nghristnogol. Gwell yw pleidleisio dros Weriniaethwyr sy'n derbyn llwgr wobr gan y cwmnïau olew ac yn rhedeg contracts gwerth miliynau yn Affrica a'r Dwyrain Canol i'w melin eu hunain OND sy'n erbyn erthyliad na phleidleisio dros y Democratiaid sydd a rhaglen flaenllaw i ddod a gwasanaeth iechyd at gyrraedd pawb beth bynnag foi cefndir beth bynnag fo'i cyfoeth ac sy'n benderfynol o ail-edrych ar bolisi tramor dinistriol yr UDA.

Rwy'n cytuno fod gan y Cristion ddyletswydd i bwyso a mesur pa ymgeisydd sy'n cynrychioli cyfiawnder Iesu orau ond maen rhaid i'r dde-efengylaidd sylwi fod cyfiawnder Iesu yn siarad a chymdeithas a chyd-ddyn nid jest gyda'r preifat.

Fel dywedodd Jim Wallis yn ei lyfr: “Faith is always personnal but never private.”

Pregeth dda ar Nehemeia 2

2008-08-30T19:09:00.003+01:00

Dwi newydd wylio'r fideo isod sef sgwrs gan Mark Driscoll ar Nehemeia 1:11b-2:8 lle mae Driscoll yn esbonio sut roedd Nehemeia ar un llaw yn uchelgeisiol ac ar y llaw arall yn llwyr ddibynnol ar Dduw a gweddi. Byrdwn ei neges yw fod dim byd o'i le gyda bod yn uchelgeisiol a dibynnu fod yr uchelgais yna yn un bydd yn gogoneddu Duw.

Fy llyfr dyfyniadau

2008-08-29T22:46:00.002+01:00

Dwi'n hoff iawn o gadw llyfrau nodiadau bach, mewn ffordd llyfr bach nodiadau electronig ydy blogs. Tra ro ni'n Rhydychen rhai diwrnodau yn ol wnes i brynnu llyfr nodiadau bach newydd, dydy fy un cyfredol i ddim yn llawn ond ro ni'n ysu i gychwyn defnyddio'r un newydd felly dwi wedi penderfynnu defnyddio'r un newydd yn arbennig ar gyfer nodi dyfyniadau da a defnyddiol alla i ddefnyddio mewn pregethe, sgyrsiau ac erthygle. Ymysg y rhai cyntaf sydd wedi mynd mewn i'r llyfr wythnos yma mae:

"I found that I was just as likely to meet God in the sewers of the ghetto as in the halls of academia. I learned more about God from the tears of homeless mothers than any Systematic Theology ever taught me." (Shane Claiborne)

"Frank: I'm seeing this new Girl.
Andy: What are you doing messing with all these girls?
Frank: But this one is sooo hott
Andy: Frank mate, hell's hot too" (Andy Ollerton)

Mae Cynan yn meddwl fod fy hoffter o gadw llyfrau bach yn pretentious, falle ei fod e, ond fydde chi'n ffol i beidio cadw copi dros gefn o waith ar y cyfrifiadur ac yn yr un modd mi fydde ni'n hurt i beidio cadw copi wrth gefn o'm meddyliau am hoff ddyfyniadau mewn llyfrau bach!

Stori Chris Jones (Rhan 3/3)

2008-08-29T08:00:00.000+01:00

Yn y fideo yma, yr olaf mewn cyfres o dri, mae Chris Jones y cyn chwaraewr rygbi a chyn hyfforddwr Treorci a Phontypridd gafodd ei wahardd o'r gem am byth... ddwywaith (!) yn adrodd ei hanes o fod yn chwaraewr mwyf treisgar y gem dros y byd, i gell heddlu yn Aberhonddu i droed croes Iesu Grist. Dyma dystiolaeth dyn sy'n dangos fod Crist a Christnogaeth i ddynion cadarn cryf ac nid dim ond i wimps sy'n gwisgo sandalau ac yn sipian te decaf!

Y Gyfres Gyfan:

Rhan 1
Rhan 2
Rhan 3

www.souledoutcymru.net

Stori Chris Jones (Rhan 2/3)

2008-08-28T08:00:00.000+01:00

Yn y fideo yma, yr ail o dri, mae Chris Jones y cyn chwaraewr rygbi a chyn hyfforddwr Treorci a Phontypridd gafodd ei wahardd o'r gem am byth... ddwywaith (!) yn adrodd ei hanes o fod yn chwaraewr mwyf treisgar y gem dros y byd, i gell heddlu yn Aberhonddu i droed croes Iesu Grist. Dyma dystiolaeth dyn sy'n dangos fod Crist a Christnogaeth i ddynion cadarn cryf ac nid dim ond i wimps sy'n gwisgo sandalau ac yn sipian te decaf!

Bydd rhan nesaf y stori ar y blog fory.

Stori Chris Jones (Rhan 1/3)

2008-08-27T08:00:00.001+01:00

Yn y fideo yma, y cyntaf o dri, mae Chris Jones y cyn chwaraewr rygbi a chyn hyfforddwr Treorci a Phontypridd gafodd ei wahardd o'r gem am byth... ddwywaith (!) yn adrodd ei hanes o fod yn chwaraewr mwyf treisgar y gem dros y byd, i gell heddlu yn Aberhonddu i droed croes Iesu Grist. Dyma dystiolaeth dyn sy'n dangos fod Crist a Christnogaeth i ddynion cadarn cryf ac nid dim ond i wimps sy'n gwisgo sandalau ac yn sipian te decaf!

Bydd rhan nesaf y stori ar y blog fory.

Garin Jenkins yn Souled Out (rhan 4/4)

2008-08-26T08:00:00.000+01:00

Y rhan olaf o bedwar o gyfweliad a ffilmwyd yn nigwyddiad Souled Out yn y Bala nos Sul diwethaf lle mae'r cyn-chwaraewr Rygbi rhyngwladol Garin Jenkins yn trafod ei fywyd a'i ffydd ar, ac oddi ar y cae.

Y Gyfres Gyfan:

Rhan 1
Rhan 2
Rhan 3
Rhan 4

www.souledoutcymru.net

Garin Jenkins yn Souled Out (rhan 3/4)

2008-08-25T08:00:00.000+01:00

Trydydd rhan o bedwar o gyfweliad a ffilmwyd yn nigwyddiad Souled Out yn y Bala nos Sul diwethaf lle mae'r cyn-chwaraewr Rygbi rhyngwladol Garin Jenkins yn trafod ei fywyd a'i ffydd ar, ac oddi ar y cae.

t>

Garin Jenkins yn Souled Out (rhan 2/4)

2008-08-24T08:00:00.000+01:00

Ail ran o bedwar o gyfweliad a ffilmwyd yn nigwyddiad Souled Out yn y Bala nos Sul diwethaf lle mae'r cyn-chwaraewr Rygbi rhyngwladol Garin Jenkins yn trafod ei fywyd a'i ffydd ar, ac oddi ar y cae.

Garin Jenkins yn Souled Out (Rhan 1/4)

2008-08-23T10:57:00.004+01:00

Cyfweliad a ffilmwyd yn nigwyddiad Souled Out yn y Bala nos Sul diwethaf lle mae'r cyn-chwaraewr Rygbi rhyngwladol Garin Jenkins yn trafod ei fywyd a'i ffydd ar, ac oddi ar y cae. Dyma'r rhan gyntaf o bedwar.

Trin yr Eglwys fel Sinema

2008-08-22T17:07:00.003+01:00

Dwi wrth fy modd yn mynd i'r Sinema yn enwedig ers symud i Fangor oherwydd fod mynd i weld ffilm yn cynnwys reid fach ar y trên draw i Gyffordd Llandudno. Ond er fy hoffter o'r tripiau bach draw i Junction (fel mae'r Conductor ar y trên yn ei alw) anaml iawn dwi'n cael noson rydd neu wythnos dawel i fynd; dim ond os nad oes dim byd arall o gwbl ymlaen, dim gwaith i'w gwblhau a dim adloniant amgen ar gael dwi'n ei throi hi am Junction. Wedi i chi gyrraedd draw does dim rhaid i chi wneud dim byd, prynu eich tocyn, y staff yn gweni diodydd a phop-corn i chi yna i mewn a chi ac eistedd nol a mwynhau y ffilm a chael dianc o'r byd go iawn am awr neu ddwy. Yna adref a chi a gadael i staff y Sinema glirio y pop-corn oddi ar y llawr a gosod y lle yn barod i'r ffilm nesaf. Tybed a ydych chi'n un o'r rheiny sy'n trin yr Eglwys fel Sinema? Mae yna ddigon o rai allan yna.

Dim ond os nad oes dim byd arall ymlaen rydych chi'n troi i mewn i'r cwrdd, a hynny dim ond lond llaw o weithiau'r flwyddyn, rhyw fath o last resort. A phan drowch chi fyny fyddwch chi ddim yn disgwyl gwneud mwy na eistedd yn y cefn ac yna ei throi hi adref ar y diwedd. Bydd y rheiny sy'n trin yr Eglwys fel Sinema yn cymryd yn ganiataol fod aelodau eraill yn gwneud yr holl waith ac y gallent hwy droi fyny pan yn gyfleus iddyn nhw. Mae cadw eich enw ar lyfrau aelodaeth eich capel a dangos eich wyneb yn cwrdd dim ond lond dwrn o weithiau'r flwyddyn er mwyn lleddfu eich cydwybod yn ymylu ar ofergoeliaeth ac mae hyn yn ffenomenon sy'n rhaid i'r Eglwysi Cymraeg ei wynebu a'i daclo rhag blaen. Un o brif elynion efengyl Crist yn ein capeli heddiw yw crefydd, nid yw crefydd a Christnogaeth yr un peth. Mae un yn dilyn ofergoel a'r llall yn dilyn gras Crist.

Os wyt ti'n un o'r aelodau hynny sy'n trin dy eglwys fel Sinema yna beth am roi ymdrech fis Medi ymlaen i ymroi mwy o fywyd a gwaith dy eglwys.

Poster i gig Radio Lux

2008-08-13T12:02:00.001+01:00

Poster bach sydyn wnes i bore ma i Meilyr Hedd, Cymru X:

Y Tag gorau ar Facebook erioed - da iawn Hywel!

2008-08-12T20:30:00.001+01:00

Gymerith hi gamp i gael 'tag' llun gwell na hwn ar Faceook! Da iawn Hywel.

Fideo i ddigwyddiad Tearfund yn 'steddfod

2008-08-12T17:44:00.000+01:00

ie, dwi'n gwbod, mae'r wefan ar ddiwedd y fideo wedi sillafu yn anghywir! WPS!

Y cyfeiriad cywir ydy WWW.TEARFUND.ORG/CYMRU

Pedwar egwyddor craidd Coleg Ffederal Cymraeg wedi ei esbonio

2008-08-12T12:35:00.001+01:00

Llyfrau o'r Steddfod

2008-08-11T23:31:00.002+01:00

Mae'r Eisteddfod yn tueddu i fod yn wythnos ddrud i bawb rhywsut, y ddiod gadarn sy'n gwagio'r banc i'r rhan fwyaf o bobl ond i mi y doreth o lyfrau sydd ar werth sy'n dwyn fy arian prin. Dyma'r llyfrau wnes i brynu yn yr Eisteddfod eleni:

1. 'Ffiniau' gan Dewi Z. Phillips. Cyfrol ddiweddaraf ac olaf Dewi Z, wedi iddo farw y llynedd fe gymerodd Hywel Teifi Edwards y dasg o'i olygu yn barod i'r Lolfa ei gyhoeddi. Yn y gyfrol hon mae Dewi Z yn trafod Llenyddiaeth Cymru o safbwynt yr athronydd. Mae hon yn debyg o fod yn un drom – cha i ddim cyfle i'w darllen am y tro.

2. 'Tu Chwith 29'. Menna oedd yn golygu'r gyfrol hôn ac mae hi wedi gwneud jobyn da ohoni a da o beth felly gan mod i'n gwybod mwy na neb yr amser y treuliodd hi'n hel cyfranwyr, golygu drafftiau a chraffu ar broflenni – dwi'n falch iawn drosti fod hon yn gyfrol mor dda. Ymysg y cyfranwyr mae yna erthygl fechan gan ryw Rhys Llwyd yn trafod y feirniadaeth o Bietistiaeth yng ngwaith Pennar Davies a Bobi Jones.

3. 'Credu a Chofio: Ysgrifau Edwin Pryce Jones' gol. R. Tudur Jones. Roedd Edwin Pryce Jones yn un o gyfeillion pennaf Dr. Tudur, testun fy ymchwil, ac roedd EP Jones hefyd yn ddylanwad arno maen rhaid. Felly pan welais hwn ym mwced “bargeinion” stondin Cyhoeddiadau'r Gair roedd rhaid i mi ei brynu. Maen cynnwys anerchiadau enwog EP Jones 'Her yr Athrawiaethau'.

4. 'Beth yw pwrpas llenydda?' gan Bobi Jones. Llyfr bach ond pwysig yn nhraddodiad Dooywerd, pwysig iawn i ddeall Calfiniaeth a rational llenyddol Bobi. Ches i hwn o stondin Gwynedd Williams.

5. 'Cristnogaeth a Chenedlaetholdeb' gan J.R. Jones. Pwysig i mi ymgyfarwyddo fy hun a syniadau sy'n wahanol i rai R. Tudur Jones yn enwedig syniadau gwahanol sy'n hawlio'r teitl “Cristnogol” yn ogystal. Ches i hwn hefyd o stondin Gwynedd Williams.

6. 'Amddiffyniad i'r Methodistiaid Cymreig mewn atebiad i gyhuddiad yn eu herbyn, mewn dau draethodyn dienw' gan Thomas Charles y Bala. Dwi wrth fy modd gyda llyfrau bach Thomas Charles, maen nhw'n glasuron i gyd! Yn y llyfryn bach hwn mae Thomas Charles yn mynd i ddadl gyda'r Eglwyswyr sy'n beirniadu'r Methodistiaid Calfinaidd am dorri cwys newydd ac annibynnol. Meddwl oeddwn ni y byddai yna dipyn yn berthnasol i ni heddiw sy'n ceisio torri cwys newydd ac annibynnol o'r hen gyfundrefnau crefyddol. Hen eto o stondin Gwynedd Williams.

7. 'Evanglical Review of Theology'. Ches i hwn gan Dewi Arwel Hughes, ymgynghorydd Diwinyddol Tearfund. Roedd Dewi yn gweithio ar stondin Tearfund gyda Menna rai diwrnodau yn ystod yr wythnos.

Llawer i ddarllen felly!

Iesu! Aled Jones Williams

2008-08-11T16:04:00.002+01:00

Mae'r theatr a'r ddrama yn gyfryngau pwerus tu hwnt ac o safbwynt Cristion a Christnogaeth mae'r theatr yn sicr a photensial i gyflwyno pobl o'r newydd i Iesu Grist y Gwaredwr. Fodd bynnag trist oedd gweld fod Aled Jones Williams, ac yntau wrth gwrs yn Ficer yn yr Eglwys yng Nghymru, yn defnyddio'r theatr i ymosod ar ein Gwaredwr yn hytrach na'i gyflwyno o'r newydd i genedl sydd wirioneddol angen clywed a deall y newyddion da. Yn y ddrama roedd Iesu, wrth gwrs, yn cael ei actio gan Ferch – nid oedd hynny yn fy nghynhyrfu rhyw lawer ond yn hytrach yr hyn wnaeth fy nigalonni rhyw damaid oedd fod Aled yn portreadu Iesu fel Duw llipa a phathetig. Mi oedd Iesu Grist, wrth gwrs, yn ostyngedig ond mae bod yn ostyngedig yn dra wahanol i fod yn llipa. Er enghraifft cymerwch Ghandi, roedd yn ŵr hynaws a gostyngedig ond doedd hynny ddim gyfystyr a bod yn llipa a phathetig. Cymaint mwy felly oedd yr Iesu, oedd mi oedd yn ostyngedig ond roedd yn ŵr a Duw cadarn a wnaeth y safiad mwyaf yn hanes. Mae drama Aled yn methu'n llwyr a phwyntio allan y gwahaniaeth yma rhwng gostyngeiddrwydd a lliprwydd a thrwy fethu a phwyntio allan y gwahaniaeth yma mae Aled yn ymosod yn ffiaidd ar gymeriad Iesu fy ngwaredwr a'm Duw.

Mae Aled wedi cwyno o'r blaen bod dim cymeriad gan Iesu'r Beibl ac oherwydd hynny Iesu yw cymeriad gwanaf ei ddrama. Wrth gwrs mewn drama pechod a pechodau'r cymeriadau sy'n creu'r cymeriadau, creu'r cyffro a chreu'r tensiynau; felly i Aled fel dramodydd mae delio a phortreadu cymeriad di-bechod fel Iesu yn siŵr o beri problemau sylweddol. Yn hynny o beth efallai mae'r peth gorau i Aled fyddai wedi canoli'r ddrama yn llwyr ar yr ymryson rhwng Caiaffas a Pontiws Peilat – wedi'r cyfan cefndirol oedd cymeriad Iesu ei hun yn y ddrama. Ond roedd rhaid i Aled fachu ar bob cyfle i ymosod a'r Gristnogaeth glasurol felly pa ffordd well na hynny o ddifrïo y gwaredwr ei hun pobl cyfle cai?

O roi ystyriaethau diwinyddol a'r 'hw ha' dadleuol i'r neilltu ac edrych ar y ddrama yn gwbl wrthrychol rwy'n parhau i gredu fod y ddrama yn un wan ac iddi sgript eclectig flêr. Rodd diffyg cynildeb difrifol gan Aled yn y sgript ac roedd y diffyg cynildeb yma yn golygu fod y dramodydd yn gwthio ei hun ar y llwyfan ac yn pregethu ei ragfarnau at y gynulleidfa yn hytrach na defnyddio'r sgript a'r ddrama i wneud hynny mewn ffordd gywrain a chynnil. Roedd llawer o regi yn y ddrama ac fe nododd cyfaill i mi, nad sy'n arddel Cristnogaeth gyda llaw, mae arwydd o sgript wan a rhwystredigaeth o dŷ'r dramodydd ydy gorfod troi at regi cymaint. Dwi ddim yn erbyn y defnydd o reg mewn llên, i ddweud y gwir dwi'n meddwl fod defnydd cynnil o reg mewn llen yn effeithiol dros ben i bortreadu'r gynnen a phechod sydd ynom ni gyd. Ond doedd dim cynildeb o gwbl yn nefnydd Aled o'r rheg ac oherwydd hynny roedd y defnydd o reg yn ddim byd mwy na dangos bod Aled yn Ficer rhwystredig sydd wedi a methu mynegi ei hun ac oherwydd hynny yn gorfod troi at reg yn yr un ffordd ag y mae plentyn bach yn gwaeddi a strancian pan nad yw'n cael ei ffordd ei hun.

Gan gofio mae gweinidog yr efengyl oedd awdur y ddrama rhaid holi'r cwestiwn a'i diben yr Eglwys a'i haelodau ydy cyhoeddi'r newyddion da am Deyrnas Crist yntau holi cwestiynau a dymchwel ei sylfaeni? Mae yna ddigon o bobl allan yna sy'n ymosod a'r Grist a'i waith ac mae'n drueni fod Gweinidog yr Efengyl o Borthmadog wedi cymryd ochr a hwy. Ond dydw i ddim yn gofidio rhyw lawer oblegid ganrifoedd yn ddiweddarach rydym ni'n parhau i werthfawrogi gweithiau llenyddol mawr Cristnogaeth glasurol y Piwritaniaid a'r Methodistiaid ond dwi'n amau a fydd unrhyw un wedi dim ond pum mlynedd yn parhau i gofio heb sôn am berfformio Iesu! gan Aled Jones Williams.

Maen debyg fod Aled Jones Williams bellach yn ferthyr ond does neb cweit yn siŵr dros be y'i merthyrwyd. Yr unig ateb hyd y gwela i i Aled, yn eironig ddigon, ydy troi at y gwaredwr y mae wedi dyrnu ei rwystredigaeth yn ei erbyn yn y ddrama hon. 'Dewch ataf i bawb sy'n flinderog a llwythog' meddai Iesu ac ar ôl gwylio Iesu! rwy'n amau fod Aled, yn fwy na neb, yn hen Ficer sydd angen troi at yr Iesu yn hytrach na'i ddifrïo pob cyfle posib.

Steddfod yn y Ddinas 2

2008-08-06T10:43:00.002+01:00

Bnawn ddoe ches i'r fraint o glywed diferion olaf athroniaeth gymraeg
yn traddodi. Cynwil Williams, Meredydd Evans a Walford Gaily oedd yn
siarad a hynny yn lansiad llyfr newydd ac olaf Dewi Z Phillips,
Ffiniau, lle maen trafod athroniaeth o safbwynt beirniadaeth lenyddol
Gymraeg. Dwi'n cyfeirio at yr ymddiddan ddoe fel diferion olaf
athroniaeth gymraeg oherwydd nad ydwi i'n gwel unrhyw arwydd yn fy
nghenhedlaeth i o fedru meddwl a thraddodi i'r un manylder a glywsom
ddoe, yn enwedig gan Walford.

Esboniodd Walford mae 1+1 yw 2 ac mae 2 yw 1+1. Aeth ymlaen wedyn i
ddweud ei fod yn dod o bentre bach ac mae pentre bach yw ei bentre fe.
Y gair allweddol felly yw yr "YW", mae'r 'yw' cyntaf yn reol wrth
drafod mathemateg ond amwys yw'r ail 'yw' yn trafod maint y pentref,
maen fater o ddehongliad ac nid barn os yw'r pentref wirioneddol yn un
bach. Mae'r pwynt/deilema yma wrth gwrs yn greiddiol bwysig ym myd
athroniaeth crefydd oherwydd adnod greiddiol y ffydd Gristnogol yw
honno sy'n mynd: "Duw cariad YW." Beth yw naturyr 'yw' yn yr adnod
enwog hwnnw? A'i rheol neu ddehongliad diagrifiadol ydyw?

Roedd meddwl a thrafodaeth Walford yn wefreiddiol ac byddai'n drueni
mawr petai cenhedlaeth Walford yr olaf i drafod metaffiseg mewn math
fanylder trwy gyfrwng y Gymraeg.

Steddfod yn y Ddinas 1

2008-08-05T11:26:00.000+01:00

Mae'n fore mawrth a dwi newydd ddychwelyd i safle'r Eisteddfod ar ol
bod am gawod ym mwll nofio Maindy. '1.70 am gawod, ond gwerth pob
ceiniog ar wythnos oer, gwlyb a drewllyd fel hwn! Mae'r prif faes a'r
maes ieuenctid yn lefydd braf, yr unig beth sy'n anffafriol ydy
pellter y maesydd parcio yn enwedig i rywyn sy'n gorfod cerdded ar hyd
y llwybrau wedi iddi nosi, maen beryglus iawn a dweud y gwir. Ond dyna
ni, dyna beth yw steddfid yn y ddinas!

Y newyddion mawr hyd yma wrth gwrs oedd camp Hywel i ennill Y Goron ac
ynte ddim ond yn 25!gwych!

Reit dwi wedi cyrraedd y maes nawr. Blogiad arall fory. Am ddrama Aled
Jones Williams efallai, yn mynd i'w gweld hi heno.

Dilyn Iesu nid y traddodiadaeth: gwersi i Eglwys Loegr

2008-08-03T19:43:00.004+01:00

Wedi dwy noson yng Nghaerdydd dwi wedi dianc yn ôl i'r Fro yn barod am seibiant (mi fydda i'n dychwelyd i'r steddfod fory cofiwch). Nol yn Llanddarog fe'm syfrdanwyd i weld fod Tom Livingston yn y Western Mail yn dyfynnu fy mlog, dyma maen dweud:

Not everyone is a fan of this mini-Glastonbury [maes b] exising in pararell to the main Eisteddfod, though. Las year Welsh blogger Rhys Llwyd complained of the Eisteddfod's “dark secret” - the huge amount of booze consumed on Maes B.
“After the carnage of Maes B my conscience told me I had to say something,” he wrote. “I'm not against drinking, just be sensible and do it in moderation.

”

Chwarae teg i Tom, maen fy nyfynnu yn ei gyd-destun yn gywir er fe ddylwn ychwanegu mod i yn ffan o wyliau cerddorol ac mae dim ond y diwylliant yfed yn dwll a chyffuriau sy'n cyd-fynd ag ef yr ydw i'n anghyfforddus ag ef.

Ond erthygl llawer mwy difyr yn y Western Mail ddoe oedd un yn sôn am y dadlau rhwng yr Anglicaniaid “ceidwadol” a “rhyddfrydol.” Pen-bandit y garfan geidwadol ydy Henry Orombi, Archesgob Uganda. Wrth wylio rhaglen ddogfen am yr ymryson bythefnos yn ôl fe sylwais am y tro cyntaf difrifoldeb y rhwyg yn yr eglwys Anglicanaidd. Arwynebol yn unig yw'r ddau issue o ordeinio menywod ac ordeinio pobl sy'n ymarfer rhyw gwrywgydiol oblegid y broblem waelodol sydd tu ôl y dadlau diweddar yw democratiaeth, hynny yw diffyg, o fewn yr Eglwys Anglicanaidd. Eglwys Loegr yw pen-eglwys y gymuned Anglicanaidd ac felly Archesgob Caergaint, Rowan Williams, yw arweinydd de facto y gymuned Anglicanaidd yn rhyngwladol. Yn hanesyddol gellid deall pam – honno oedd y fam eglwys a honno anfonodd genhadon i sefydlu esgobaethau Anglicanaidd dros y byd, yn arbennig yn Affrica. Ond bellach mae Eglwys Loegr ar drai difrifol tra bod yr Eglwys Anglicanaidd yn Affrica yn gweld diwygiadau nerthol gyda miloedd ar filoedd yn dod i gredu ac eglwysi newydd yn agor ym mhob tref. Er enghraifft mae 25% o Anglicaniaid y byd yn byw yn Nigeria yn unig! Gan mai pobl yw eglwys ac nid adeiladau na sefydliadau fe ddylai canolbwynt a phencadlys yr Anglicaniaid bellach fod yn Affrica ac nid yn Lloegr a Chaergaint. Fodd bynnag gan fod yr Eglwys Anglicanaidd yn eglwys an-nemocrataidd mae'r Eglwys yn Lloegr yn gwrthod ildio a symud pen yr Eglwys at drwch ei haelodau yn Affrica.

Yn y Western Mail mae Henry Ormbi, Archesgob Uganda, yn cyfeirio at y diffyg democratiaeth yma o fewn yr Eglwys Anglicanaidd yn “a remnant of British colonialism.” Mae'r Archesgob Ormbi wrth gwrs yn llygad ei le – mae'r “hawl ddwyfol” yma mae Eglwys Loegr ac Archesgobaeth Caergaint yn hawlio dros holl Anglicaniaid y byd yn sylfaenol ang-Nghristnogol. Fe â Ormbi ymlaen i ddweud: “Even the Pope is elected by his peers. But what the Anglicans have is a man appointed by a secular government.”

Nid yw Henry Ormbi a'i gyd Anglicaniaid “ceidwadol” heb ei bai chwaith – er enghraifft maen nhw'n cefnogi “state-sponsored persecution of lesbians and gay men.” Dwi ddim yn meddwl fod lle i ddefnyddio deddfau gwlad i orfodi gwerthoedd Cristnogol ar bobl – mae hynny hefyd yn anghristnogol oherwydd mae Iesu sy'n newid calonnau pobl ac nid deddfau gwlad.

Rwy'n eithriadol o falch o'n traddodiad annibynnol anghydffurfiol ni yng Nghymru ac mae'r holl hw ha yma yn profi o'r newydd nad ydy model hierarchaidd yr eglwys Anglicanaidd yn abl i genhadu i'n cymdeithas ni heddiw. Mae'r ceidwadwyr oddi mewn iddi, lle mae fy nghydymdeimlad i yn syrthio, ddim wedi deall yr angen i ddangos cariad a gras tuag at bobl sy'n sylfaenol anghywir ac mae'r rhyddfrydwyr yn eu hymgais i ddenu a charu wedi cyfaddawdu ar y gwirionedd.

Mae angen synthesis newydd. Mae angen bod yn driw i wirionedd a chariad Crist.

Lle mae'r Maes?

2008-07-31T14:09:00.000+01:00

Dwi reit ynghanol y Maes ac mae'r GPS ar yr iPhone yn dangos yn union
lle ydwi!

Hen luniau o'r teulu

2008-07-29T22:50:00.006+01:00

Wncwl John o Geneva a'r teulu draw wythnos yma ac wedi pasio hen luniau o'r teulu i mi. Maen nhw'n hen rai o ddechrau'r Ungeinfed Ganrif, rhai o'r Bedwaredd Ganrif a'r bymtheg. Hollol anhygoel.

Fy hen hen hen Famgu a Tadcu:

Fy hen hen Mamgu gyda fy hen hen hen Famgu:

Llun priodas fy hen Famgu ac Wncwl Trefor, Mamgu yw'r groten fach draw ar y dde. Y gweinidog yw Nantlais Williams yr Emynydd, un o arweinwyr Diwygiad 04-05.

Tynnwyd y llun yma yn y Bedwaredd Ganrif a'r Bymtheg, dydy ni ddim yn siwr pwy yn union yw'r plant OND mae nhw'n sicr yn perthyn i ni oherwydd fod y ferch fach run spit ag Elain fy chwaer!

Dylanwad llesol yr eglwys ar gymdeithas

2008-07-28T20:15:00.003+01:00

Yn ddiweddar, yn Cristion ac hefyd ar fy mlog, rwyf wedi bod yn annog pobl i edrych tu hwnt i grefydd gyfundrefnol er mwyn ail-ddarganfod Cristnogaeth y Beibl ac ail ddarganfod Crist drostynt hwy eu hunain. Rwyf hyd yn oed wedi cyfeirio at ymadroddion beiddgar fel “Everyday people are leaving the Church and coming Back to God” yn ogystal â “Jesus – OK, Church – No Way!”. Rwyf wedi fy nghyhuddo o ddifrïo'r Eglwys lle mewn gwirionedd fy mwriad oedd herio a chwyldroi'r eglwys. Yn y blogiad yma felly fy mwriad yw tanlinellu o'r newydd beth yw'r eglwys a thanlinellu fod rhaid i ni ymroi i'n heglwysi mewn modd radical a graslon yr un pryd.

Maen ystrydebol bellach i gyfeirio a chymharu'r Eglwys a McDonalds - dydy mynd i'r Eglwys ddim yn eich gwneud chi'n Gristion mwy nag y gwnaiff mynd i McDonalds yn eich gwneud chi'n hamburger! Er, fel Protestant da, na gredaf fod yr Eglwys yn gyfrwng i selio iachawdwriaeth rwyf yn argyhoeddedig fod yr Eglwys ac athrawiaeth yr eglwys o bwys canolog i'r Cristion.

Mae'r Beibl yn cyfeirio at yr Eglwys fel Priodferch Crist. Meddai Paul yn Effesiaid 5:25-27:

“Chwi wŷr, carwch eich gwragedd, fel y carodd Crist yntau'r eglwys a'i roi ei hun drosti, i'w sancteiddio a'i glanhau â'r golchiad dŵr a'r gair, er mwyn iddo ef ei hun ei chyflwyno iddo'i hun yn ei llawn ogoniant, heb fod arni frycheuyn na chrychni na dim byd o'r fath, iddi fod yn sanctaidd a di-fai.”

Mae'n debyg fod yr adnodau hynny yn rai sy'n fwy cyfarwydd i chi fel rhai sy'n cael eu darllen mewn gwasanaeth priodasol ond gadewch i ni am ennyd graffu yn fanwl ar yr adnodau. I mi mae'r adnodau yma yn ysgytwol: cymaint yw cariad Iesu dros ei eglwys, ei briodferch - hynny yw y ti a mi os wyt yn credu - fel ei fod wedi rhoi ei hun o'i wirfodd ar y groes drosom ni. Ond nid yn unig hynny ond pan ddaw y dydd (nid os ddaw y dydd) pan ddown i gyd o flaen Duw nid yn unig y bydd hi'n gysur gwybod fod Iesu wedi rhoi ei hun o'i wirfodd ar y groes trosom ond y bydd Iesu ei hun yn ein cyflwyno yn ddi-fai a di-frycheuyn i Dduw yn y nefoedd. Wylwch, o'r fath fraint! Mae rhai diwinwyr o'r farn fod Duw wedi creu'r sefydliad o briodas fel delwedd i ni allu cael mymryn o amgyffred o'r cariad mae Iesu wedi ei ddangos at yr Eglwys. Fe ddywed Joshua Harris yn ei lyfr 'Stop Dating the Church' (Multnomah, 2004):

“God invented romance and pursuit and the promise of undying love between a man and a woman so that throughout our lives we could catch a faint glimmer of the intense love Christ has for those He died to save. What passion He has for His Church! Even if you've never studied the Bible, you've heard echoes of this amazing love throughout your life. Every true love story has hinted at it. Every groom weakened at the sight of his radiant bride has whispered of it. Every faithful, committed, and loving marriage has pointed to it. Each is an imperfect echo of the perfect song of heaven.”

Dyna felly'r olwg hir dymor o bwysigrwydd yr eglwys – yr eglwys yw cymar Crist ei hun. Ond beth am bwysigrwydd fwy ymarferol dydd i ddydd yr Eglwys? Rwyf wedi cyfeirio eisoes at y ffaith nad ydy bod yn aelod o Eglwys yn eich gwneud chi'n Gristion, wedi dweud hynny rwy'n credu ei bod hi'n anodd os nad amhosib byw fel Cristion heb fod yn rhan o Eglwys. Mae dyletswydd ar Gristnogion i fod yn oleuni a halen yn y gymdeithas a'r ffordd orau i ddangos y goleuni a taenu'r halen hwnnw yw fel cymuned wedi dod at ein gilydd. Mae'r gymdeithas ehangach yn fwy tebygol o gymryd sylw o gymuned Gristnogol nag ydyw o Gristnogion unigol wedi eu gwasgaru dros dref, dinas neu ardal helaeth. Drwy gael cymuned o gredinwyr yn cyd-fyw yr efengyl a'r bywyd newydd gall y gymuned yn ehangach weld yr efengyl ar-waith yn arbennig felly pan fo cyfyngderau fel salwch a phrofedigaethau yn dod i'n rhan.

Yr Eglwys oedd asgwrn cefn moesol cymdeithas. Gan anwybyddu demensiwn ysbrydol Cristnogol a'r Eglwys am enyd maen rhaid i ni dderbyn fod Cristnogaeth a'r Eglwys wedi bod o les cymdeithasol sylweddol i Gymru a Lloegr a thu hwnt. Maen anhygoel o drist clywed am yr holl drywanu sy'n digwydd ymysg plant a phobl ifanc yn y dinasoedd yn ddiweddar. Ni allaf i ond deillio'r llwybr llithrig diweddar yma i fethiant trychunebus seciwlariaeth ac annffyddiaeth i ffeindio troed addas i lenwi esgid Eglwys Crist. Ac ofer bydd hi am byth oherwydd dim ond y ffydd Gristnogol all all ddod ac asgwrn cefn moesol yn ôl i ni yng Nghymru. Mae'r dystiolaeth yn dangos fod yr arbrawf seciwlar yn methu.

The Irresistible Revolution

2008-07-27T00:02:00.002+01:00

Heddiw dwi wedi dechrau darllen 'The Irresistible Revolution' gan Shane Claiborne. Mae Shane yn perthyn i'r ysgol honno o'r byd efengylaidd sydd wedi cael llond bol a'r heijack y dde-gwleidyddol o'r label "efengylaidd" ar un llaw ac ar y llaw arall maen perthyn i'r ysgol honno o'r byd ymgyrchol gwleidyddol sydd wedi cael llond bol ar yr agenda seciwlar anffyddiol sy'n gwrthod mynd i'r afael a chwestiynnau dyfnaf dyn. Meddai Shane yn y rhagarweiniad: "I don't really fit into the old liberal-conservative boxes, so it's a good thing we are moving on to something new. My activist friends call me conservative, and my religious friends call me liberal." Ac yn hynny o beth mae genna i a Shane rhywbeth yn gyffredin felly mi ddarllena i mlaen ag awch... adolygiad llawn ar y blog ar ol i mi orffen darllen.

Gwaith a Hamdden

2008-07-26T01:07:00.001+01:00

Dwi wedi bod yn gweithio fel lladd nadroedd dros y ddau ddiwrnod diwetha ma yn recordio traciau newydd gyda Cynan. Mi fyddw chi yn falch o glywed nad ydy Kenavo yn gwneud "come back" ond yn hytrach dwi a Cynan wedi bod yn gweithio ar brosiect newydd, dwi ddim am ddatgelu mwy am nawr ond sylwch mae gweithio ar brosiect newydd ydym ni nid ar fand newydd!

A beth yw'r llun uchod medde chi? Wel dyna lun prin iawn iawn iawn, maen lun o gyfrifiadur Apple Mac yn crashio! Dwi wedi bod yn defnyddio Apple Mac ers tair mlynedd nawr a dim ond dwy waith dwi wedi gweld y
sgrin hon. Ond charae teg i'r Mac mae e wedi bod yn gweithio'n galetach na neb dros y dyddiau diwethaf yn rhedeg yb agos i 24 trac o sain ar Logic yn o gystal a gwneud jobsys dylunio am yn ail yn Photoshop ac InDesing. Profodd y gwaith yn ormod iddo heno.

Ond beth yn union yw'r diffiniad o waith a hamdden? Rwy'n gweld y linell rhwng y ddau beth yn anelwig iawn ond efallai bod hynny oherwydd mod i'n ddigon ffodus i gael mwynhau fy ngwaith bob dydd. Dwi wrth fy mods yn ymchwilio i fywyd a gwaith R. Tudur Jone a dwi wrth fy modd yn "diwinydda", er mod i'n cael dy nhalu i wneud y gwaith ymchwil dwi bron yn ei weld fel hamddena (ond cawn weld beth fydd fy hanes blwyddyn i nawr pan fydd fy mhen i lawr yn gweithio ar y traethawd terfynol!).

Yn yr un modd pan yn gwneud fy ngwaith dylunio rwy wrth fy modd yn cael fidlan ar y Mac, profi ffontiau newydd allan, gosod lluniau at ei gilydd a dwi'n cael fy nhalu am wneud y gwaith. Beth felly yw gwaith
gwaith, gwaith sy ddim yn hamdden? Wel yn syml, gwaith sy'n rhaid i chi wneud i oroesi.

Oedais, oerais a gwrido.

Dydw i ddim yn gwybod fy ngeni.

Dylunio fy nghlawr llyfr cyntaf!

2008-07-25T13:46:00.003+01:00

Dwi newydd anfon fy nghlawr llyfr cyntaf bant i'r wasg. Clawr ar gyfer cyfieithiad Saesneg o lyfr Cymraeg Huw John Huws ydy e: 'Amazing Lives' sef cyfieithiad o 'Am bobl' - llyfr yn rhoi hanes bras 100 o Gristnogion enwog. Dwi ddim wedi dylunio clawr cymhleth a sgleiniog, dim ond un syml ond un sydd dal am ddenu'r llygad... gobeithio.

Dylunio Rhys Llwyd - proffesiynnol a fforddiadwy

MRSA

2008-07-25T10:28:00.001+01:00

Fe welesi hwn yn dre bore ma. Ffraeth iawn.

Signal ffôn yng Nghymru yn styc yn yr Ugeinfed Ganrif

2008-07-24T16:30:00.007+01:00

Dwi wedi cael iPhone ers wythnos nawr, dwi ddim wedi sgwennu adolygiad ar y blog 'to oherwydd fyddai ddim yn ei ddefnyddio fel ffôn tan ar ôl steddfod gan fod chydig o wythnosau gyda fi redeg allan ar fy hen gontract gyntaf. Ond un peth sydd wedi fy nharu yn barod ydy'r diffyg rhwydwaith ffôn symudol 3G yng Nghymru. Fe gew chi signal da ar hyd coridor yr M4, signal yng Nghanol tre Bangor a chanol tre Aberystwyth ac hefyd ardal eang ym Meirionydd ac Eifionydd rhwng Penrhyndeudraeth draw i Grigieith am ryw reswm! Ond heblaw am hynny chew chi ddim lwc o gwbl. Edrychwch ar y map isod sy'n dangos y rhwydwaith 3G yng Nghymru:

Yna cymharwch y rhwydwaith yn Lloegr i gymharu a'r rhwydwaith dros Gymru yn yr ail fap isod:

Dwi'n ffodus mod i'n treulio y rhan fwyaf o fy amser ym Mangor ac Aber lle mae yna signal gweddol (er, adre yn nhy fy rhieni does dim rhwydwaith 2G heb sôn am 3G felly dwi ar GPRS fan yma); ond mae'r diffyg rhwydwaith 3G yng Nghymru yn codi cwestiynnau dwfn i rheoleiddwyr y sector. Er enghriafft, ydy hi'n deg fod defnyddiwr iPhone O2 yng nghanol Llundain (neu Gaerdydd o ran hynny) yn cael mwynhau rhyngrwyd cyflymder band llydan ar ei iPhone tra bod Jo Bloggs draw yng Nghrymych yn talu yr union run swm y mis ac yn stryglo i lwytho tudalennau syml ar rwydwaith araf GPRS?

Dwi'n meddwl mod i'n iawn i ddweud fod rhai ardaloedd o Gymru yn parhau heb fand llydan! Gobeithio na fydd hi'n cymryd mor hir ag y gymerodd hi i ledaenu band llydan dros Gymru i ledaenu'r rhwydwaith ffôn 3G.

Cerdded o Glarach i Aber III

2008-07-24T13:32:00.001+01:00

Gwledd haeddianol yn Ultra Comida ar ddiwedd y daith.

Cerdded o Glarach i Aber II

2008-07-24T12:50:00.001+01:00

Dod i mewn i Aber 40 munud wedyn

Cerdded o Glarach i Aber

2008-07-24T12:00:00.001+01:00

Clarach, Benidorm Ceredigion!

Blog oddi ar yr iphone

Flyer cyntaf Llanw 2009

2008-07-22T22:28:00.003+01:00

Dwi wedi bod yn dylunio'r flyer cyntaf i ŵyl Llanw 2009 p'nawma:

Yn chwilio am ddylunydd? Dylunio Rhys Llwyd

Blogio ar yr iPhone? (take two)

2008-07-21T16:03:00.000+01:00

Beth am yr olygfa tro hwn?

Blogio ar yr iPhone?

2008-07-21T16:00:00.001+01:00

Arbrawf yw'r blogiad yma i weld os ydy blogio o'r iPhone yn gweithio.
A welwch chi'r olygfa allan o fy fflat?

Endaf Emlyn

2008-07-20T21:37:00.005+01:00

Maen rhaid i mi gyfaddef mod i wedi colli pob diddordeb yn y sin roc gymraeg ers blwyddyn a mwy. Ddim mod i wedi i wedi "bradychu" y sin ac wedi ymroi yn lle i ddilyn cerddoriaeth saesneg a mynychu gigs saesneg jest fod dim byd egsiting yn digwydd yn y sin gymraeg dyddiau yma. Dim gigs. Dim bandiau newydd ffresh. Dim hip-hop. Yr eithriad i'r ddeddf amwni yw Derwyddon Dr Gonzo, nhw ydy'r unig fand Cymraeg ar hyn o bryd dwi'n disgwyl mlaen i weld a dwi byth yn cael fy siomi. Mae dirfawr angen bandiau newydd ar y sin sy'n gwneud mwy na bod yn efelychwyr ail ddosbarth o'i harwyr cerddorol. Mae hefyd angen band hip-hop newydd llawn all ddod ag egsitment nol i'r sin fel y gwnaeth Lo-cut a Sleifar gyda Miwsig i'ch traed a miwsig i'ch meddwl ac Mc Mabon gyda Nia Non rhyw bum mlynedd yn ol nawr.

Ond er gwaethaf fy nadrithiad a'r sin Gymraeg fe es i draw i Sesiwn Fawr Dolgellau ddydd Sadwrn. Roedd hi'n fraint anghyffredin cael gweld a chlywed Endaf Emlyn yn perfformio Salem ar ei hyd yn fyw. Roedd y cyfan yn hudolus. Meddal a melys oedd ei lais cynnes cyfoethog - roedd yn ryfeddod. Salem oedd un o'r recordiau hynny y ces i fy magu arno - roedd yn ffefryn gan fy rhieni ac felly roedd ymlaen ar yr hen vinil yn aml pan oeddwn yn fach. Gan fod fy Nhad yn un o Feirionydd dwi'n ei gofio yn ymhelaethu ar hanesio y bobl ym mhob can - dwi ddim yn siwr hyd heddiw os oedd y storiau yn wir a'i peidio! A wyddwchi'r linell yn un o'r caneuon "a phan ddaw Pedr i agor ei lyfr...", roedd Dad wastad yn dweud wrtho ni mae son amdano fe oedd e - stori i'w goelio? Wn i ddim. Profiad bythgofiadwy oedd clywed Salem yn fyw.

Dim ond un band basw ni'n hoffi gweld yn Nolgellau flwyddyn nesa - Jess!

Wncwl John Llanymawddwy

2008-07-17T21:30:00.003+01:00

Heddiw yn Ninas Mawddwy roedd crebrwng dyn arbennig iawn - Wncwl John gynt o fferm Bryn Ucha, Llanymawddwy. Hen gyfaill i'n Nhadcu a'm Mamgu oedd John a'i Wraig Mari - mi fyddai ein teulu ni gyd, pob cangen o deulu mam, yn arfer mynd i aros ar y fferm wythnos olaf Awst yn ddi-ffael. Tan i John a Mari ymddeol i'r Bala rhyw ddeng mlynedd yn ol fe fuodd Mam yn aros ar y fferm bob haf ers ei geni. Roedd apel y fferm i ni fel plant o'r dre yn anhygoel, ro' ni'n disgwyl mlaen yn eiddgar gydol y flwyddyn i gael mynd i Lanymawddwy. Erbyn y blynyddoedd ola ro' ni'n ddigon hen i helpu Wncwl John ac ro' ni'n cael mynd da fe lan y mynyddoedd yn y Defender 90 - dwi dal i gofio llythrennau olaf y registration: "WFF". Wrth edrych yn ol heddiw maen debyg mae mwy o ffwdan nag o help oeddw ni i Wncwl John!

Dod i adnabod eu gilydd trwy waith y Mudiad Efengylaidd ymhell yn ol yn y 1950au gwnaeth John a Nhadcu. Roedd John yn Gristion o argyhoeddiad ac wedi profi gras a chariad achubol Iesu Grist mewn ffordd arbennig a real iawn - roedd hyn yn amlwg i bawb a ddeuai ar draws John a Mari. Yr hyn oedd yn wych am John oedd ei ffydd syml ond ergydiol o real yn Iesu Grist - doedd dim byd uchel ael yn perthyn i'w efengyliaeth. Roedd e'n efengylwr oherwydd ei fod yn credu ac wedi profi'r efengyl - y newyddion da!

Methais i a mynd draw i'r crebrwng heddiw ond rwy'n siwr y bu llawer son am fod Wncwl John, gynt o fferm Bryn Ucha, bellach ar y bryn uwch fyth ac yn y nefoedd gyda'i Waredwr. Diolch iddo.

Hip-Hop yn Mars Hill

2008-07-16T10:51:00.003+01:00

Maen ymddangos mae nid dim ond pregethu da mae Mars Hill yn Seattle yn deall ond mae ganddyn nhw sesiynnau mawl pen i gamp hefyd. Dyma fideo o'r band oedd yr arwain y mawl ddydd Sul diwethaf, pa mor cŵl yw hwn, mewn capel! Ffantastig!

'Send Me' - Live at MHC | Ballard from Mars Hill Church on Vimeo.

Llawenhewch yn yr Arglwydd bob amser

2008-07-15T14:49:00.006+01:00

Pan fo pethau yn tueddu i fynd yn anghywir neu beidio gweithio allan fel yr oedde chi wedi ei weithio allan yn eich pen mae yna duedd yndom ni gyd i droi a beio Duw. Ond dwi wedi fy atgoffa o'r newydd heddiw fod y gwrthwyneb yn wir sef mai at Dduw y dyliem droi am gadernid a chysur yn hytrach na rhywun i'w feio. Yn llythyr Paul at y Philipiaid dawn eglur fod croes a gwirionedd Crist wedi ein harfogi i wynebu problemau a helbulon y byd hwn yn ogystal a'n paratoi ar gyfer y daith olaf.

Dyma rai enghreifftiau, does dim gwadu fod unigrwydd yn broblem enfawr yn ein cymdeithas heddiw - maen broblem sy'n cael ei guddio drwy ddibyniaeth pobl ar gwmni y teledu a chyfryngau tebyg, neu yn fy achos i a llawer o bobl ifanc: facebook/maes-e/blogs/twitter! Yn adnodau agoriadol yr epistol at y Philipiad (1:1-11) mae hyder a gobaith Paul yn rhyfeddol a hynny yn wyneb yr unigrwydd difrifol yr oedd yn ei wynebu mewn cell. Ymhellach yn y bennod gyntaf mae Paul yn dangos sut mae croes a gwirionedd Iesu yn gynhaliaeth yn wyneb dioddefaint (1:12-18) a hyd yn oed marwolaeth (1:19-30).

Ymlaen yn y drydedd bennod gwelwn groes a gwirionedd Iesu yn gynhaliaeth yn wyneb tensiynau a chynnen (3:1-11) a'r blinder (3:12-4:1) sy'n ein goddiweddid ni gyd o bryd i'w gilydd. Maen debyg mae'r cyflwr meddyliol sy'n llorio'r mwyaf o bobl heddiw yw pryder (anxiety) ac yn achos llawer o bobl mae'r cyflwr môr ddifrifol fel ag y maen rhaid cymryd cyngor doctor a da o beth fod y cyngor hwnnw ar gael. Ond fe all y Meddyg Da yn ogystal a'r GP ein cynnal a'n cynorthwyo pan yn wynebu pryder difrifol oherwydd fel y dywed Paul: 'Llawenhewch yn yr Arglwydd bob amser; fe'i dywedaf eto, llawenhewch. Bydded eich hynawsedd yn hysbys i bob dyn. Y mae'r Arglwydd yn agos. Peidiwch â phryderu am ddim, ond ym mhob peth gwneler eich deisyfiadau yn hysbys i Dduw trwy weddi ac ymbil, ynghyd â diolchgarwch' (3:4-6). Yn olaf mae croes a gwirionedd Iesu yn gynhaliaeth i ni yn wyneb tlodi (4:10-23).

Fe ddywedodd John Lennon:

Imagine there's no Heaven
It's easy if you try
No hell below us
Above us only sky
Imagine all the people
Living for today

Wel, maen gysur gwbod fod Cristnogaeth yn gysur ac yn gymorth i ni sy'n "living for today" hefyd. Oes mae gan Iesu yr ateb i bechod ond mae ganddo atebion hefyd i broblemau ymarferol bywyd nid dim ond y cosmig. Diolch iddo.

Mark Driscoll yn Llundain

2008-07-14T17:43:00.003+01:00

Dwi newydd ddychwelyd adre ar ôl ychydig ddyddiau ar y ffordd. Yn gyntaf fe es i i Gaerfyrddin i groesawu Menna nôl, roedd hi wedi bod yn teithio ers bron i fis – dwi'n eithriadol o falch ei bod hi nôl yng Nghymru nawr a hynny yn saff a diogel! Fe es i ymlaen o Gaerfyrddin i Lundain i glywed Mark Driscoll o Mars Hill, Seattle yn siarad. Fe ges i'r fraint o gael sgwrs gyflym ag ef rhwng un o'r sesiynau ar y dydd Sadwrn. Esboniais iddo fe mae un o'r problemau oeddem ni yn ei wynebu yng Nghymru oedd drwgdeimlad ac amheuaeth o dŷ gwahanol Gristnogion tuag at waith a dulliau Cristnogion eraill boed yn amheuaeth enwadwyr at waith eglwysi Efengylaidd neu amheuaeth eglwysi efengylaidd o waith mwy emerging fel yr ydw i'n ceisio cael fy ngafael ynddi. Roedd cyngor Driscoll yn ddoeth iawn sef mae'r oll oedd angen gwneud oedd dangos fod unrhyw ddatblygiadau a chynlluniau emerging yn Feiblaidd a thrwy bwysleisio hynny law yn llaw a dangos cariad ac amynedd at y rhai sy'n amau eich dulliau a'ch cymhellion fe ddônt hwy i barchu eich ffordd gwahanol chi o wneud Eglwys (to do Church).

Fe welais hi'n reit ddifyr fod Driscoll yn cymharu fy nghefndir i mewn eglwys 'ffwndamentalaidd efengylaidd' (ei eiriau ef!) gyda'i gefndir ef mewn eglwys Babyddol. Wrth gwrs mae diwinyddiaeth eglwysi ffwndamentalaidd efengylaidd ac eglwysi Pabyddol yn hollol wahanol fodd bynnag mae yna un peth yn gyffredin sef eu methiant llwyr i gyrraedd y diwylliant cyfoes. Ac yn hynny o beth yn yr un modd ag yr oedd yn rhaid i Driscoll ddangos i'w gyfeillion Pabyddol fod yr hyn oedd yn gwneud yn Mars Hill yn Feiblaidd y maen rhaid i ni sydd ynghlwm a'r emerging Church ddangos i'r eglwysi efengylaidd fod yr hyn rydym ni'n ei wneud yn Feiblaidd.

Gan osgoi gwneud eilun o Mark Driscoll ei hun maen rhaid i mi ddweud ei bod hi wedi bod yn fraint cyfarfod ag arweinydd Cristnogol sydd wedi cael ei ddefnyddio gan Dduw mewn modd cwbl cwbl anghyffredin yn Seattle. Maen wych ac yn anogaeth fod Duw yn parhau i fendithio rhai eglwysi yn y Gorllewin ac dwi'n gweddïo y bydd Duw yn anfon bendith i'r gwaith yn y Gymru Gymraeg unwaith eto.

[Mae adroddiad o sgwrs Driscoll ar y Nos Wener ar y blog yma (Saesneg yn anffodus!)]

Jane Hutt yn ateb y llythyr agored am Goleg Ffed Cymraeg

2008-07-08T21:41:00.002+01:00

Maen dda adrodd fod Jane Hutt, y Gweinidog Addysg, wedi ateb y llythyr agored gan yr academwyr ar fater Coleg Ffederal Cymraeg. Dyma oedd gan Sonia Davies (Swyddog Polisi Addysg Uwch), ar ran Jane Hutt, i ddweud mewn ymateb:

“Diolch am eich llythyr diweddar at y Gweinidog dros Blant, Addysg, Dysgu Gydol Oes a Sgiliau, yn nodi eich safbwyntiau ar nodweddion Coleg Ffederal Cymraeg. Gofynnwyd i mi eich ateb.

Rwy'n nodi'ch awgrymiadau i gael cyfansoddiad annibynnol a strwythur statudol, ac yn nodi pa mor bwysig yn eich tyb chi yw cael Coleg Cymraeg ar sawl safle. Bydd y Gweinidog yn cyhoeddi'r camau nesaf yn fuan tuag at gyflawni ymrwymiad Llywodraeth Cynulliad Cymru yn Cymru'n Un i sefydlu rhwydwaith Coleg Ffederal Cymraeg. Bydd hyn yn adeiladu ar y gwaith y mae'r Grŵp Sector Addysg Uwch Cyfrwng Cymraeg eisoes wedi'i oruchwylio, gan gynnwys cynllun datblygu cenedlaethol cwbl weithredol, datblygiadau i gydweithredu â sefydliadau addysg bellach, Cymrodoriaethau ac Ysgoloriaethau Addysgu, y rhaglen gynefino i staff academaidd cyfrwng Cymraeg newydd a gwefan newydd Mantais.

Yn fuan, bydd Grŵp Llywio'r Coleg Ffederal Cymraeg yn cynnal cynhadledd ymgynghori gyda'i randdeiliaid fel rhan o'i adolygiad o gynnydd a chlustnodi'i gyfeiriad ar gyfer y dyfodol. Hefyd bydd canlyniadau'r gynhadledd hon yn helpu i lywio'n gwaith yn y dyfodol yn y maes hollbwysig hwn i Gymru”

Maen newyddion da clywed felly y bo'r addewid o Goleg Ffederal Cymraeg llawn yn parhau yn fyw ar yr agenda ar hyn o bryd ac fod y llywodraeth yn parhau i weld y modelau rhwydwaith presennol fel camau yn unig tuag at sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg llawn ac nid fel yr ateb terfynol. Fodd bynnag dwi'n sicr o'r farn y bod angen parhau i bwyso er mwyn gwneud yn siŵr fod sefydliad statudol annibynnol a chanddo lif arian annibynnol i ddatblygu addysg Cymraeg yn cael ei sefydlu.

Mae ateb Sonia Davies, ar ran Jane Hutt, yn cynnig dau gyfle posib i ni ddwyn perswâd pellach:

(i.) fe grybwylla Sonia am “Grŵp Llywio'r Coleg Ffederal Cymraeg” yn ei hymateb. Mae angen i ni ddarganfod beth a phwy yn union yw'r grŵp yma ac wedi darganfod hynny bydd rhaid achub ar bob cyfle i ddwyn perswâd trwy ohebu a chyfarfod wyneb yn wyneb a'r aelodau. Maen aneglur ar hyn o bryd os mae grŵp ad-hoc yn cynnwys ymgynghorwyr gwleidyddol y Llywodraeth ydy'r grŵp yma neu grŵp cyhoeddus yn cynnwys ffigurau blaenllaw o'r SAU. Un peth sy'n sicr yw na ddylem adael i Addysg Uwch Cymru gael monopoli o ddylanwad ar y grŵp yma a thrwy hynny lesteirio unrhyw ddatblygiadau sylweddol.

(ii.) fe grybwylla Sonia hefyd am gynhadledd arfaethedig i randdeiliaid y Coleg Ffederal Cymraeg arfaethedig. Bydd rhaid pwyso am fwy o fanylion am y gynhadledd yma er mwyn gwneud yn siŵr fod digon o gynrychiolaeth o dŷ cefnogwyr y Coleg Ffederal Cymraeg yn bresennol i gyflwyno'r achos oherwydd maen bur debyg y bydd gelynion y polisi yn gwneud pob defnydd posib o'r gynhadledd hon i ladd yr ewyllys gwleidyddol o bosib am genhedlaeth arall. Maen bwysig i ni ddadlau hefyd bod angen i'r diffiniad o “randdeiliaid y Coleg Ffederal Cymraeg” fod mor eang a phosib fel bod cynrychiolaeth deg gan fyfyrwyr cyfrwng Cymraeg, staff dysgu cyfrwng Cymraeg rheng flaen yn ogystal a chynrychiolwyr o'r gymdeithas sifig yng Nghymru yn gyffredinol yn cael eu cyfri fel “rhanddeiliad” ac nid penaethiaid y SAU presennol yn unig.

Mae'r pwysau i barhau!

Dylunio crys-t Y Gorlan 2008

2008-07-08T11:38:00.003+01:00

Dwi wedi bod yn gwneud lot o waith dylunio dros y penwythnos, ddoe a bore ma; y rhan fwyaf mewn paratoad i waith llawer o fudiadau i'r Eisteddfod yng Nghaerdydd. Bore ma dwi wedi bod yn dylunio Crys-T i'r Gorlan, mi fydd mynnychwyr ffyddlon y Gorlan wedi hen arfer gyda'r crys-t thematic blynyddol y mae'r staff yn gwisgo. Thema'r Gorlan eleni ydy Datguddiad 21 a'r syniad am nef a dear newydd sy'n rhydd o unrhyw ofid a phoen. Dyma'r dyluniad/drafft cynta o'r crys-t wnes i weithio arno bore ma:

Gwefan y Gorlan

Gwefan fy ngwaith dylunio

Yr Anglicaniaid ac ordeinio Merchaid yn Esgobion: Duw sydd ar gair olaf.

2008-07-06T22:53:00.004+01:00

Maen ddiwrnod mawr i'r Eglwys Anglicanaidd fory gan fod y Synod yn Efrog yn pleidleisio ar y mater o dderbyn merched fel Esgobion. Ni welaf i urnhyw broblem gyda chael Merched ochr yn ochr a dynion yn arwain yr Eglwys - mae'r ddau ryw yn hafael ac mae angen y ddau ryw. Maen gywir i nodi fod gwahanol bobl yn cael eu galw i wahanol rôls o fewn yr Eglwys ond dwi ddim yn meddwl fod hynny o'r rheidrwydd yn golygu fod y split yn digwydd ar linellau rhyw oherwydd fe geir dynion llipa a fyddai'n gwneud arweinyddion ofnadwy ond efallai yn gaffeiliadau yn gwneud tasgau eraill tra ar y llaw arall mae yna ferchaid sy'n arweinwyr naturiol ac yn haeddu'r hawl i ymarfer y rôl yna o fewn yr Eglwys a hynny er lles gwaith y Deyrnas.

Rwyf wedi bod yn meddwl yn ddwys am hyn yn ddiweddar ac er mod i'n deall fod yna beth dadl yn y Beibl na ddylai Merchaid arwain mewn rhai sefyllfaoedd, rwy'n credu mae cyfeirio at rai sefyllfaoedd yn unig y mae hynny. Ar y cyfan mae hanes yr Eglwys fore yn dangos fod merched wedi chwarae rôl bwysig yn arwain dan eneiniad yr Ysbryd Glan. Dyma rai enghreifftiau:

Phoebe yn Rhufeiniaid 16:1-2
"Dim ond pethau da sydd gen i i’w dweud am Phoebe, ein chwaer sy'n gwasanaethu yn eglwys Cenchrea. 2 Rhowch groeso brwd iddi – y math o groeso mae unrhyw un sy’n credu yn yr Arglwydd yn ei haeddu. Rhowch iddi pa help bynnag sydd arni ei angen. Mae hi wedi bod yn gefn i lawer iawn o bobl, gan gynnwys fi."

Prisca ynghŷd a Acwila yn Rhufeiniaid 16:3-5, 19
"Cofiwch fi at Prisca ac Acwila, sy'n gweithio gyda mi dros y Meseia Iesu. Dau wnaeth fentro eu bywydau er fy mwyn i. A dim fi ydy'r unig un sy'n ddiolchgar iddyn nhw, ond holl eglwysi'r cenhedloedd hefyd!  5 Cofion hefyd at yr eglwys sy'n cyfarfod yn eu tŷ nhw... Ond mae pawb yn gwybod eich bod chi’n ufudd i’r Arglwydd, a dw i’n hapus iawn am hyn. Dw i am i chi fod yn ddoeth wrth wneud daioni ac yn ddieuog o wneud unrhyw ddrwg."

Jwnia yn Rhufeiniaid 16:7
"Hefyd at Andronicus a Jwnia, cyd-Iddewon fuodd yn y carchar gyda mi. Mae nhw'n adnabyddus fel cynrychiolwyr i'r Arglwydd – roedden nhw’n credu yn y Meseia o'm blaen i."

Nymffa yn Colosiaid 3:15
"Cofiwch fi at y brodyr a'r chwiorydd yn Laodicea, a hefyd at Nymffa a'r eglwys sy'n cyfarfod yn ei thŷ hi. "

Euodia a Syntyche yn Philipiaid 4:2-3
"Dw i'n apelio ar Euodia a Syntyche i ddod ymlaen â’i gilydd am eu bod yn perthyn i’r Arglwydd. A dw i'n gofyn i ti, fy mhartner ffyddlon i, eu helpu nhw. Mae’r ddwy yn wragedd sydd wedi brwydro gyda mi o blaid y newyddion da, gyda Clement a phob un arall o’m cydweithwyr. Mae eu henwau i gyd yn Llyfr y Bywyd."

Merched Philip yn Actau 21:8-9
"A’r diwrnod wedyn dyma ni’n mynd ymlaen i Cesarea, ac aros yng nghartre Philip yr efengylydd (un o’r saith gafodd eu dewis gan eglwys Jerwsalem i fod yn gyfrifol am ddosbarthu bwyd i’r gweddwon). Roedd gan Philip bedair o ferched di-briod oedd yn proffwydo."

Ac yn olaf y cryfaf sef y dweud amlwg fod angen i Ferched sefyll ochr yn ochr a bechgyn wrth arwain yr Eglwys yn y dyddiau olaf, ac maen debyg ein bod ni YN byw yn y dyddiau olaf yn awr:

Merched a dynion yn proffwydo yn Actau 2:17-18
"'Mae Duw yn dweud: Yn y cyfnod olaf  Bydda i'n tywallt fy ysbryd ar y bobl i gyd.  Bydd eich meibion a'ch merched yn proffwydo,  bydd dynion ifanc yn cael gweledigaethau,  a dynion hŷn yn cael breuddwydion.  Bryd hynny bydda i'n  tywallt fy Ysbryd ar fy ngweision i gyd,  yn ddynion a merched,  a byddan nhw’n proffwydo."

I ddyfynnu cyfaill tra ffwdamentalaidd ei ddiwinyddiaeth ar un wedd sydd wedi profi drosto ef ei hun fod Duw yn defnyddio merched i arwain yr Eglwys: "I have seen women of God who have prayed for demon-possessed individuals to be delivered. Healing has taken place in the lives of individuals through women ministry. If God does not approve their ministry, I don't think He would even give them the grace to function effectively." A dyna fy nghyfaill wedi taro'r hoelen ar ei phen - Duw ac nid sefydliadau crefyddol dynol sy'n dewis defnyddio neu beidio defnyddio merchaid ac mae Duw yn sicr yn ac am ddefnyddio merchaid - ni all wneud hebddyn nhw. Dwi ddim yn siwr beth fyddai gan Dr. Tudur i ddweud am hyn ond o ddyfynnu un o'i atebion aml i gwestiynnau dwys: "Duw sydd a'r gair olaf."

Adolygiad o 'Stop Dating the Church' gan Joshua Harris

2008-07-05T16:02:00.002+01:00

Cyfarfod drwy ffrind i ffrind gwnaeth Tomos a Ruth. O'r munud y gwnaethon nhw gyfarfod roedden nhw'n ymddangos fel y pâr perffaith. Roedd Ruth yn cynnig popeth roedd Tomos wastad wedi bod yn deheu amdano. Roedd hi'n brydferth, yn allblyg, yn alluog ac yn annwyl – roedd hi wastad yna pan oedd Tomos ei hangen hi. Am y pum mis cyntaf nid oedd modd eu gwahanu. Nid oedd angen i Tomos edrych ymhellach, byddai'n dweud wrth ei ffrindiau: “Hi yw'r Un!” Bellach mae tair blynedd wedi pasio heibio. Mae Tomos yn parhau i fwynhau'r cysur a'r cwmni o fod gyda Ruth, ond mae'r sbarc a'r cariad cyntaf wedi diflannu. Mae Tomos yn sylwi fwy fwy ar wendidau Ruth. Nid yw'n siŵr os ydy Ruth mor brydferth ag oedd hi unwaith ac mae'r wefr o fod gyda'i gilydd wedi ei golli. Un noson dyma Ruth yn holi Tomos i ddiffinio eu perthynas a dyma Tomos yn cynhyrfu a gwaeddi: “Dy ni gyda'n gilydd yn dydyn? Dydy hynny ddim yn ddigon i ti?” Yn amlwg nid oedd Tomos yn barod i ymrwymo ei hun i Ruth.

Tybed a ydych chi wedi bod mewn perthynas fel hyn? Mae lle cryf i dybio fod yna gannoedd o Gristnogion fel Tomos allan yna. Nid merch yw Ruth. Ruth yw'r Eglwys.

Dyna gyfieithiad/aralleiriad Cymraeg o ddechrau'r llyfr dwi newydd orffen darllen sef 'Stop Dating the Church' gan Joshua Harris (Multnomah, 2004). Mae'n lyfr bach, maint poced gyda dim ond 129 o dudalennau. Yn y llyfr mae Harris yn dadlau fod yna ddiwylliant anghywir wedi codi lle mae Cristnogion yn 'gweld' (hy “dating”) yr Eglwys ond ddim yn ymroi i 'berthynas' gyda hi. Enghraifft amlwg o'r ffenomenon yma yw'r rhan fwyaf o gapeli Cymraeg sydd a nifer eu cynulleidfaoedd gryn hanner beth yw aelodaeth yr eglwys. Nid yw'r aelodau yn troi fyny heb sôn am ymroi i'r gwaith. Dadleua Harris fod yr Eglwys yn bwysig oherwydd fod Duw yn gweld yr Eglwys yn bwysig cymaint nes rhoi'r Eglwys yn Briodferch i Grist. Fe â Harris ymlaen i ddadlau mae ffydd i'w fyw yn gymunedol mewn perthynas gyda Christnogion eraill ydy Cristnogaeth. Mae'r llyfr hefyd yn cynnwys penodau heriol ar sut y dylem ni ddewis eglwys ac hefyd pennod ar “ddiwrnod yr Arglwydd”, y Sul – maen dadlau fod y Sul yn ddiwrnod arbennig bwysig ond nad ydy hynny'n golygu y dylem droi'n ddeddfol ein hagwedd at y Sul.

Er fod yna lawer o bethau da gan Harris yn y llyfr mae yna wendidau yn ogystal, yn arbennig felly o'i ddarllen o'r persbectif Cymreig. Wrth ei ddarllen maen rhaid i chi gofio fod Harris yn arwain un o'r 'mega-churches' yn yr UDA ac mae hynny yn dangos ar adegau yn y llyfr. Maen amlwg nad ydy Harris wedi dod wyneb yn wyneb ar union yr un her a deilemas ag yr ydym ni yn ei wynebu gyda'r Eglwys yma yng Nghymru – yn bennaf, nid yw ei lyfr yn delio gyda'r modd sydd angen i ni ddiwygio a symud ymlaen o'r hen drefn anghydffurfiol sydd yma yng Nghymru. Mae Harris fel petai yn dechrau gyda dalen lan o'i flaen ond wrth gwrs nid dalen lan sydd gyda ni o'n blaenau yng Nghymru ond dalen a llawer o sgribles arno yn barod!

Er gwaetha'r gwendidau ar sylwadau culture-specific mi fuaswn ni'n awgrymu i chi ddarllen y llyfr os a diddordeb mewn diwygio Eglwysig.

'Stop Dating the Church' (£6.49 ar Amazon)

Tân yn y Tabernacl ond mae'r Gyffes Ffydd yn sefyll yn gadarn!

2008-07-05T14:25:00.002+01:00

Neithiwr fe rwygodd tan drwy hen gapel y Tabernacl yn Aberystwyth. Fe gaewyd yr Eglwys bum mlynedd yn ôl a dwi'n cofio mynd i un o'r gwasanaethau olaf yna cyn iddo gau gyda Nhadcu yn pregethu. Wrth gwrs, i anghydffurfwyr nid yw'r adeilad yn bwysig, pobl yw'r eglwys ac nid adeilad. Fodd bynnag roedd i gapel y Tabernacl bwysigrwydd neilltuol yn hanes y ffydd yng Nghymru oherwydd ar y safle yn 1823 y lluniwyd a mabwysiadwyd Cyffes Ffydd enwog y Methodistiaid Calfinaidd. Mae'r gyffes i'w darllen yn llawn YMA (yn Saesneg yn anffodus, er mai Cymraeg, wrth reswm, oedd y gwreiddiol). Mae'r gyffes yn un o'r gweithiau gorau sy'n bodoli yn holl wledydd cred ac yn dangos cymaint o rîn oedd ar Gristnogaeth Cymru ar y pryd, cymaint oedd llaw Duw arnom fel cenedl.

Isod ceir crynodeb fer o'r gyffes a luniwyd ganrif yn ddiweddarach dwi'n meddwl:

Credwn yn Nuw Dad Hollalluog, Creawdwr a Llywodraethwr pob peth.

Credwn yn Iesu Grist, ei Uniganedig Fab, ein Harglwydd a'n Gwaredwr. Trwy ei fywyd, ei farwolaeth ar y groes a'i atgyfodiad, gorchfygodd bechod ac angau gan faddau i ni ein pechodau a'n cymodi â Duw.

Credwn yn yr Ysbryd Glân. Trwyddo Ef y mae Crist yn preswylio yn y credinwyr, gan eu sancteiddio yn y gwirionedd.

Credwn yn yr Eglwys, Corff Crist a chymdeithas y saint; yn yr Ysgrythyrau Sanctaidd, yng Ngweinidogaeth y Gair a'r Sacramentau.

Credwn yn nyfodiad Teyrnas Dduw ac yng ngobaith gwynfydedig y bywyd tragwyddol trwy ein Harglwydd Iesu Grist.

Credwn mai diben pennaf dyn ydyw gogoneddu Duw a'i fwynhau byth ac yn dragywydd.

Hynt a helynt darlithio yn Undeb yr Annibynwyr

2008-07-04T22:28:00.001+01:00

Fuesi lawr yn Abertawe heddiw yn rhoi'r ddarlith hanes yn Undeb yr Annibynwyr. Fel un sydd wedi fy magu mewn eglwys annibynnol nad sy'n aelod o'r Undeb roedd hi'n agoriad llygad gweld yr Undeb ar waith, ond trafodaeth at rywbryd eto yw hynny! Y testun heddiw oedd, sypreis sypreis, R. Tudur Jones a Phlaid Cymru. Swmp y ddarlith oedd fy nhraethawd hir gradd, mae e ar gael i ddarllen YMA (PDF) i unrhyw un a diddordeb. Fe'm harweiniwyd gan yr Ysbryd Glan i ddefnyddio'r ddarlith i herio yn ogystal a chyflwyno'r hanes moel am Dr. Tudur. Dyma oedd fy sylwadau clo, maddeuwch y llaw fer:

Casgliadau a'r Her Heddiw

Lle mae hyn yn ein gadael ni heddiw yn 2008? Pa wersi y gellid ei dysgu o hanes a syniadaeth Dr. Tudur? Eleni rydym ni'n coffau deng mlynedd ers marwolaeth R. Tudur Jones. Llawer wedi newid yn y ddeng mlynedd diwethaf: datganoli wedi blodeuo, yn ystadegol mae'r iaith Gymraeg yn y broses o gael ei hadfer, Plaid Cymru mewn Llywodraeth ac un o gyn-fyfyrwyr Dr. Tudur ym Mala-Bangor yn Weinidog Iaith a Diwylliant! Ond: dirywiad yr Eglwysi yn gwaethygu, cymunedau Cymraeg dan warchau a “cenedlaetholwyr” mewn llywodraeth yn torri addewidion

Byddai'n anghyfrifol i mi roi geiriau yng ngheg y diweddar Dr. Tudur. Ond holwch chi eich hun beth fyddai Dr. Tudur yn ei ddweud am rîn Plaid Cymru heddiw? Beth fyddai Dr. Tudur yn ei ddweud am hygrededd Gweinidogion Plaid Cymru mewn llywodraeth heddiw? Fy marn bendant i yw y bod angen dylanwad Cristnogol cryf ar y mudiad cenedlaethol yng Nghymru o'r newydd heddiw fel ag yn nydd Dr. Tudur – mae dyletswydd arnom i fod yn lefain yn y blawd.

Dywedodd Dr. Tudur yn 1976:

“Yn y diwedd, ffydd sy'n rhyddhau egni ac yn tanio hunanaberth ac ymroddiad. Dyna pam mae'n ddyletswydd ar y rhai ohonom sy'n dwyn cyfrifoldeb uniongyrchol am yr eglwysi ac am addysg gweinidogion i roi sylw gwirioneddol ddifrifol i bopeth a all beri adnewyddiad yn yr eglwysi. Achubwyd ein cenedl o bosibilrwydd difodiant fwy na unwaith gan adnewyddiad Cristnogol mawr.”

Gan adael gwrthrychedd academaidd wrth y drws rhaid i mi nodi mod i'n cyd-weld yn llwyr a gweledigaeth Dr. Tudur ac mi gredaf mai dim ond adferiad ysbrydol all ddod ac integriti gwleidyddol a diwylliannol llawn yn ôl i Gymru. Rhyddid a Hunanlywodraeth yw'r asgwrn cefn a'r ffydd Gristnogol yw'r sbeinal cord - ni all un lwyddo yn ei waith o gynorthwyo Cymru i gerdded yn gefn syth heb y llall.

Rhodri Glyn Thomas a Llyfr y Flwyddyn

2008-07-02T22:24:00.002+01:00

Pan glywais i yn gyntaf am gamgymeriad Rhodri Glyn Thomas yn cyhoeddi'r enw anghywir yng ngwobrau Llyfr y Flwyddyn neithiwr roeddw ni yn fy nyblau. Ond erbyn heno 'ma rwy'n teimlo'n sori dros Rhodri Glyn druan. Erbyn hyn mae'r helynt wedi cyrraedd tudalen flaen prif wefan newyddion y BBC dros Brydain nid dim ond BBC Cymru, gweler isod:

I chi sydd heb weld yr halibalw drostoch chi eich hun eto, rhowch glec YMA i weld y fideo. O diar o diar, o leia mae gan dim LOL eu dalen flaen nawr.

Cyflwyno deiseb i Jane Hutt ar fater Coleg Ffederal Cymraeg

2008-07-01T22:51:00.001+01:00

Wrth i ni ddisgwyl cyhoeddiad Dydd Iau (03/07/08) gan y Gweinidog Addysg Jane Hutt ynglyn â pholisi Llywodraeth "Cymru'n Un" o Goleg Ffederal Cymraeg, bydd Cymdeithas yr Iaith yn cyflwyno deiseb gyda 1,000 o enwau i'r Gweinidog heddiw yn amlinellu'r hyn a gredwn a dderbyniwyd ers blynyddoedd fel pedair egwyddor graidd Coleg Ffederal Cymraeg. Bydd y ddeiseb hefyd yn cael ei chyflwyno i Bwyllgor Deisebau'r Cynulliad.

Dywedodd Rhys Llwyd (Fi!), Swyddog Ymgyrch Coleg Cymraeg, Cymdeithas yr Iaith:

"Credwn y gellid defnyddio'r pedair egwyddor yma fel meini prawf i farnu os ydy'r Llywodraeth ar y trywydd cywir i wireddu eu haddewid o sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg. Credwn fod yn rhaid i Goleg Ffederal gynnwys yr elfennau canlynol:

(i.) Statws statudol a chyfansoddiad annibynnol,
(ii.) Siarter a chylch gorchwyl annibynnol gan gynnwys cyfrifoldeb dros holl addysg uwch cyfrwng Cymraeg Cymru,
(iii.) Llif arian annibynnol — o leiaf £20 miliwn yn y lle cyntaf tybiwn; ac yn olaf
(iv.) Cofrestr myfyrwyr annibynnol, a fydd yn sicrhau bod modd i fyfyrwyr gofrestru gyda’r Coleg Ffederal a gyda’u coleg daearyddol, gan arwain at ymdeimlad o berthyn a pherchnogaeth ohono."

Ychwanegodd Elain Haf, myfyrwraig o Brifysgol Caerdydd:

"I'r rhai diffuant hynny sy'n gofidio y bydd creu Coleg Cymraeg fel sefydliad statudol annibynnol yn rhyddhau'r sefydliadau presennol o'u cyfrifoldebau gadewch i ni gael un peth yn glir. Mi fydd y sefydliadau presennol yn parhau i fod yn ddarparwyr dan unrhyw drefn newydd. Mor debyg yw'r gymhariaeth gyda'r dadleuon yn '79 cyn sefydlu S4C. Sianel Gymraeg v's mwy o ddarpariaeth Gymraeg ar y sianeli Saesneg. Coleg (aml-safle) Cymraeg v's mwy o ddarpariaeth Gymraeg yn y prifysgolion presennol. Mae'n amlwg bellach mai rheidrwydd oedd sefydlu S4C er mwyn datblygu teledu Cymraeg, er bod y BBC yn parhau i fod yn chwaraewr pwysig ym myd darlledu Cymraeg. Yn yr un ffordd, rhaid gweld sefydlu Coleg Cymraeg i ddatblygu addysg Gymraeg, er y bydd y prifysgolion traddodiadol yn parhau i chwarae eu rhan."

Eisoes mae llythyr agored gan dri deg a phump o academyddion blaenllaw sy'n ymarferwyr dydd i ddydd ym maes dysgu cyfrwng Cymraeg wedi ei anfon at Jane Hutt yn amlinellu'r egwyddorion craidd. Mae'r ddeiseb yma law yn llaw â llythyr yr academyddion yn dangos fod yna ewyllys gref yn bodoli i weld y Llywodraeth yn symud ymlaen ac yn sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg cyflawn ac nid bwrdd, cwango, neu rwydwaith yn unig.

Adroddiad Cymdeithas Cledwyn

2008-07-01T09:32:00.002+01:00

Dwi newydd ddarllen dros Adroddiad Cymdeithas Cledwyn, 'Y Fro: Ennill pleidleisiau yn y Gymru Gymraeg (Mehefin 2008)', yn frysiog. Y diddordeb arbennig i mi wrth gwrs yw unrhyw sôn am ddatblygu Addysg Gymraeg yn y Sector Addysg Uwch. Er fod Coleg Ffederal Cymraeg yn rhan o bolisi Llywodraeth Lafur nid oes gan Gymdeithas Cledwyn ddim byd i ddweud am y mater. Mae hyn yn gwbl nodweddiadol ac yn dangos mae arwynebol yw unrhyw sôn a strategaeth o dŷ'r Blaid Lafur i ddatblygu Addysg Gymraeg os nad oes gair gyda nhw ddweud am eu polisi nhw eu hunain.

Ac mae'r dyfyniad isod o'r adroddiad yn dweud y cyfan:

Dylai’r Blaid Lafur yng Nghymru fod yn ffyddiog nad magwrfa i gefnogwyr y cenedlaetholwyr yw ysgolion Cymraeg. Gallwn ni sicrhau hynny drwy annog cefnogwyr Llafur i ymwneud yn weithgar â rheoli eu hysgolion cyfrwng Cymraeg lleol.

Hynny yw y dylai cefnogwyr Llafur ymwneud yn weithgar â rheoli eu hysbolion cyfrwng Cymraeg a parhau i fwydo'r plant a phropeganda Prydain, cario mlaen a ddysgu am hanes Lloegr ac nid Hanes Cymru etc etc... Wrth cwrs yn Lloegr mae Gordon Brawn a'i gyd-Lafurwyr yn gwbl agored fod angen defnyddio'r ysgolion i ddysgu am Brydeindod a dysgu am hanes a gwerthoedd Prydain. Pam fod Llafur ddim yn fodlon gwneud yr un peth yma yng Nghymru, defnyddio'r ysgolion i ddysgu am Gymreictod a gwerthoedd a hanes Cymru. Oherwydd er eu gwisg Gymreig, diwedd y dydd Plaid Brydeinig ac nid Gymreig yw y Blaid Lafur o hyd.

Y Fro: Ennill pleidleisiau yn y Gymru Gymraeg (Mehefin 2008) (PDF)

Photoshop Disasters

2008-06-30T09:20:00.002+01:00

Fe glywesi am y blog difyr yma rhai dyddiau yn ôl, Photoshop Disasters, dyma oedd rhai o fy ffefrynau i:

Mawredd mawr eisteddwch i lawr mae rhywun wedi dwyn fy ~~nhrwyn~~ llaw:

Gyrru ar hyd y gwair i'r garêj?:

Defnydd o'r teclyn clonio yn logo eiconig isod:

Ali G yng Nghymru

2008-06-27T23:57:00.001+01:00

Dwi ddim yn cofio os ydw i wedi cyfeirio at y fideo yma o'r blaen ond maen un o fy ffefrynau. Ali G yng Nghymru, mwynhewch:

Ydy bod yn Gymro a bod yn Gristion yn synonymous?

2008-06-26T14:10:00.004+01:00

Cyn i fy Nhad-cu droi at Grist yr hyn wnaeth ei sbarduno ef i feddwl yn ddyfnach am ei berthynas (neu ddiffyg ar y pryd) gyda Duw oedd iddo dderbyn pamffled oedd a'r teitl brawychus GOD HAS NO GRAND CHILDERN. Byrdwn neges awdur y bamffled y diwrnod hwnnw oedd y ffaith fod rhaid i bawb ddod i adnabod yr Iesu drostynt hwy eu hunain. Nid oes unrhyw un yn etifeddu perthynas a Duw ar sail ffydd ei rieni neu am ei fod yn aelod o genedl a thraddodiad Cristnogol fel, meiddia i awgrymu, Cymru. Mae'r Beibl yn glir y bod pawb yn dechrau yn yr un man mewn perthynas a Duw does ots am unrhyw gefndir neu fagwraeth Gristnogol. Gwrandewch ar yr apostol Paul, mae'n dechrau gyda'r cwestiwn rhethregol: 'Felly beth ydyn ni’n ei ddweud? Ydyn ni Iddewon yn well yng ngolwg Duw na phawb arall?' cystal i ni ofyn a ydym ni'r Cymry yn rhagori oherwydd ein treftadaeth Gristnogol? Ateba'r apostol yn gadarn - na!:

Mae’r ysgrifau sanctaidd yn dweud y peth yn glir:   "Does gan neb berthynas iawn gyda Duw – neb o gwbl!  Does neb sy'n deall go iawn,  neb sydd wir yn ceisio Duw.  Mae pawb wedi troi cefn arno,  ac yn dda i ddim.  Does neb yn gwneud daioni – dim un! Mae eu geiriau’n drewi fel beddau agored;  dim ond twyll sydd ar eu tafodau. Mae gwenwyn neidr dan eu gwefusau. Mae eu cegau yn llawn melltith a chwerwedd. Maen nhw’n barod iawn i ladd;  mae dinistr a dioddefaint yn eu dilyn nhw i bobman,  Dyn nhw'n gwybod dim am wir heddwch. Does ganddyn nhw ddim parch at Dduw o gwbl. (Rhufeiniaid 3:10-18)

Dyna beth yw geiriau sobreiddiol a phwerus. Y rheswm pam y dewisais dynnu sylw at gymal môr negyddol oedd er mwyn dangos nad oes gan Dduw ei ffefrynnau ac yn bwysicach fyth i ni'r Cymry nid yw chwaith yn ffafrio rhai cenhedloedd mwy nag eraill. Mae pawb, de facto, wedi methu cyraedd safon perffaith Duw ond y newyddion da yw hyn sef y gall pawb, yr un môr hafal a theg, ddod i mewn i berthynas a Duw. Ni fydd hynny yn digwydd drwy gael eich magu mewn eglwys a chael eich bedyddio'n blentyn; ni fydd hynny yn digwydd chwaith oherwydd fod eich Mam neu eich Tad yn Gristnogion ac yn sicr ni fydd hynny yn digwydd trwy berthyn i un o genhedloedd mwyaf Cristnogol hanes, mewn gair nid drwy fod yn Gymro! Nid yw rhain yn ffactorau i'w difrïo cofiwch, cyfryngau yn unig ydynt, nid annhebyg i arwyddion ffordd sy'n eich cyfeirio at y briffordd i berthynas go-iawn a Duw a dod yn Gristion. Yr allwedd yw ffydd syml fod Iesu Grist wedi gwneud yr holl waith trosoch chi.

"Dyn ni'n haeddu cael ein cosbi am beth wnaethon ni. Ond wnaeth hwn ddim byd o'i le." Yna meddai, "Iesu, cofia amdana i pan fyddi di'n teyrnasu." Dyma Iesu'n ateb, “Wir i ti – cei di ddod gyda mi i baradwys heddiw." (Luc 23:41-43)

Fel y lleidr ar y groes mae croeso i bawb heddiw ddod i baradwys hefyd! Diolch iddo.

Effaith mynychu Prifysgol ar dueddiadau crefyddol

2008-06-24T22:44:00.000+01:00

Ar hyn o bryd dwi wrthi yn darllen cyfrol gyntaf 'Ffydd ac argyfwng Cenedl' ac maen chwith gyda mi gyfaddef mae dyma'r tro cyntaf i mi weithio trwyddi er mod i'n dod i ddiwedd fy ail flwyddyn yn gwneud doethuriaeth am R. Tudur Jones, awdur y gyfrol!

Yr hyn a'm trawodd heno oedd darllen ystadegyn am yr 1890s oedd yn dweud mai dim ond 10 y cant o blant yr eglwysi fyddai'n parhau'n aelodau eglwysig wedi iddynt fudo i Lerpwl ar dinasoedd mawrion i weithio. Mor debyg yw'r phenomenon ymysg myfyrwyr Cymraeg heddiw o gael eu derbyn yn gyflawn aelod neu eu bedyddio jest cyn mynd i'r coleg yna wedi cyrraedd Aberystwyth, Bangor neu lle bynnag ni fyddant yn twllu cyfarfod am dair mlynedd heb son am ymroi yn llawn i fywyd eglwys tra yn y coleg.

Maen amlwg fod had problem heddiw wedi ei hau yn natblygiadau mudo a thraddodiadau crefyddol dros ganrif yn ol. Ydy pobl yn meddwl fod Duw yn cael time off tra eu bod nhw yn y brifysgol? Wn i ddim wir.

Dogfen od am Islam ar fy nghyfrifiadur rhywsut :-/

2008-06-23T00:48:00.004+01:00

Roeddw ni wrthi nawr yn sortio allan ffeiliau'r cyfrifiadur pan ddois ar draws dogfen nad oeddwn yn siwr beth oedd ynddo, ac wrth ei agor dois ar draws hwn ynddo:

“The Legislation is for None but Allah…”
[Qur’an - Surah Yusuf :40 - & - Surah al-An’am :57]

“And He(Allah) does not permit anyone to share in His Legislation”
[Qur’an - Surah al-Khaf :26]

''And those who do not Rule by whatever Allah has revealed are disbelievers(Kafiroon).'' [Qur'an - Surah al-Maidah:44]

"O Prophet(Muhammad)! Keep your duty to Allah, and obey not the disbelievers and the hypocrites. Verily! Allah is the All-Knower, All-Wise"
[Qur'an - Surah al-Ahzab:1]

"...and if you obey them, you shall indeed be pagans(Mushrikun)" [Qur'an al-Ana'am:121]

Its a simple matter, you are either one of two camps Islam or Kufr.

It's a case of whether a person believes a Man can be appointed to a Kufr Parliament and together with the rest of the MP's Legislate Laws - A Right which belongs to Allah(swt) Alone.

So its either:

A: The Camp Of Islam - Who Believe Allah(swt) is the ONLY, EXCLUSIVE Legislator.

B: The Camp Of Kufr - Who Believe Man can Legislate, and we can trample on Allah's(swt) Right, since Man knows better.

So simple, a child the age of 5 can figure it out.

I for one am not a believer in distributing Allah's(swt) Attributes amongst the Creation.

Wasalam,
Abu Musa.

An MP who swears allegiance to the Queen of England is a Kafir.

It is not permitted for a Muslim to "debate" in a Kufr Parliament (al-Majlis ash- Shayteen) whether to go to War or on Gay Rights.... Killing Innocent Muslims and Homosexuality are illegal according to Shari'ah! To 'debate' this is mocking Allah(swt) and it is forbidden to sit and participate in such a Majlis. These are called al-Majlis ash-Shayteen.

The alternative is to implement Shari'ah as best as possible in our individual lives and in our community. The Muslim Community must have unity, be able to earn Halal and invest in its own Community. In order that the Community stands on its own merit, should invest Muslim businesses, schools, community centres, advice centres, give sadaqah.

If Muslim have no power at state-level and are forbidden to share-power since Democracy is Kufr. Then Islam should exist in the Individual, the Home, and the Community. This way the Muslim Community then becomes an example to the rest of the Society.

If the Government still wants to kill Muslims, and arrest them... then we must make Hijrah to another country.

If the Muslims are successful in being a good example to Society, and they begin to embrace Islam in droves... then we can make a bid for real power.

No power-sharing, no mixing Islam and Kufr Laws, no Democracy... Just seize-power unchallenged.

We do not do this becuase "we must have an alternative"...

Having an alternative is not the objective of a Muslim.
A Muslim is placed on Earth to serve Allah(swt) Alone.

Muslims must establish Islamic Shari'ah on earth and spread it until the whole world is under Islamic Rule.

We must do this because we are ordered to by Allah(swt), not because we want this and that, or because 'whats the alternative?'.

We must do this regardless of how difficult it is, how impossible one might feel fooled into believing it is, or regardless of the consequences and difficulties one may have trying to get the work done... even if it does not occur in ones lifetime.

What Muslims must not do, is comprimise Islam, mix it with Kufr laws or start participating in Kufr Ideologies like Democracy, Secualrism, Capitalism or Communism.

Islam is a complete sytem of life... Islam will Dominate the World even if the Infidels detest it.

I don't hide it, I am not ashamed of it, that is part of my Belief, and we should all work for it.

Wasalam,
Abu Musa.

Nawr, does dim syniad gyda fi o ble ddaeth hyn na sut ar wyneb dear mae wedi ffeindio ei ffordd i mewn i fy ffolder "dogfennau" sceri iawn!

...

Ypdêt: Dwi'n meddwl mae stwff wedi eu pastio oddi ar y wefan yma ydy nhw; ond does dim cof gyda mi o wneud hyn ond maen rhaid fod e run adeg ag oeddw ni'n siarad ar 'Crefydd yn gwahanu, plaid yn uno?' llynedd, hmmm - sut bynnag, yn dydy geiriau Abu Musa yn ddi-drugaredd... yn fwy di-drugaredd na fi fy hun hyd yn oed!

Coleg Ffederal Cymraeg - rhaid achub ar y cyfle nawr

2008-06-21T09:59:00.003+01:00

Yn dilyn cyfarfodydd ddoe (ni ddywedaf ymhle na gyda phwy oherwydd rwy'n parchu preifatrwydd y cyfarfodydd) rwy'n teimlo fel bod yn rhaid dweud gair am Goleg Ffederal Cymraeg eto fyth.

Gan ddisgwyl cyhoeddiad buan gan y Gweinidog Addysg Jane Hutt ynglŷn a pholisi Llywodraeth Cymru'n Un o Goleg Ffederal Cymraeg carwn dynnu eich sylw at yr hyn a gredwn a dderbyniwyd ers blynyddoedd fel pedair egwyddor craidd Coleg Ffederal Cymraeg. Gellid defnyddio'r pedwar egwyddor yma wedyn fel meini prawf i farnu os ydy'r Llywodraeth ar y trywydd cywir tuag at wireddu eu haddewid o sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg. Rhaid i Goleg Ffederal gynnwys yr elfennau canlynol:

(i.) Statws statudol a chyfansoddiad annibynnol,

(ii.) Siarter a chylch gorchwyl annibynnol gan gynnwys cyfrifoldeb dros holl addysg uwch cyfrwng Cymraeg Cymru,

(iii.) Llif arian annibynnol — o leiaf £20 miliwn yn y lle cyntaf tybiwn; ac yn olaf

(iv.) Cofrestr myfyrwyr annibynnol, a fydd yn sicrhau bod modd i fyfyrwyr gofrestru gyda’r Coleg Ffederal a chyda’u coleg daearyddol, gan arwain at ymdeimlad o berthyn a pherchnogaeth ohono.

I'r rhai diffuant hynny sy'n gofidio y bydd creu Coleg Cymraeg fel sefydliad statudol annibynnol yn rhyddhau'r sefydliadau presennol o'i cyfrifoldebau gadewch i ni gael un peth yn glir. Mi fydd y sefydliadau presennol yn parhau i fod yn ddarparwyr dan unrhyw drefn newydd. Mor debyg yw'r gymhariaeth gyda'r dadleuon yn '79 gyda sefydlu S4C. Sianel Gymraeg Vs mwy o ddarpariaeth Gymraeg ar y sianeli Saesneg. Coleg (aml-safle) Cymraeg Vs mwy o ddarpariaeth Gymraeg yn y prifysgolion presennol. Maen amlwg bellach mae rheidrwydd oedd sefydlu S4C er mwyn datblygu teledu Cymraeg, er fod y BBC yn parhau i fod yn chwaraewr pwysig ym myd darlledu Cymraeg yn yr un ffordd ac y bod yn rhaid gweld sefydlu Coleg Cymraeg i ddatblygu addysg Gymraeg er y bydd y prifysgolion traddodiadol yn parhau i chwarae eu rhan.

Eisoes mae llythyr agored gan dri deg o academwyr blaenllaw sy'n ymarferwyr dydd i ddydd ym maes dysgu cyfrwng Cymraeg wedi ei anfon at Jane Hutt yn amlinellu y pedwar egwyddor craidd. Yn ogystal, mae rhai cannoedd o bobl wedi torri eu henwau ar y ddeiseb ar-lein, croeso i chi lwybro draw i ychwanegu eich enw chi. Llwyr obeithiaf y bydd y llywodraeth yn achub ar y cyfle unigryw yma i sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg ac na fydd y cyfle yn cael ei golli am genhedlaeth arall.

Mae gair wedi mynd i mewn i'r cylchgronau a'r papurau yn dweud yr un peth... efallai i chi synhwyro mae nid di-sail yw'r gofid bellach nad ydym ni yn debygol o weld setliad sy'n anrhydeddu'r pedwar egwyddor craidd yn llawn.

Twitter, Twhirl ac Adobe Air

2008-06-20T10:30:00.003+01:00

Dwi wedi bod yn defnyddio Twitter ers llai nag wythnos nawr ond mae'n cydio'n barod. Eisioes dwi wedi bod yn defnyddio gwefannau sy'n updêtio eich statws Twitter a Facebook run pryd. Yn gyntaf fe fuesi yn arbrofi gyda www.hellotxt.com ond bellach dwi wedi setlo i ddefnyddio www.ping.fm . Mae ping.fm dal yng nghyfnod beta (hy profi) ond os hoffech ei arbrofi a'i ddefnyddio yng nghyfnod beta defnyddiwch y côd "letmeping" i gofrestru.

Dwi hefyd wedi bod yn arbrofi gyda rhagleni penddesg i redeg Twitter. Y cyntaf wnes i drio oedd TwitterPost, rhaglen hyll ofnadwy felly peidiwch trafferthu gyda hwn. Ond bore ma des i ar draws un bach llawer gwell sef Twhirl. Medrwch weld o'r screen grab uchod sut y bo'r rhaglen yn eistedd yn daclus ar eich pen ddesg - maen gweithio mewn ffordd nid anhebyg i raglen ebost - cewch chi hysbysiad pan fo twitter newydd wedi ymddangos ac fe fedrwch chi udpêtio eich statws twitter chi heb orfod mynd mewn i'r porwr gwe ac i'r wefan bob tro. I'r geeks yn ein plith (os ydych chi wedi darllen mor bell a hyn rydych chi yn sicr yn geek!) diddorol yw nodi fod Twhirl yn un o'r rhagleni newydd yma sy'n defnyddio platform Adobe Air - sef math enwydd o gôdio sy'n caniatau datblygwyr i ddefnyddio "proven web technologies to build rich Internet applications that deploy to the desktop and run across operating systems."

Ymunwch a Twitter - dyma fydd y Facebook nesaf. Dilynwch fi ar 'rhysllwyd'

Rhyddid a Hunanlywodraeth yw'r asgwrn cefn a'r ffydd Gristnogol yw'r sbeinal cord

2008-06-18T16:35:00.003+01:00

Fe ddoes ar draws llythyr difyr a phwerus tu hwnt heddiw yn yr archifau. Llythyr ydyw oddi wrth R. Tudur Jones at Gwynfor Evans. Mae yna dri peth ysgytwol sy'n sefyll allan i mi:

1. Yn gyntaf beirniadaeth RTJ o duedd y blaid tua diwedd yr wythdegau i goleddu "sosialaeth". Ddim bod RTJ yn wrth-sosialaidd ac yn Dori, ddim o gwbl, roedd RTJ yn hytrach yn credu mewn cydweithrediaeth, neu'r drydedd ffordd. Maen trafod hyn ym mharagraff cyntaf y llythyr.

2. Dibyniaeth a chred lwyr RTJ ym mhenarglwyddiaeth Crist cyn unrhywbeth arall, gweler hyn yn yr ail baragraff.

3. Cred ddiysgog RTJ fod tynged wleidyddol ac ysbrydol Cymru yn dod law yn llaw. Gwelir hyn yn y dair paragraff olaf.

4. Beirniadaeth gwbl ddi-flewyn-ar-dafod RTJ o'i enwad ef yr Annibynwyr oherwydd dylanwad (i.) traddodiaeth sy'n ymylu ar ofergoeliaeth (ii.) dylanwad sobor a negyddol Rhyddfrydwyr Diwinyddol fel Iorwerth Jones, Ysgrifennydd yr Undeb ar y pryd.

5. Ac yn dilyn pwynt 4 mae RTJ yn dangos ei gefnogaeth clir i sefydlu eglwysi newydd wedi eu diwygio a hynny yn ysbryd yr hyn maen esbonio yr yr ail baragraff am ddilyn ac ufuddhau i Iesu a neb arall.

Mae'r llythyr yma, i mi, yn ysgytwol bwerus ac yn agor cwr y llen i beth wmberth o drafod yn fy thesis. Fi sydd wedi ychwanegu y pwysleisiadau i dynnu sylw at gymalau oedd yn sefyll allan i mi:

Nid wyf wedi anghofio'r gwersi a ddysgwyd inni ym mlynyddoedd cynnar y Blaid am bwysigrwydd “cydweithrediad”. Er na wn fawr am economeg, bu'r rhan hon o'n hathrawiaeth yn ysbrydoliaeth arbennig i mi. Yr oedd yn dristwch darllen yn llyfr Pennar arnoch ei fod yn credu nad oedd fawr neb bellach yn coleddu'r athroniaeth hon. Os yw hyn yn wir, yr ydym wedi colli allwedd bwysig iawn i weithredu chwyldroadol. Cydweithrediad ein pobl yw'r union beth a allai ddymchwelyd y drefn bresennol a'i malltod.

....Lluniwch eich eglwys eich hunain. Ac os gwêl y llywodraeth ganolog yn dda gyhoeddi rhyfel arnoch – boed felly. Rhaid ufuddhau i Grist, Pen yr Eglwys, yn hytrach nag i unrhyw lywodraeth na brenhines. A dyna'r chwyldro creadigol ar sail cydweithrediad yn digwydd. Dyna wynebu'r gorthrwm mawr a fait accompli.'

....Ond yn y maes lle gorwedd fy ngwaith a'm gofal beunyddiol, yr wyf yn gweld rhyw lewyrch o oleuni. Yn un peth, yr wyf yn credu imi lwyddo ymhlith fy myfyrwyr fy hun – ac nid oes dim diolch i mi am hynny – i ddiogelu'r egwyddor fod dilyn Crist ac ymgeleddu a chyfoethogi bywyd Cymru'n cerdded law-yn-llaw. Mae gennym fwy o fyfyrwyr nag erioed o'r blaen yn astudio Diwinyddiaeth a'r Beibl ym Mangor. Mae tua 165 ohonynt yn dilyn ein cyrsiau. Ac yr oedd mwy na hanner y rhai a dderbyniwyd eleni o ysgolion Cymru. Fy hyder yw y bydd y rhain fel lefain yn y blawd.

....Ond mae'r rhagolwg yn yr eglwysi'n llai siriol. A dweud y gwir, mae eu cyflwr yn ddychrynllyd. Gyda'r anhawster mwyaf yr wyf yn gallu ymatal rhag ysgrifennu a siarad yn chwerw iawn am agwedd mwyafrif llethol aelodau honedig ein heglwysi. Yr oedd cyfarfod Cyngor yr Undeb ym Mhwllheli'n un digalon i'r eithaf. Ni ŵyr Iorwerth sut mae ymateb i'r egni rhagorol sy'n cynyddu ymhlith ein cenhedlaeth ifanc. Mae'n glynu'n dynn wrth ffurf ar Ryddfrydiaeth Ddiwinyddol sydd bellach yn waeth nag amherthnasol – mae hi'n rhwystr positif i ddatblygiadau creadigol ac mae hi'n digalonni'r to ifanc newydd sy'n priodi sêl angerddol at y Ffydd Gristnogol â thystiolaeth hunanaberthol tros hawliau'r iaith a'r genedl. Mae'n ddrwg gennyf ddweud hyn. Ond dyna'r gwir. Ar yr egwyddor yr wyf wedi'i hamlinellu - “diwygio heb aros wrth neb” - gallaf weld eglwysi newydd yn codi yma ac acw am fod oerfelgarwch cynifer o arweinwyr ein henwad yn siomi'r to ifanc. Ac os digwydd hynny, fe gânt bob cefnogaeth gen i. Oherwydd, ar wahân i anffyddlondeb haerllug cynifer o aelodau'r eglwysi, y mae Cristnogaeth llawer o'r ffyddloniaid wedi mynd yn sobor o denau ac anodd ei gwahaniaethu hi oddi wrth hiwmanistiaeth.

Credaf fod y sylwadau hyn yn berthnasol i'r thema. Yn y diwedd, ffydd sy'n rhyddhau egni ac yn tanio hunanaberth ac ymroddiad. Dyna pam mae'n ddyletswydd ar y rhai ohonom sy'n dwyn cyfrifoldeb uniongyrchol am yr eglwysi ac am addysg gweinidogion i roi sylw gwirioneddol ddifrifol i bopeth a all beri adnewyddiad yn yr eglwysi. Achubwyd ein cenedl o bosibilrwydd difodiant fwy na unwaith gan adnewyddiad Cristnogol mawr. Credaf mai dyna'n gobaith ni'n awr.' (RTJ @ Gwynfor, 30.10.76 [Ffeil 74])

Roeddwn wedi dod i feddwl, fel Robert Pope i raddau, wrth weld datganoli yn datblygu, wrth weld yr iaith Gymraeg yn ennill rhai (rhai yn unig) brwydrau a'r gefnogaeth i Blaid Cymru yn codi ers 1997 fod thesis R. Tudur Jones yn Ffydd ac Argyfwng Cenedl (1981 a 1982) yn profi, i ryw raddau, yn anghywir. Ond dros y 12 mis diwethaf wrth weld cenedlaetholwyr yn torri addewid ar ôl addewid mewn pŵer rwy'n gweld o'r newydd fod thesis Ffydd ac Argyfwng Cenedl yn hollol gywir - dim ond adferiad ysbrydol all ddod ac integriti gwleidyddol a diwylliannol llawn yn ôl i Gymru.

Rhyddid a Hunanlywodraeth yw'r asgwrn cefn a'r ffydd Gristnogol yw'r sbeinal cord - ni all un lwyddo yn ei waith o gynorthwyo Cymru i gerdded yn gefn syth heb y llall.

Ysblander Frenin Nef (cyflwyno emyn newydd)

2008-06-18T12:41:00.001+01:00

Dyma un o fy hoff emynau cyfoes ar hyn o bryd Ysblander Frenin Nef (The Splendor of the King) gan Chris Tomlin. Recordiad o fand addoli Llanw ydyw - nid yw safon y sain yn y fideo yn dda o bell ffordd ond gobeithio y bydd yn rhoi rhyw syniad i chi o'r emyn.

YSBLANDER BRENIN NEF,
Mawredd sy’n Ei wedd,
Gadewch in lawenhau, dewch i lawenhau,
Mae’n gwisgo golau pur
Mae’n treiddio’r tywyll-dir
Sy’n crynu’n sŵn Ei lais, yn crynu’n sŵn Ei lais.

Mor fawr yw ein Duw,
cenwch fry
Mor fawr yw ein Duw,
fe welwn ni
Mor fawr, mor fawr yw ein Duw.

Fe saif o oes i oes;
Mewn grym teyrnasa’n ddoeth
O’r dechrau a hyd byth, dechrau a hyd byth
Yn Drindod, Ef yw’r Tad,
Y mab a’r Ysbryd Glân
Y llew a’r oen yn un, y llew a’r oen yn un.

Enw’r uchaf Un,
Haedda’n mawl i gyd
Fe ganwn ni
Mor fawr yw ein Duw

Chris Tomlin, Jesse Reeves & Ed Cash
cyf. Martyn Geraint ac Arfon Jones

Wedi meddwl mynd i'r capel ond y pyb yn fwy atyniadol?

2008-06-17T23:29:00.001+01:00

Wedi meddwl mynd i'r capel ond y pyb yn fwy atyniadol? Wel... mae ateb!

CWRDD, Eglwys Dafarn Gymraeg - tafarn The End, Caerdydd, 9 pm - 22 a 29 Mehefin 6 a 13 Gorffennaf

Dyma medd y trefnwyr:

Ni'n byw mewn cymdeithas sy' 'di newid. Dydy mynd ir capel ar y Sul ddim yn norm, dydy Cristnogaeth ddim mor ddylanwadol yng Nghymru ag oedd hi ganrifoedd yn ôl. Ma' lot 'di newid. Ond ma' 'na un peth yn aros yn union run peth. Efengyl Iesu Grist yw honno. Bwriad CWRDD yw cyfuno neges y Dyn adnabyddus hwnnw - Iesu Grist - trwy gyfrwng newydd.

Pwy yw Iesu? Does dim un cymeriad yn hanes y byd wedi'i bortreadu cynifer o weithiau a Iesu Grist. Pa un oedd yn gywir, os unrhywun? Celwyddgi? Gwr Priod? Terfysgwr? Cenedlaetholwr? Arglwydd?
Wrth edrych ar unigolion yn CWRDD yr Iesu yn y Beibl, bydd CWRDD yn eich herio a'ch cwestiynu ynglŷn ag ystrydebau a rhagdybiaethau ynghylch y ffigwr mwyaf dylanwadol yn hanes ein byd.

Ry' ni'n gwneud hyn mewn sefyllfa hollol anffurfiol. Mewn tafarn, mae modd sgwrsio, cymdeithasu a dod i 'nabod ein gilydd yn well. Rhannu'r newyddion da am Iesu - 'na gyd ni ishe neud.

Mwy o wybodaeth a fideo promo AR Y WEFAN

Faint o'r gloch mae'r cwrdd dydd Sul?

2008-06-16T21:55:00.002+01:00

Nid yw mynd i Capel yn boblogaidd dyddiau yma ond hyd yn oed os byddech chi eisiau mynychu cwrdd ar y Sul maen arbennig o annodd gwneud hynny oherwydd nad oes unrhyw ffordd o wybod faint o'r gloch mae'r gwasanaethau. Dim ond nifer fychan iawn iawn o Eglwysi Cymraeg sydd a gwefannau felly dwi wedi cychwyn llenwi map google gyda lleoliadau Eglwysi Cymraeg ynghyd ac amseroedd eu cyrddau. Hyd yma dwi ond wedi rhoi gwybodaeth yr Eglwysi mae gennyf gyswllt a nhw ac felly yn digwydd gwybod y lleoliad ac amseroedd y cyfarfodydd, os ydych chi am i mi ychwanegu eich eglwys chi cysylltwch gyda mi.

Yn ein dydd ni gyda cyn lleied yn mynychu'r cwrdd maen gwbl hurt nad ydy'r Eglwysi yn gwneud mwy o ymdrech i adael pobl i wybod lle a phryd maen nhw yn cwrdd. Gobeithio bydd y map yma yn gymorth:

View Larger Map

Tystiolaethu'n Ddigidol a'r Emerging Church

2008-06-16T10:02:00.005+01:00

Fel y soniais ar y blog ddiwedd wythnos diwethaf fe wnes i fynychu Cynulliad Oedolion Ifanc yr Annibynwyr dros y penwythnos lle roeddw ni'n siarad ar y testun Tystiolaethu'n Ddigidol a'r Emerging Church. Dyma grynodeb o'r neges, ar waelod y postiad mae dolen i chi islwytho'r anerchiad yn llawn fel PDF.

Gellid dadlau gyda chryn argyhoeddiad fod dylanwad Cristnogaeth ar Gymru wedi bod cyn gryfed os nad yn fwy, dyweder, na dylanwad Marcsiaeth a'r Rwsia. Mae gan Gymru, yn ddi os, hanes gyfoethog o fod yn genedl sydd wedi ei chyffwrdd a'i ddylanwadu gan Gristnogaeth ond gadewch i ni edrych ar y sefyllfa heddiw. Fe ddywedodd 71% (sef dros ddwy filiwn o bobl) ohonom ni ein bod ni'n Gristnogion yn y cyfrifiad diwethaf. Ar bapur felly mae'r Cymry yn Gristnogion ac mae Cymru'n wlad Gristnogol o hyd. Ond fe ddywedodd y cymdeithasegydd Paul Chambers yn ei lyfr Religion, Secularization and Social Chance in Wales (2005) fod crefydd, er gwaetha'r ffaith fod dros 70% o Gymry yn adnabod eu hunain fel Cristnogion, yn farw yng Nghymru: 'Religion in Wales,' meddai Chambers, 'if not entirely dead, is seen as terminally sick, subject to the secularizing influences common throughout Europe.' Mewn ymateb i eiriau sobreiddiol Paul Chambers fan yma yn ogystal a defnydd digon elfennol o'n synhwyrau a'n synnwyr cyffredin ni ellid derbyn, yn ddi gwestiwn o leiaf, ganlyniadau cyfrifiad 2001 a honnodd fod Cymru yn parhau i fod yn wlad fwyafrifol Gristnogol.

Pan gyhoeddwyd Yr Her i Newid yn 1995 dim ond 8.7% o Gymry oedd yn mynychu unrhyw fath o eglwys a ddeng mlynedd yn ddiweddarach mae'r ffigwr wedi syrthio i 6.4%. Sut felly mae ymateb i'r her? Tri ymateb posib:

Ymateb 1: Negyddiaeth a gwrthod newid
Efengyl+Eglwys-Diwylliant = Ffwndamentaliaeth

Ymateb 2: Colli'r ffocws
Eglwys+Diwylliant-Efengyl = Rhyddfrydiaeth

Ymateb 3: Diwygiadol, neu yn Saesneg Reformitionnal
Efengyl+Eglwys+Diwlliant=Diwygiadol

Mae ffaeleddau amlwg yn y ddau ymateb cyntaf ac felly ein dyletswydd ni yw darganfod, arddel a gweithredu ffydd Gristnogiol sydd wedi deall yr Efengyl yn llawn, yn deall beth yw'r eglwys a'i rôl ond hefyd bod yn eglwys sy'n berthnasol yn ddiwylliannol.

Casgliadau

1. Mae'r Eglwys wedi methu a dilyn esiampl Paul ac yn fwy pwysig Iesu, rhaid i ni fel cenhedlaeth beidio efelychu'r genhedlaeth ddiwethaf.

2. Pwysig cofio mae addasu'r cyfrwng ydym ni'n gwneud ac nid addasu'r neges.

3. Iesu sy'n rhoi dilysrwydd i'n math newydd o eglwys ac nid yr hen fath o eglwys.

Rhowch glec yma i ddarllen yr anerchiad yn llawn: Tystioilaethu'n Ddigidol a'r Emerging Church (PDF)

Dwi a'r Twitter

2008-06-15T13:09:00.004+01:00

Fe wnes i ddal ton Twitter braidd yn gynnar rhai misoedd yn ôl a bryd hynny nid oedd dim o fy nghyfeillion yna. Ond penwythnos yma fe ddarganfyddais fod rhai o fy ffrindiau yn ei ddefnyddio bellach felly dwi wedi dechrau ei ddefnyddio.

Mae'n debyg mae Twitter yw'r Facebook nesaf, maen rhyw fath o wasanaeth sydd hanner ffordd rhwng 'update status' Facebook a Blogio. A'r hyn sy'n ei wneud yn cwl yw fod modd diweddaru eich statws wrth anfon neges destun o'ch ffon yn ogystal a clywed am ddiwedderiadau cyfeillion i chi ar eich ffon (maen rhaid i chi optio mewn i hyn, syn gneud sens oherwydd dy chi ddim am wybod beth mae pob un ffrind yn neud bob un munud o'r dydd!) Mae e am ddim. Wedi i chi ddechrau cyfri rydych chi'n medru gweld pwy yw eich "followers" ac hefyd gweld pwy ydych chi yn "following".

Yn enw i arno yw, yn wreiddiol iawn: 'rhysllwyd'

Welai chi draw ar Twitter!

Plaid Cymru yn troi cefn ar Goleg Ffederal Cymraeg?

2008-06-13T23:20:00.003+01:00

Dyma beth yw Coleg Ffederal Cymraeg:

1. Statws statudol fel sefydliad addysg uwch â chyfansoddiad annibynnol.

2. Siarter annibynnol yn nodi ei gylch gorchwyl, gan gynnwys addysgu ac ymchwil, a darpariaeth addysg uwch cyfrwng Cymraeg Cymru-gyfan.

3. Llif arian annibynnol, yn hytrach na derbyn cyfran o gyllid addysg uwch Saesneg. Yn hyn o beth, galwn ar y llywodraeth i sicrhau llif arian £20 miliwn fan leiaf, £15 miliwn yn ychwanegol at yr hyn a addawyd yn eich cynllun a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd.

4. Cofrestr myfyrwyr annibynnol a fyddai’n galluogi myfyrwyr i gofrestru gyda’r Coleg Ffederal Cymraeg yn ogystal ag un coleg penodol fel bod gan y coleg gorff o fyfyrwyr sydd wedi cofrestru ynddo ac yn teimlo perchnogaeth drosto.

Ond yn ôl cynnig bydd o flaen cynhadledd Plaid Cymru mis Medi dyma yw Coleg Ffederal Cymraeg:

1. Sicrhau dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg mewn pob sefydliad Addysg Uwch.

2. Gwneud y mwyaf o'r sgiliau iaith Gymraeg sydd eisoes ar gael mewn sefydliadau.

3. Rhoi arweiniad ar ddatblygu dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg mewn addysg uwch.

4. Darparu ar gyfer datblygiadau tebyg posibl mewn dysgu mewn addysg bellach.

Y pedwar egwyddor cyntaf ac nid rhyw bedwar o werthoedd pen-agored (iawn yn eu lle cofiwch) yw Coleg Ffederal Cymraeg. Symud y pyst yw sôn am sefydlu Coleg Ffederal na fydd wedi ei sefydlu ar sail y pedair egwyddor ymarferol craidd a nodais ar y top ac a nodwyd ers blynyddoedd gan yr ymgyrchwyr yn y maes. Os na theimla Plaid Cymru ei bod hi am ddilyn y trywydd yma yna efallai mae'r peth onest ac anrhydeddus i wneud ydy cydnabod nad yw sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg bellach yn rhan o'u cynlluniau ac eu bod yn anelu am setliad llai uchelgeisiol, dim byd mwy na bwrdd arall. Rwy'n hyderu a gobeithio nad dyna fydd yr achos.

COI 2008 - Cristnogaeth a Thechnoleg

2008-06-13T08:43:00.003+01:00

Penwythnos yma mi fydda i yn mynychu Cynulliad Oedolion Ifanc (COI) yn Annibynwyr ar y thema: "Dewch i addoli, dathlu, mwynhau'r cymdeithasu, rhannu gwybodaeth a thrafod defnydd Cristnogol o'r dechnoleg newydd!" Oce nid thema oedd hwna, ond dyna oedd y tag line ar Facebook i'r digwyddiad. A dyma, yn fras, beth fydd rhaglen y penwythnos:

Nos Wener
7.00 Croeso, defosiwn (Rhodri, Hawys ac Andras a’r band!)

7.20 Torri’r Iâ (Hawys)

8.00 Blogio’n enw’r Iôr (Dafydd Tudur) (Wedi’i ddilyn â thrafodaeth/ cyfnod o weddio)

Dydd Sadwrn
10.00 Defosiwn ac Addoliad (Andras a'r Band)

10.30 Coffi

11.00 Beibl.net/Gobaith i Gymru (Arfon Jones) Trafodaeth

11.45 Tystiolaethau Digidol a'r Emerging Church (Rhys Llwyd) Trafodaeth i ddilyn

12.30 Cinio

2.00 Trafodaeth gyffredinol ar yr hyn y gellid ei wneud yn arwain i ddwy opsiwn o weithdy:
a) Edrych ar Dystiolaethau Digidol gyda Rhys Llwyd
b) Gwefannau yng nghaffi Fresh Ground wedi’i arwain gan Dafydd Tudur

3.30 Adrodd yn ôl/ trafodaeth ar beth i’w wneud nesa

4.00 Addoliad (Andras a'r Band) a chyfnod o weddi cyn ymadael

Fe wnai adael prif bwyntiau fy sgwrs i ar y blog yma yn fuan gobeithio i'r rhai na fydd wedi medru mynychu. Hefyd gobeithio bydd modd cael deunydd fideo i lawer o'r gweithgareddau a'i postio yma.

Mae croeso cynnes i bawb fynychu'r gynhadledd yma, yr Annibynwyr sy'n trefnu ond mae croeso i bawb ac mae, wrth gwrs, yn rhad ac am ddim.

Festri Seion, Stryd Y Popty, Aberystwyth Mehefin 13-14eg 2008-05-29

Cenedlaetholdeb Gristnogol: ateb dadl "hen ferchetan"

2008-06-11T22:47:00.003+01:00

Ar y blogiad yma yn trafod Cenedlaetholdeb Gristnogol R. Tudur Jones fe adawodd hen ferchetan y sylwad diddorol a heriol canlynol:

Allaim gweld unrhyw gyslltiad o gwbwl Rhys. Doesna ddim cysylltiad amlwg rhwng Cristnogaeth a Chenedlaetholdeb - mae'r syniad fod yr hen athiestaid na wedi pylu y gefnogaeth i genedlaetholdeb yn nonsens.

Rhydd i bawb ei ddehongliad ond ni all neb sydd ond wedi gwario cyn lleied a phum munud yn astudio Hanes Cymru wadu fod cysylltiad cryf os nad an-wahanadwy rhwng Cristnogaeth a Chenedlaetholdeb yng Nghymru. Cymer er enghriafft yr olyniaeth yma sydd yn cael ei chyfri fel un olyniaeth o Genedlaetholdeb Gymreig:

Dewi Sant>John Penry>Griffith Jones>Michael D. Jones>Emrys ap Iwan>Saunders Lewis>Lewis Valentine>J.E. Daniel>Gwynfor Evans>R. Tudur Jones

Maen nhw oll yn Gristnogion ac, yn fwy pwysig, eu ffydd Gristnogol oedd sail eu cenedlaetholdeb. Er nad oedd rhyw lawer o bragmatiaeth yn perthyn i genedlaetholdeb R. Tudur Jones a chyn hynny Saunders Lewis does dim gwadu fod eu cenedlaetholdeb o rîn dyfnach na chenedlaetholdeb Plaid Cymru heddiw, ac i mi y symud oddi wrth genedlaetholdeb Gristnogol i genedlaetholdeb seciwlar sydd i gyfri ac esbonio hyn.

iPhone 3G ac Apple Mac

2008-06-11T13:57:00.002+01:00

Pan wnes i brynnu fy Mac cyntaf dair blynedd yn ôl roeddw ni wedi fy mopio yn llwyr, roedd yn fyd cwbwl wahanol ac fel rhywun sy'n truluio oriau bob dwrnod (yn bennaf oherwydd natur fy ngwaith) ar y cyfrifiadur roedd newid o Windows i Mac mewn ffordd fe newidiodd fy mywyd. Dair mlynedd yn ddiweddarach dwi dal yn defnyddio yr yr cyfrifiadur ac mae e dal i deimlo fel defnyddio peiriant newydd sbon! Prin y byddai defnyddwyr Windows yn medru dweud hynny dair mlynedd ar ôl prynnu eu cyfrifiadur nhw. Ond maen rhaid i mi gyfaddef nad ydw i a gymaint o sêl (zeal) dros Apple ag oeddw ni a hynny oherwydd, mwy na thebyg, mod i wedi dod i gymryd yr holl brofiad yn ganiataol. Ond ar ôl bod adre a gwneud ambell i beth ar laptop Windows Mam dwi wedi cofio o'r newydd pa mor ryfeddol well ydy Mac's.

Ddoe fe lansiodd Apple ail genhedlaeth yr iPhone. Er gwaethaf fy hoffter mawr o stwff Apple yn wreiddiol roeddw ni wedi penderfynnu peidio newid i ddefnyddio iPhone am dri rheswm. (i.) Roedd yr iPhone yn costio £300, (ii.) Roedd y cytundebau rhy ddrud a (iii.) nid oedd yr iPhone a chyflymder 3G. Ond yn yr ail genhedlaeth a lansiwyd ddoe cyhoeddwyd fod yr iPhone newydd am gael cyflymder 3G, fod yn pris wedi gostwng o £300 i £99 ac ers tro bellach mae cytundebau cystadleuol gan O2. Oherwydd hynny, tua diwedd yr haf pan fydd fy nghytundeb presennol yn dod i ben dwi'n meddwl mod i am newid i'r iPhone.

Mae'r ddyfais yn wirioneddol ryfeddol, os am weld 'keynote' Apple ddoe yn dangos popeth gall yr iPhone wneud rhowch glec YMA.

Plaid Cymru a moesoldeb Gristnogol

2008-06-11T13:28:00.004+01:00

Yn archifau Dr. Tudur bore me dois ar draws llyfr nodiadau gyda anerchiadau ac areithiau o'i eiddo mewn llaw fer a draddododd mewn ralîau a chyfarfodydd Plaid Cymru yn ry 1950au. Dyma fy ffefryn i:

Nid rhywbeth a dyfodd dros nos yw bwyd cenedl ond tyfiant araf dros y cenedlaethau. Y mae gwin y gorffennol wedi ei gostrelu yn ein harferion, a'n hiaith a'n dull o fyw. Ac os collir y gwin hwn collir rhywbeth na ellir byth ei ail gynhyrchu. Y peth tristaf ynglŷn â Chymru ar hyn o bryd yw'r perygl enbyd i'r cwbl yma fynd ar goll. A hynny oherwydd y gwrthodir inni'r rhyddid teg i fynegi cyfoeth ein traddodiad. Atelir ni ymhob rhyw fodd...
Beth allwn ni ei wneud? Sylwch mai cwestiwn moesol yw hwn, cwestiwn ynglŷn â'n hagwedd at fywyd dyn ar y ddaear, at gymdeithas a dyfodd dros lawer o genedlaethau. A ydym am helpu i ddiffodd y gymdeithas hon ai peidio? Mwy na hynny, i ni sy'n etifeddion y traddodiad Cristnogol, y mae llawer o nodweddion y gymdeithas Gymreig yn gynnyrch uniongyrchol y ffydd Gristnogol ei hun. Yn awr, fe gytunwn y profir ansawdd ein ffydd Gristnogol ni yn ein ymwneud â dynion ac â phethau. Cytunwn yn barod fod awydd Hitler i ddileu'r cymdeithasau hynny a safai ar ei ffordd yn rong. Yr oedd yn beth i'w gondemnio yn enw Duw. Cwestiwn moesol oedd hwnnw. Cytunwn fod gwaith Mussolini yn mygu rhyddid barn yn yr Eidal yn beth annuwiol. Cytunwn fod gwaith Rwsia yn Hwngari yn anghywir. Hynny yw, cwestiynau moesol a Christnogol yw'r rhain i gyd. Yn awr, cwestiwn moesol a chrefyddol yw cwestiwn Cymru hefyd. Un o egwyddorion mawr sylfaenol y ffydd Gristnogol yw parch at ddyn fel dyn, ac at y cymdeithasau y mae dynion yn eu ffurfio. Yma, fe olyga hynny, ein hagwedd ni at y gymdeithas yr ydym yn aelodau ohoni. (Gwŷl Ddewi, 1957 [Ffeil 74])

I mi, mater moesol sy'n deillio o fy ffydd Gristnogol yw Cenedlaetholdeb o hyd. Ac dwi ddim yn meddwl mod i'n siarad ar fy nghyfer wrth ddweud fod symud Plaid Cymru oddi wrth egwyddorion craidd Cenedlaetholdeb wedi dod law yn llaw a pylu ar y dylanwad Cristnogol a twf atheistiaid oddi fewn i'r Blaid.

Gwerth Cristnogaeth i'r gymdeithas yn gyffredinol

2008-06-10T14:46:00.001+01:00

Tynnodd Menna fy sylw at y stori ddiddorol yma oedd yn y Times heddiw:

Hunger to put faith into action is frustrated by secularist agenda

Jesus commanded: “Love thy neighbour as thyself.” The Church will undoubtedly be strongly criticised by secularists and politicians for interfering yet again in politics. But all it is doing is attempting to fulfil its gospel mandate to help others. What the report shows is a Church heavily engaged in social welfare through its dioceses, cathedrals, bishops, priests and laity, and receiving little or no recognition from the Government. Research shows that more than 50,000 churchgoers are regularly involved in church-based or church-backed social action, such as helping the poor, elderly or disabled. A similar number of churchgoers are involved in volunteering for secular charities.

The Church of England wants this recognised, and where appropriate, funded. But this has become even more problematic now with the Charity Commission’s new guidelines, which state that using sacred texts to advance a political purpose can no longer be regarded as “advancing religion”. At Monday’s launch the authors will have to answer questions on whether they are placing welfare above worship, and whether the whinge is really justified. After all, the Church enjoys some pretty serious privileges as the established Church. But at the highest levels, senior bishops have for some time been concerned at the secular agenda of the Government. The Archbishop of York, Dr John Sentamu, has publicly criticised what he perceives as a drive towards equality based on diktat and bureaucracy, with the Government overreaching into the realm of personal conscience.

Church leaders believe this is a deeply flawed and uniquely British problem. They look with envy to countries such as Hong Kong and Australia, where the Church works in active partnership with the state in providing welfare services. They also noted the tumultuous reception given to the Pope recently by government and public in the United States.

By contrast, when the Buddhist equivalent of the Pope, the Dalai Lama, visited Britain, the Prime Minister refused to see him at Downing Street and instead they met at Lambeth Palace, the London office of the Archbishop of Canterbury. If viewed as a worshipping community alone, the Church’s future over the next few generations is in doubt.

Declining numbers of elderly worshippers in many congregations present the Church with a challenge to change or die out. In the late 18th and 19th centuries, the evangelical revival and the emergence of the Anglo-Catholic movement led by the soon-to-be-canonised Cardinal Newman carried in its wake an outpouring of social action. The antislavery campaigner William Wilberforce and the rest of the Clapham Sect were pioneers in this field, along with inner-city clerics and many members of the laity. They set up charities, founded groups and organised schools and hospitals that are still functioning.

In spite of falling rolls, there is among those who remain in the pews a similar revival of spiritual energy. Evangelicalism is flourishing throughout Britain’s Christian churches, as is traditional Catholicism. These people are hungry to put their faith into action by helping the poor and needy, as Jesus commanded.

Diddorol iawn!

Deiseb ar-lein am Goleg Ffederal Cymraeg

2008-06-09T09:32:00.001+01:00

Coleg Ffederal Cymraeg

Galwn ar Lywodraeth y Cynulliad i gadw at addewid cytundeb ‘Cymru’n Un’ o sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg. Rhaid i Goleg Ffederal gynnwys yr elfennau canlynol:

1. Statws statudol a chyfansoddiad annibynnol

2. Siarter a chylch gorchwyl annibynnol gan gynnwys cyfrifoldeb dros holl addysg uwch cyfrwng Cymraeg Cymru

3. Llif arian annibynnol — o leiaf £20 miliwn yn y lle cyntaf

4. Cofrestr myfyrwyr annibynnol, a fydd yn sicrhau bod modd i fyfyrwyr gofrestru gyda’r Coleg Ffederal a chyda’u coleg daearyddol, gan arwain at ymdeimlad o berthyn a pherchnogaeth ohono.

Byddai unrhyw beth llai na chyfuniad cyflawn o’r uchod yn torri’r addewid. Galwn ar y llywodraeth i ail-ystyried eu cynlluniau os nad yw’r uchod yn rhan ohonynt.

Rho glec YMA i arwyddo'r ddeiseb

Tonsillitis, Amoxicillin a Fi

2008-06-06T19:54:00.004+01:00

Dwi wedi cael Tonsillitis ac maen anhygoel o anghyfforddus ac yn boendod go-iawn. Tonsillitis ydy pan fo eich tonsils yn heintio ac yna yn fflamio a chwyddo. Maen debyg mae diben eich tonsils ydy amddiffyn eich corff rhag heintiau, felly mewn ffordd mi ddyliwn ni fod yn falch fod fy nhonssils wedi cymryd yr haint yn fy lle! Oes delwedd o'r hyn wnaeth Crist drosom yma?

Dwi wedi hunan-bescreibio dos o Amoxicillin i fi fy hun i geisio taclo'r taclau! Roedd Menna, chwarae teg iddi (am ddioddef fy ngwyno yn ogystal a darparu'r cyffurfiau!), yn digwydd bod a phecyn dros ben. Beth yn union yw Amoxicillin felly? Wel dyma sut maen edrych:

Mae'n fath o benasilin sy'n cynnwys: “7-[2-amino-2-(4-hydroxyphenyl) -acetyl]amino-3,3-dimethyl-6-oxo -2-thia-5-azabicyclo[3.2.0]heptane -4-carboxylic acid.” Dydy hynny, wrth gwrsw, yn golygu dim i mi. Gobeithio fydd yr Amoxicillin yn gweithio oherwydd does dim byd mwy rhwystredig na'r rhen Toncillitis yma! Grrrr....

Tesco - cyfalafiaeth a chomiwnyddiaeth yn agos iawn

2008-06-06T13:17:00.003+01:00

Rhai wythnosau yn ôl dois ar draws yr olygfa hynod isod yn Tesco ac thynu llun ar gamera cŵl Menna. Yr hyn wnaeth fy ngharo i oedd hyn: er mae Tesco yw'r ymgnawdoliad o eithafiaeth y drefn gyfalafol ym Mhrydain ar ryw olwg mae'n ymdebyg i'r ymgnawdoliad o eithafiaeth y drefn gomiwnyddol hefyd! Dan y drefn gomiwnyddol yn Rwsia nid oedd dewis helaeth o nwyddau i'w prynnu dim ond y 'standard' oedd asiantiaethau'r Llywodraeth Sofietiaid yn canitau pobl i gael, roedd unffurfiaeth lwyr. Onid yw Tesco, yn eironig, yn dilyn trywydd tebyg wrth wthio eu cynnyrch own brand, nid anhebyg i'r olygfa isod fe dybiaf y byddai silffoedd siop fwyd dan drefn gomiwnyddol yn edrych - dim dewis dim o y standard.

Hefyd sylwch mor debyg yw'r olygfa yn Tesco i gymharu a bwyd y Dharma yn Lost!:

Tystiolaeth o "Fedydd yr Ysbryd Glan" yn archifau Dr. Tudur II

2008-06-04T21:48:00.003+01:00

Dyma barhad o'r blogiad blaenorol lle roeddwn yn sôn am dystiolaeth sy'n codi o archifau Dr. Tudur Jones am brofiadau pobl o 'fedydd yr Ysbryd Glan.'...

Dwi wedi bod yn ystyried ysgrifennu rhywbeth ar y blog am y Diwygiad Iachau sydd ar gerdded yn Lakeland Florida ar hyn o bryd ar y blog ond heb gael cyfle eto. Ond yn hanesyn y wraig isod ceir sôn am y modd bu i'r Ysbryd Glan ei iachau hi a rhai eraill yn eglwys Mount Pleasant, Abertawe yn 1985:

Digwyddodd dau beth allan o'r cyffredin i mi yn ystod yr wythnosau diwethaf. A fuodd chwi erioed yn cynnal gwasanaeth o weddi, eneinio, ac arddodiad dwylo? Iago V: 14,15. Ar ddiwedd pregeth nos Fercher galwodd ein hannwyl weinidog, y Parch. Glyn Morris ar nifer ohonom i eistedd yn y seddau blaen. Yr oedd wedi galw am enwau'r cleifion cyn y gwasanaeth, ac fe'm darbwyllwyd gan gyfeilles i ymuno â'r sawl oedd i'w heneinio.

Rhaid cyfaddef fod yn well gennyf y sedd gefn bob tro, Mae gan bobl eraill ddigon o broblemau heb i mi ychwanegu atynt. Fe ddaeth tua dwsin ohonom ymlaen, yn eu plith yr oedd Mrs Morris, gwraig annwyl ein gweinidog, sy'n dioddef o “slipped disc” yn ei chefn; daeth hen wraig a'i dwy ferch briod – y dair yn hanner dall; daeth hen ŵr cynhyrfus iawn sy'n dioddef gan ddiffyg anadl, ac yn gwneud stŵr ofnadwy pan fydd yn gweddïo – mae'r peth lleiaf yn ei gynhyrfu; daeth pobl eraill, ac eisteddais innau'n y canol.

Yr oedd llais Mr Morris yn crynu pan weddïodd dros ei wraig. Yr oedd yn gweddïo dros y claf, yn eneinio, ac yna'n uno gyda'r gweinidog ieuanc a'r diaconiaid yn arddodiad dwylo ac yn galw enw'r diacon oedd i weddïo dros y claf – cafodd bod un o'r diaconiaid weddïo dros un o'r cleifion.

Fel y gwyddoch, nid ffydd emosiynol sydd gennyf, ond dechreuais wylo'n dawel. Yr oedd pob cyhyr a nerf fel petaent yn ymestyn ac yn byrhau bod yn ail – yn boenus iawn. Yr oeddwn yn rhy brysur yn gweddïo dros y lleill i boeni'n ormodol amdanaf fy hun. Wylais drwy gydol y gwasanaeth – ac ni wn paham yr oeddwn yn wylo.

Y noswaith ganlynol, daeth bws y capel at fy nrws i'm dwyn i gwrdd chwiorydd yr Hafod. Haleliwia. Dringais i'r bws heb gymorth am y tro cyntaf oddi ar y ddamwain...

Cefais fy nwyn mewn car modur i'r oedfa fore Sul – Haleliwia – heb fy ffon am y tro cyntaf, ond rhaid cyfaddef fod disgyn yn fwy anodd nag esgyn a chefais rybudd y byddai'n gallach i mi gario'r ffon bob amser rhag ofn y bydd arnai ei hangen. Rwy'n gryfach ac yn fwy syth fel y gallwch ddychmygu “Mae'r haleliwia yn fy enaid i, A rhoddaf , Iesu, fy mawrhad i Ti” Mae'n wir na allaf blygu na gorwedd heb fod pethau o'm cylch yn troi, ond gwn y gall yr Arglwydd fy ngwneud yn holliach pan y myn.' @RTJ gan XXXXX XXXXXX, Abertawe, 25.7.85 [Ffeil 72]

Mae'r hanesyn yma yn ogystal a'r hanesyn yn y blogiad diwethaf am Theo Roberts yn codi calon pob Cristion oherwydd ei fod yn eich atgoffa o'r newydd fod Duw yn Dduw sy'n ymyryd mewn ffordd nerthol, pwerus a goruwchnaturiol HEDDIW ac nid dim ond yn oes yr apostolion fel ag y mae rhai Cristnogion sy'n arddel cessationism yn credu. Gobeithio eich bod chi, fel fi, yn ysu, yn dymuno ac yn gweddio i'r Ysbryd Glan ddod i lawr a gweithio fel yma eto yng Nghymru.

[Gan nad wyf yn sicr os ydy awdur y llythyr yma at Dr. Tudur yn fyw a'i peidio gwell fyddai i mi gadw'r enw'n gyfrinachol am y tro.]

Tystiolaeth o "Fedydd yr Ysbryd Glan" yn archifau Dr. Tudur I

2008-06-04T21:28:00.005+01:00

Dwi bellach yn adnabod fy hun fel Caresmatig-Diwygiedig ac dwi'n argyhoeddedig fod Duw yn, ac bod yn rhaid i Dduw anfon tywalltiad nerthol i lawr i unigolion ac i'r Eglwys trwy'r Ysbryd Glan. Dwi ddim yn meddwl fod y tywalltiad yna yn amod iachawdwriaeth a dwi ddim chwaith yn meddwl fod y tywalltiad yna yn amod sicrwydd ffydd ond mae, fe dybiaf, yn mynd a chi yn nes at Dduw ac yn eich gwneud chi, a'r eglwys, yn offeryn mwy effeithiol i dystiolaethu.

Wythnos yma yn yr Archifdy fe ddois ar daws dau hanesyn difyr gan ddau unigolyn fu'n gohebu ac R. Tudur Jones, y naill yn adrodd sut y bu iddynt gael "ail fendith" neu "bedydd yr Ysbryd Glan" a hynny nid er mwyn dod a nhw yn Gristnogion oherwydd roedden nhw yn Gristnogion eisoes ond er mwyn dod a gwefr a profiad dyfnach o Dduw iddynt:

Y cyntaf sy'n adrodd ei stori wrth Dr. Tudur yw Theo Roberts yn wreiddiol o Lerwl ond erbyn 1978 ac yntau'n 71 mlwydd oed yn byw yn Star, Môn. Y cyd-destun yw i Dr. Tudur amau a ddylid dysgu athrawiaeth "bedydd yr Ysbryd Glan" fel y'i deellir fel 'ail-fendith' (sylwch, dwi'n meddwl mod i wedi ffeindio rhywbeth dwi ddim yn cytuno gyda Dr. Tudur ynglyn ag ef!!):

“Nid oes le yn nysgeidiaeth y Testament Newydd [meddai RTJ] i athrawiaeth yr 'ail fendith.' Mae ei derbyn yn golygu ymarfer ffydd achubol ddwywaith.” Paul yn ysgrifennu at “Y saint sydd yn Effasus, a'r ffyddloniaid yng Nghrist Iesu” - credinwyr yn deisyf arnynt “ar rodio a honnoch yn addas i'r alwedigaeth y'ch galwyd iddi” - ac yn eu cynghori sut i ymddwyn ar y ffordd hon ac iddynt gael eu llenwi â'r Ysbryd. Onid hyn sydd yn bwysig ac yn dangos fod yr Effesiaid wedi methu i raddau? Ac yn ein hoes ni, onid oes gwahaniaeth rhwng y Cristnogion honedig, marwaidd, a phobl fel y “Pentacostals” sydd mor llawn o fywyd ac yn cael hyfrydwch wrth fyfyrio yn Ei gyfraith Ef, a'u capelau yn lawnach na'n capelau ni?

Y prif reswm i mi anfon atat yw'r ffaith, er nad wyf yn aelod o'r Eglwys Pentacostalaidd, yr wyf yn credu ym medydd yr Ysbryd Glân ac wedi cael profiad i hyn yn bersonol. Aelod ymhlith y Bedyddwyr ydwyf. Cefais fy medyddio (y Bedydd Crediniol ar broffes o ffydd yn yr Arglwydd Iesu Grist) pan yn 17 oed yn Lerpwl. Treuliais dros hanner cant o flynyddoedd yn yr ardal honno; yn ffyddlon i holl gyfarfodydd crefyddol yr Eglwys ac hefyd nifer yn perthyn i Eglwysi eraill (cyfarfodydd pregethu, ac ymlaen) a rhai Saesneg ar Nos Sadwrn yn y Central Hall yno. Dyna oedd fy mywyd.

Cymerais cwrs astudiaethau Beiblaidd am dair mlynedd; yr wyf wedi darllen y Beibl bedair o weithiau, beth bynnag, ar wahân i'r Testament Newydd yn amlach, a chefais y fraint o baratoi ychydig o bregethau, ac ar sail hyn, rhoddais i fyny fy ngwaith yn 55 oed i ddod i Gymru, yn awyddus i wasanaethu yr Eglwysi “bychain o ran nifer yr aelodaeth” - er bod y Gymraeg yn ail iaith i mi ac nid oeddwn yn cymeryd oedfaon yn yr iaith Saesneg am fy mod mor swil! Ond rhyw fore, llai na bedair o flynyddoedd ar ôl i ni ddod i Fae Colwyn i fyw, cefais profiad eithriadol wrth ddechrau codi ar ôl gweddïo – teimlad fod rhywbeth arbennig wedi fy lenwi yn gyfan gwbl o'm tu mewn a hyn mewn moment. Os oedd y llenwad yna yn un materol – o ddefnydd materol (fel “concreate”) y byddai fy nghorff wedi ymrwygo.

Y canlyniad? Negesau o'r Ysgrythur yn byrlymu allan un ar ôl y llall, a phob un wedi ei ysgrifennu i lawr ar unwaith ac wedyn wedi ei “typewritio.” Yr ysgrifau olaf hyn o'r peiriant yma yn cynnwys mwy o eiriau na'r Beibl ei hun. Wrth wasanaethu yn yr Eglwysi gwahanol – o bob enwad – yr wyf yn synnu nid yn unig at yr ymddiriedaeth wrth dderbyn y negesau hyn – nid wyf yn defnyddio esboniadau o gwbl – ond am y nerth i draethu ac i arwain y defosiwn.

Yr wyf dros 71 oed erbyn hyn, a dymunaf dystio i'r ffaith fy mod wedi cael y profiad arbennig a elwir yr “ail fendith”, neu “bedydd yr Ysbryd Glân” a chredaf fod hyn yn angenrheidiol i raddau mawr i wir lwyddiant yr Efengyl.

Yr oedd yr apostolion a'r disgyblion adeg yr Iesu yn bobl oedd yn gwybod y gyfraith ac yn ceisio deall y proffwydi, a'r Iesu yn rhoi goleuni ar yr Ysgrythurau. Credaf os ein bod yn barod i ddarllen a myfyrio Gair Duw yn yr oes hon, y bydd llawer mwy o bobl yn profi y Fendith ychwanegol, werthfawr hon. O dan arweiniad yr Ysbryd Glân.' @RTJ gan Theo Roberts, Star Gaerwen, 18.1.78 [Ffeil 67]

Ceir yr ail hanesyn yn y blogiad nesaf...

Llythyr i'r Pedair Tudalen

2008-06-04T14:07:00.003+01:00

Mae'r Pedair Tudalen, sef pedair tudalen cyffredin y tri papur enwadol wythnosol wedi cyhoeddi llythyr o'm heiddo i wythnos yma. Gan y tybiaf mae bychan iawn yw nifer darllenwyr y blog sydd wedi tanysgrifio i'r Goleuad, Y Tyst neu Seren Cymru dyma gyhoeddi'r llythyr yma hefyd. Gosod her ac nid beirniadu oedd diben y llythyr ond rwy'n barod am "frosty responce" ys dywed y Sais:

Annwyl Olygydd,

Cynhyrfus yn wir oedd clywed yr Annibynwyr yn ddiweddar ar donfeddi'r BBC yn beirniadu Esgobaeth Tŷ Ddewi am ddiffyg dwyieithrwydd yn eu caffi a'u canolfan groeso newydd. Mwy cynhyrfus byth oedd clywed yr Annibynwyr eto fyth yn galw ar Eglwys Loegr i ymddiheuro am ferthyru John Penry, ein John Penry ni, nol yn 1593. O roi fy mhen ar y bloc maen debyg y buaswn yn cymryd ochr yr Annibynwyr yn y ddau achos yma ond y gwir plaen amdani yw fod ein pennau ni ddim ar y bloc. Mae diffyg dwyieithrwydd yn Nŷ Ddewi yn broblem maen siŵr ac dylai fe dylai Rowan Williams, maen debyg, gydnabod yn gyhoeddus fod yr hyn ddigwyddodd i John Penry yn enghraifft ddifrifol o gam weinyddu cyfiawnder. Ond gadewch i ni ddeall un peth: er cymaint yw ein edmygedd o wŷr arbennig fel John Penry a Thomas Charles bychan iawn iawn yw eu mawredd ochr yn ochr a fy arwr i, Iesu Grist. A dyma ddod at graidd fy nghonsyrn - er fod y ddau bwnc uchod a glywyd sôn amdanynt yn y cyfryngau yn ddiweddar yn bynciau pwysig i'w trafod yn eu lle; pam, o pam! na glywir mwy o sôn yn gyhoeddus mewn ffordd feiddgar bydd yn ennyn sylw'r cyfryngau am Iesu Grist, a'i groesholiad a'i atgyfodiad drosom ni? Mae'n drist o beth mae ymylol os nad anweledig yw unrhyw sôn am Iesu Grist pan fo'r Eglwys yn llwyddo i gael sylw yn y cyfryngau.

Nid pietydd sy'n siarad yma nac ychwaith un sy'n difrîo hanes, ddim o gwbl, ond maen rhaid i ni ddeall mae nid ymarferiad wedi ei ysgaru o weddill gwaith yr Eglwys yw gwleidydda, hanesydda a rhyddhau datganiadau fel y ddau uchod - mae'r cyfan yn rhan o'r genhadaeth fawr a meiddiwn ni anghofio beth yw diben a raison d'etre y genhadaeth honno. Diben y genhadaeth honno yw gogoneddu Duw a chyflwyno Iesu Grist y gwaredwr o'r newydd i'n cyd-Gymry heddiw. Mae galw ar Eglwys Loegr i gydnabod anfoesoldeb yr hyn a wnaed i John Penry yn iawn yn ei le ond o wrando ar y ddadl gyhoeddus methwyd a'm argyhoeddi o bwrpas ehangach y datganiad na chwaith deall lle yn union yr oedd y datganiad yn ffitio mewn yn y genhadaeth ehangach i sôn am Iesu Grist.

I mi nid achos o ddathlu oedd clywed fod y BBC wedi cymryd at y stori hon am John Penry ond yn hytrach mater o dristwch gan ei fod yn arwydd o'r amserau. Ni wnaeth neb fwy na'r diweddar Dr. Tudur Jones i'n dysgu am fywyd a gwaith John Penry ond difyr oedd dod ar draws dyfyniad ganddo yn ddiweddar pan ddywedodd nol yn 1973 “mai'r Ffydd Gristnogol sydd i gael y flaenoriaeth mewn capel - nid gweithgarwch diwylliannol, pa mor werthfawr bynnag y bo.” Onid yw'r sylw diweddar a gaed yn y cyfryngau wedi profi mae llais un yn gwaeddi yn yr anialwch oedd llais proffwydol Dr. Tudur? Mae ffasiwn ddatganiadau yn iawn yn eu lle ond mae yna rhywbeth mawr o'i le pan mai datganiadau o'r fath yw'r unig ddatganiadau sy'n dod allan o'r Eglwys i'r gymdeithas ehangach. Cydblethu'r cyfan yw'r gyfrinach er mwyn i ni, fel Nehemeia, ail godi'r muriau ysbrydol yn ogystal a'r diwylliannol-wleidyddol.

Cofion pur,

Rhys Llwyd

Efrydydd Ymchwil
Adran Ddiwinyddiaeth, Bangor

NA! I Arwisgo William yn Dywysog Cymru

2008-06-03T16:33:00.004+01:00

Mi fydd hi'n ddiwrnod du iawn i Gymru os y bydd y Saeson er gwaerthaf datblygiadau Datganoli ers 1969 yn arwisgo William yn Dywysog Cymru.

Arwyddwch yr e-ddeiseb YMA i nodi eich protest yn erbyn datblygiad o'r fath.

Bias y BBC ac academi ryfel newydd i'r Fali, Môn

2008-06-02T17:06:00.003+01:00

Er i Taro'r Post ar Radio Cymru amser cinio roi tegwch i ddwy ochr y ddadl am ddatblygu academi i beilotiaid "gwerth canoedd o filiynau o bynoedd" yn Y Fali, Môn mae'r stori fel ag y mae ar wefan y BBC ac hefyd ar y penawdau newyddion yn dangos bias llwyr tuag at Filwriaeth Prydain.

Ar un golwg, ac un golwg yn unig y mae'r buddsoddiad yma yn newyddion da. Gwnaiff fe wnaiff ddod a swyddi ond nunelle yn yr adroddiad ar wefan y BBC y mae'r gohebydd yn gwneud ymdrech i esbonio mae dod a swyddi ynghlym a pheiriant rhyfel Prydain y mae'r datblygiad yma. Ydy'r BBC yn awgrymu bod pob swydd yn swydd dda de facto? Fel y dywedodd Guto Prys ap Gwynfor yn graff unwaith: mae Puteindra a'r diwydiant rhyw yn dod a gwaith i ardaloedd ond dydy hynny ddim yn golygu fod y gwaith a'r diwydiant yn iachusol ac wedi ei gyfiawnhau. Yn yr un modd, er y bydd y datblygiad milwrol yma yn dod a gwaith i Fôn maen waith sy'n ymwneud, yn y diwedd, a hyfforddi peilotiaid i fomio mewn rhyfeloedd.

Heddiw, wrth adrodd yr hanes yma mae'r BBC wedi syrthio i'r fagl o fod yn beiriant propaganda un-ochrog yn ceisio "gwerthu" peirint rhyfel Prydain i bobl Môn a'u dallu gyda geiriau fel "buddsoddiad sylweddol" a "diwedd a'r broblem diwethdra ym Môn".

Ond na, ni thwyllir y Cymry.

Dyma fideo 'chilling' ys dywed y Sais:

Obama a'i berthynas a'i Eglwys

2008-06-01T09:23:00.002+01:00

Fe ddois ar draws y fideo difyr isod ar wefan y BBC bore ma. Yn y datganiad mae Barack Obama yn cyhoeddi ei fod yn ildio ei aelodaeth Eglwysig o'i Eglwys yn yr UDA. I ddechrau yr hyn sy'n drawiadol yw y modd cwbwl agored maen trafod ei ffydd, "It was here" meddai am yr Eglwys "that i found Christ." Ond mae hefyd yn ddifyr iawn sut y bo Obama yn bendant iawn fod angen gwahanrwydd o ryw bellter rhwng gwleidyddiaeth y dalaith a'r eglwys ac ei fod yn credu y bydd ei ymddiswyddiad fel aelod o'r Eglwys yn rhyddhau'r Eglwys i fynd yn ôl at ei phriod waith sef moli Duw.

Fideo: Obama breaks with Chicago church

Tywysog Williams i ddal cyffuriau

2008-05-31T22:49:00.000+01:00

'Prince William could find himself chasing Caribbean drug smugglers on an attachment with the Royal Navy which starts on Monday', difyr yn wir ond charity starts at home.

Beth oedd 'plan b' Dyddiol Cyf?

2008-05-31T09:22:00.004+01:00

Er i Dyddiol Cyf. gyhoeddi yn fuan iawn, wedi cyhoeddiad Rhodri Glyn Thomas mae dim ond £200,000 ychwanegol byddai ar gael i ddatblygu'r wasg Gymraeg, fod y cynlluniau am bapur dyddiol wedi eu rhoi o'r neilltu fe wnaeth tîm Dyddiol Cyf roi 'plan b' at ei gilydd a gwneud cas am yr arian y gwaneth Golwg ennill yn y diwedd. Roeddw ni wedi bod yn ceisio dyfalu beth oedd 'plan b' ers tro - pan oeddw ni yn gweithio iddyn nhw nid oedd neb, wrth reswm, yn trafod 'plan b' oherwydd nid oeddem ni'n meddwl y byddai Gweinidog, o Blaid Cymru o phob plaid, yn torri ei addewid o ddarparu moddion ariannol i sefydlu papur dyddiol.

Ar eu blog ddoe fe ddatgelodd Dyddiol Cyf beth oedd eu 'plan b' aflwyddiannus, dywedant:

Rydym yn naturiol yn siomedig bod ein cynllun ni wedi’i wrthod - cynllun cyffrous gydag argraffiad wythnosol o 25,000 a gwefan gyda newyddion dyddiol.

O ran pam y bu eu cais yn aflwyddianus:

Rydym yn deall bod y panel wedi bod yn gefnogol iawn i amcanion ein cais ond yn gweld bod gormod o risg i arian cyhoeddus pe na fuaswn yn cyrraedd y ffigurau hysbysebu rhagdybiedig. Does yr un fenter heb ei risg heblaw ei fod yn gynllun sy’n gwbl ddibynnol ar grant, ac yr oedd ein hasesiad ni o’r risg yn wahanol i asesiad y panel. Roedd ein hamcangyfrifon o incwm hysbysebu wedi’u paratoi gan arbenigwr allanol a hefyd aelod o’r Bwrdd oedd - y naill a’r llall - yn brofiadol iawn yn y maes fel y gwelwch o’r naratif amgaeedig.

Dwi ddim cweit yn sicr o'r ffeithiau ond mae'r awgrym nesaf ar eu blog yn awgrymu mae papur am-ddim byddai'r papur wythnosol yma, byddai hynny yn sicr yn esbonio sut y bydde nhw yn cyrraedd cylchrediad o 25,000 sydd yn aruthrol fwy nag unrhyw gylchrediad Cymraeg ar hyn o bryd:

Mawr obeithiwn y bydd cynllun Golwg, pan ddaw’r manylion yn glir, yn cynnig y cam sylweddol ymlaen i’r wasg Gymraeg y byddai papur dyddiol neu wythnosolyn-am-ddim wedi’i wneud.

Hir oes i'r BYD.

Protest 'Cadwn ein Ysgolion' yn 'steddfod yr Urdd '08 [Vlog]

2008-05-29T22:00:00.000+01:00

Golwg yn curo Dyddiol Cyf. am yr arian i ddatblygu'r wasg

2008-05-29T13:47:00.005+01:00

Mae newydd gael ei gyhoeddi mae cynnig Dylan Iorwerth a Golwg oedd yn fuddugol yn y tendar am y £600,000 (£200,000 y flwyddyn am 3 blynedd) i ddatblygu'r Wasg Gymreg.

Rwy'n eithriadol o siomedig i gais Ned Thomas a Dyddiol Cyf fethu yn arbennig gan gofio mae gwaith a gweledigaeth Ned Thomas a'r tîm sy'n gyfrifol fod yna arian ychwanegol yna o gwbl. Mae'r diolch i ddyfalbarhad Ned a'r tîm a neb arall ond ymddengys, nawr, na fydd dim materol i ddangos am yr holl waith caled. Yn bersonol mae fy nyled a fy edmygedd o waith Ned yn enfawr, er i'r BYD fethu gweld golau dydd fel arwr bydd enw Ned yn cael ei gofio i bob Cymro gwerth ei halen am byth yn awr, arwr! Rwy'n gobeithio y bydd Dylan Iorwerth a thîm Golwg yn fodlon cario mantell gweledigaeth Ned yn anrhydeddus yn awr. Rwy'n deall fod y syniad o bapur dyddiol wedi ei gladdu am y tro ond gobeithio bydd y weledigaeth am y math o newyddiadura oedd yn debygol o fod yn Y BYD yn cael ei drosi i feddwl a chalon Dylan Iorwerth. Bydd yn rhaid i Golwg godi eu gêm yn sylweddol yn awr er mwyn talu Iawn am y cam a wnaed a Ned a Dyddiol Cyf.

Ond ar nodwyn fwy cadarnhaol rwy'n falch mae i Dylan Iorwerth rhagor nag i newyddiadurwyr y BBC neu Trinity Mirror mae'r arian yn mynd. Gweledigaeth greiddiol Y BYD oedd cael math newydd o newyddiadura yma yng Nghymru, math beiddgar a ffres a chwbwl annibynol fyddai'n gwthio'r ffiniau yn wyneb tomato soup dyddiol diflas sefydliadol y BBC (clywais rhywun yn dweud am y BBC unwaith "It's like eating tomato soup all day - it will keep you going but it's hardly a healthy balanced diet") a thuedd gyfalafol-Brydeinllyd Trinity Mirror.

Beth nesaf i Dyddiol Cyf. felly? Maen debyg fod y daith wedi dod i ben go-iawn yn awr, ond gobeithio yn wir y bydd drws agored gan Dylan Iorwerth i dderbyn syniadau, gweledigaeth ac arbenigedd tîm Dyddiol Cyf fel rhan o'i brosiect ef yn awr.

Plaid Cymru yn jerimandro tuag at Ewrop?

2008-05-29T08:28:00.004+01:00

Mae Dyfrig Jones (Golygydd bARN) ar ei flog 'answyddogol' yn datblygu i fod yn aelod mainc gefn tra effeithiol i Blaid Cymru yn fy nhyb i. Mae Dyfrig fel y fi a llawer o'm cyfeillion yn parhau i fod yn aelodau o'r Blaid ond wedi llawn ddeall erbyn hyn fod rheolau'r gêm wedi newid. Mae dyddiau amddiffyn y Blaid doed a ddelo "er budd y genedl" wedi hen basio a hynny oherwydd fod y Blaid bellach mewn llywodraeth. Anghyfrifol, an-nemocrataidd ac yn sicr ang-Nghristnogol, a dweud y lleiaf, yw amddiffyn unrhyw Blaid doed a ddelo os yw'r Blaid honno mewn llywodraeth ac yn hynny o beth rwy'n gwerthfawrogi safiad ac arweiniad Dyfrig yn arbennig felly gan ei fod yn newyddiadurwr blaenllaw hefyd yn nhraddodiad anrhydeddus Alwyn D. Rees.

Yr achos diweddaraf i Dyfrig godi yw'r busnes yma o jerimandro y broses o ddewis pwy aiff ar frig rhestr y Blaid yn etholiadau Senedd Ewrop flwyddyn nesaf. Fe gred Dyfrig fod yna faias wrth-Gwynedd ac wrth-pleidlais draddodiadol y Blaid yn perthyn i'r broses o ddewis ymgeisydd y Blaid. Er enghrifft mae gan Blaid Cymru tua 1,500 a aelodau yn Meiron-Dwyfor ond ni fydd hustuings a chyfle i bledleisio yn yr ardal yma ac mi fydd rhaid i'r aelodau, llawer yn oedranus maen siŵr, deithio awr a mwy i Aberystwyth neu Fangor i Bleidleisio - rhywbeth, wrth gwrs, nad ydy trwch helaeth o'r 1,500 mynd i allu gwneud. Mi fydd hyn wrth gwrs yn ymddieithrio llawer o'r aelodau a'r cefnogwyr draddodiadol o'r broses ddewis.

Diolch am dynny sylw at hyn Dyfrig.

Coleg Ffederal Cymraeg, nid bwrdd (arall) plis Cymru'n Un

2008-05-27T19:54:00.005+01:00

Cynhelir Cynhadledd i'r Wasg am 3pm Mercher 28/5 yn uned Cymdeithas yr Iaith ar Faes Eisteddfod yr Urdd

Byddwn yn datgan fod pryder gwirioneddol y bydd Llywodraeth y Cynulliad yn cefnu ar ei addewid i sefydlu Coleg Cymraeg, sy'n rhan sylfaenol o Gytundeb "Cymru'n Un". Yn union fel y mae perygl y bydd y llywodraeth yn ildio i bwysau gan gwmnïau preifat mawr i'w hesgusodi o anghyfleustra Deddf Iaith newydd, y mae hefyd berygl y bydd y llywodraeth yn ildio i bwysau Sefydliadau Addysg Uwch i beidio a newid y statws quo trwy sefydlu Coleg Cymraeg grymus. Yn hytrach na Choleg Cymraeg aml-safle gyda'r holl rym a chyllid i sicrhau darpariaeth lawn o addysg uwch Gymraeg trwy'r sefydliadau ac yn ein cymunedau, y mae perygl na bydd ond cwango bach i di-nod i rannu cyllid bach ychwanegol i sicrhau ychydig o gyrsiau Cymraeg ychwanegol. Mae'r Gymdeithas wedi trafod ein pryderon gyda darlithwyr sy'n gweithio trwy gyfrwng y Gymraeg yn ein Sefydliadau Addysg Uwch, ac y mae'r teimlad mor gryf fel bod 29 o'r academyddion eisoes wedi arwyddo llythyr agored at y Gweinidog Addysg, Jane Hutt, yn mynnu fod y llywodraeth yn cadw at ei haddewid i sefydlu Coleg Cymraeg llawn. Mae'r llythyr at Jane Hutt yn rhestru criteria sylfaenol Coleg Cymraeg, sef:

1. Statws statudol fel sefydliad addysg uwch â chyfansoddiad annibynnol.

2. Siarter annibynnol yn nodi ei gylch gorchwyl, gan gynnwys addysgu ac ymchwil, a darpariaeth addysg uwch cyfrwng Cymraeg Cymru-gyfan.

3. Llif arian annibynnol, yn hytrach na derbyn cyfran o gyllid addysg uwch Saesneg. Yn hyn o beth, galwn ar y llywodraeth i sicrhau llif arian £20 miliwn fan leiaf, £15 miliwn yn ychwanegol at yr hyn a addawyd ym mis Tachwedd 2007.

4. Cofrestr myfyrwyr annibynnol a fyddai’n galluogi myfyrwyr i gofrestru gyda’r Coleg Ffederal Cymraeg yn ogystal ag un coleg penodol fel bod gan y coleg gorff o fyfyrwyr sydd wedi cofrestru ynddo ac yn teimlo perchnogaeth drosto.

Isod mae copi o'r llythyr agored bydd yn cael ei basio ymlaen i Jane Hutt ynghyd ac enwau'r llofnodwyr hyd yma.

Y Llythyr Agored:

Annwyl Weinidog,

Yn dilyn ymrwymiad Llywodraeth Cymru’n Un i sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg mae gennym gyfle arbennig yng Nghymru heddiw i wneud gwahaniaeth o bwys i addysg uwch cyfrwng Cymraeg. Ni ellir colli’r cyfle hanesyddol yma i sicrhau bod darpariaeth trwy gyfrwng y Gymraeg yn ein sefydliadau addysg uwch yn cael ei gyd-drefnu’n briodol mewn modd sydd yn ennyn parch y sefydliadau hynny a bod darlithwyr a myfyrwyr yn teimlo bod ganddynt berchnogaeth dros y cynllun. Er mwyn manteisio ar y cyfle hwn, mae'n bwysig bod coleg Cymraeg aml-safle yn cael ei sefydlu yn hytrach na phwyllgor neu fwrdd arall "i ddatblygu addysg uwch Gymraeg". Credwn mai nodweddion hanfodol coleg yw:-

1. Statws statudol fel sefydliad addysg uwch â chyfansoddiad annibynnol.

2. Siarter annibynnol yn nodi ei gylch gorchwyl, gan gynnwys addysgu ac ymchwil, a darpariaeth addysg uwch cyfrwng Cymraeg Cymru-gyfan.

3. Llif arian annibynnol, yn hytrach na derbyn cyfran o gyllid addysg uwch Saesneg. Yn hyn o beth, galwn ar y llywodraeth i sicrhau llif arian £20 miliwn fan leiaf, £15 miliwn yn ychwanegol at yr hyn a addawyd yn eich cynllun a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd.

4. Cofrestr myfyrwyr annibynnol a fyddai’n galluogi myfyrwyr i gofrestru gyda’r Coleg Ffederal Cymraeg yn ogystal ag un coleg penodol fel bod gan y coleg gorff o fyfyrwyr sydd wedi cofrestru ynddo ac yn teimlo perchnogaeth drosto.

Dim ond trwy gyfuno pob un o’r pedwar pwynt uchod y gellir creu Coleg Ffederal Cymraeg a fydd yn newid cwrs addysg cyfrwng Cymraeg mewn modd cwbl arloesol. O’u cyfuno, bydd yr uchod yn sicrhau bod y Coleg Ffederal Cymraeg yr un mor annibynnol a safonol a phob un SAU arall yng Nghymru. Ofer fyddai cael sefydliad â chyfansoddiad annibynnol heb sicrhau cyllid digonol ar ei gyfer.

Fel ymarferwr yn y maes pwysaf arnoch i sicrhau bod y pwyntiau uchod yn cael eu gweithredu rhag blaen.

Yn gywir,

Y Llofnodwyr (hyd yma):

- Dr. Delyth Morris, Ysgol Gwyddorau Cymdeithas, Prifysgol Bangor

- Bryn Jones, Canolfan ESRC dros Ymchwil i Ddwyieithrwydd, Prifysgol Bangor

- Enlli Haf Huws Deiliad Ysgoloriaeth ôl-raddedig 'Mantais', Ysgol Gemeg, Prifysgol Bangor

- Dr. Wyn Thomas Uwch-ddarlithydd, Ysgol Gerddoriaeth, Prifysgol Bangor

- Dr William Griffith Ysgol Hanes a Hanes Cymru, Prifysgol Bangor

- Gwenda Rhian Jones Ysgol Gwyddorau Cymdeithas, Prifysgol Bangor

- Dr. Dyfed Wyn Roberts Ysgol Ddiwinyddiaeth ac Astudiaethau Crefyddol, Prifysgol Bangor

- Yr Athro Peredur Lynch Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Bangor

- Dr. Angharad Price Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Bangor

- Dr Wini Davies Darllenydd mewn Almaeneg, Adran Ieithoedd Ewropeaidd Prifysgol Aberystwyth

- Dr. Iolo ap Gwynn Adran Gwyddorau Biolegol, Prifysgol Aberystwyth

- Dr. Roger Owen Adran Theatr Ffilm a Theledu, Prifysgol Aberystwyth

- Andy Freeman, Adran Theatr Ffilm a Theledu, Prifysgol Aberystwyth

- Charmain S Savill, Adran Theatr Ffilm a Theledu, Prifysgol Aberystwyth

- Liz Fenwick Deiliad Ysgoloriaeth ôl-raddedig 'Mantais', Adran Theatr Ffilm a Theledu, Prifysgol Aberystwyth

- Meilyr Emrys, Deiliad Ysgoloriaeth ôl-raddedig 'Mantais', Adran Hanes, Prifysgol Aberystwyth

- Rhun Emlyn, Deiliad Ysgoloriaeth ôl-raddedig 'Mantais', Adran Hanes, Prifysgol Aberystwyth

- Hywel Griffiths Deiliad Ysgoloriaeth ôl-raddedig 'Mantais', Adran Ddaearyddiaeth, Aberystwyth

- Yr Athro Gruffydd Aled Williams Adran y Gymraeg, Prifysgol Aberystwyth

- Yr Athro Marged Haycock Adran y Gymraeg, Prifysgol Aberystwyth

- Dr. Huw Meirion Edwards Uwch-ddarlithydd, Adran y Gymraeg, Prifysgol Aberystwyth

- Dr. Daniel Williams Adran Saesneg, Prifysgol Abertawe

- Yr Athro Dafydd Johnston Adran y Gymraeg, Prifysgol Abertawe

- Dr. A. Cynfael Lake Uwch-ddarlithydd, Adran y Gymraeg, Prifysgol Abertawe

- Dr. Tudur Hallam Adran y Gymraeg, Prifysgol Abertawe

- Dr. Mererid Hopwood Adran y Gymraeg, Prifysgol Abertawe

- Dr. Simon Brooks Adran y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd

- Llion Pryderi Roberts Adran y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd

- Dr. Dylan Foster Evans Adran y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd

[English Summary: Cymdeithas yr Iaith are launching an open letter which will be sent to Jane Hutt, Education Minister, calling on her to keep her promise of a strong, fully funded Welsh Federal Collage as promised by the One Wales Government and not hold back and establish nothing more than a weak board/quango. The open letter is signed, so far, by 29 leading academics working in the field of Welsh medium education - their names are seen above.]

Rol arweiniol merched yn yr Eglwys?

2008-05-25T23:19:00.007+01:00

Fel un sydd wedi fy nghyhuddo yn ddiweddar o gymylu efengyl syml iachawdwriaeth Iesu gyda materion "eilradd" gwleidyddol a diwyllianol fe wnes i dagu ar fy nghorn fflêcs heno ma wrth ddod ar draws y frawddeg yma ar flog tra diwygiedig:

"...women presbyters – the first sign of a man losing his evangelical moorings would be his support for them."

O fy nealltwriaeth i o efengyl iachawdwriaeth nid yw eich barn am rôl merched o fewn yr Eglwys yn dod i mewn i'r hafaliad o gwbl! Ond ymddengys ei bod hi'n dderbyniol mewn rhaid cylchoedd i nodi rhai materion eilradd fel "rol y ferch" o dragwyddol bwys i'ch "evangelical moorings"; fodd bynnag ar y llaw arall fod materion eilradd fel "pwysigrwydd amddiffyn diwylliant" ddim yn bwysig o gwbl!

Yn ôl diffiniad y blogiwr yma maen ymddangos mod i wedi colli fy "evangelical moorings." Oherwydd mod i'n gwadu pechod gwreiddiol? Na, dwi'n parhau i gredu yn hynny. Oherwydd mod i'n gwadu athrawiaeth yr Iawn? Na, dwi'n parhau i gredu yn hynny. Oherwydd mod i'n credu fod gwirionedd ym mhob crefydd? Dwi'n parhau i gredu mae un Duw sydd. Na, dwi wedi colli fy "evangelical moorings" oherwydd mod i'n credu fod rôl bwysig, yr un mor bwysig i ferchaid wrth arwain yr Eglwys ag y mae i ddynion - os ydy hynny yn golygu mod i'n colli'r label "efengylaidd" wel dyna ni felly, rwyf wedi fy alltudio!

Rwy'n amau y byddai awdur y blog yn cymryd ei eiriau yn ôl pe byddai i edrych yn ôl dros ei neges, fodd bynnag maen ddifyr sut y bo gwahanol ddiwylliannau Cristnogol yn cymysgu gwahanol faterion "eilradd" ac yn eu trosi i fod yn "gynradd". I rai (fel y traddodiad efengylaidd Cymreig) mi fyddai perthyn i safbwynt "efengylaidd" yn golygu rheidrwydd i uniaethu ei hun ac ymgyrchoedd gwleidyddol radical-chwith, caethweisiaeth, hawliau lleiafrifol, heddychiaeth etc... ond o fewn cyd destun arall (dyweder Americanaidd neu Seisnig) mi fyddai perthyn i safbwynt "efengylaidd" yn golygu rheidrwydd i uniaethu eich hun a safbwyntiau adain dde awdur y blog dan sylw a gwadu hawliau cyfartal o fewn yr eglwys a chefnogi rhyfeloedd 'cyfiawn'.

Dwi'n hyderu ei fod yn weddol amlwg mod i'n falch iawn o'r traddodiad Cymreig.

[*maddeuwch y llun, wrth bwyso "women preachers" i fewn i 'Google Images' fe ddaeth y llun yma fyny, dwi ddim am ysgafnhau neges ddifrifol ond roedd RHAID i mi ddefnyddio'r llun doniol yma!]

Facebook Cymraeg ar y ffordd

2008-05-24T11:44:00.003+01:00

Mae'r Gymraeg ar agor i gael ei gyfieithu! :-)

Mae'n broses fawr sydd ar hyn o bryd dim ond gyda 84 o bobl yn rhan o'r prosiect er fod miloedd o Gymry Cymraeg ar Facebook. Os nad ydych chi ffansio gwneud unrhyw gyfieithu yna peidiwch a phoeni oherwydd yr hyn sydd angen ydy defnyddwyr i bleidleisio ar y cyfieithiadau gorau fydd yn cael eu derbyn ac fe all bawb wneud hynny.

Ar hyn o bryd mae'r 133 o dermau craidd wedi eu cyfieithu ond maen rhaid i ni gael pobl i bleidleisio dros y termau i'w derbyn yn swyddogol cyn mynd ymlaen i gyfieuthu y cymal nesaf sy'n 20,000 o frawddegau!! Felly ymunwch yn y dasg - wnaiff pleidleisio dros y 133 term dechreuol ddim cymryd mwy na 15 munud i chi.

Ewch yma, a dewisiwch Cymraeg i helpu gyda'r gwaith

Dau glasur o ddyfyniad gan sylwebwyr ITV heno

2008-05-21T22:37:00.002+01:00

Dau glasur o ddyfyniad gan sylwebwyr ITV heno:

"Will it be double Glazing for the Glazers tonight?"

"The Red flag WILL be flying in Moscow tonight"

Chwarae teg (i'r sylwebwr ffraeth hynny yw nid i Fanceinion Unedig o'r rheidrwydd!)

Diwylliant Cristnogol yn rhy high-brow?

2008-05-20T00:30:00.010+01:00

Dwi'n meddwl fod tystiolaeth Gristnogol wastad wedi cael y broblem o fod yn 'high-brow' a dwi cymaint a neb wedi gwneud fy siar yn cyfrannu i'r broblem yma, rwy'n ymddiheuro. Pan yn coleg roeddw ni ac eraill wedi tybio fod y model cyfarfod undeb Cristnogol o gael darlithydd neu weinidog i draethu ar bwnc trwm wedi apelio nol yn y 70au a bod tyrfa niferus yn mynychu'r cyfarfodydd ond fod y model yna ddim mynd i weithio heddiw, wrth reswm. Ond fe ddoes ar draws tystiolaeth yn awgrymu fod y model ddim yn gweithio yn y 70au chwaith ac fod y cyfan yn cael ei gynnal yn yr ysbryd cywir maen siŵr ac fod y cymhellion yn gywir ond yn anffodus yn rhy 'high-brow' i fod yn unrhyw gyfrwng effeithiol i genhadaeth.

“Cafwyd blwyddyn gymharol lwyddiannus eleni. Mae gennym gnewyllyn o tua hanner dwsin o Gristnogion sy'n mynychu'r holl weithgareddau Cymraeg yn ffyddlon, ac yna tua phymtheg o fyfyrwyr eraill sydd yn dod yn achlysurol. Cafwyd cyfres o gyfarfodydd ar Nos Sul ar y thema 'Ffydd', gyda phwyslais arbennig ar arwyr y ffydd, rhai o'r Hen Destament a rhai o hanes Cymru.” Llythyr Agored gan XXX XXXXX¹, Awst 1971 (yng nghasgliad R. Tudur Jones, Bangor)

Dwi'n gwybod am beryglon cyfri bendith yn ôl niferoedd fod credaf fod rhan o'r “argyfwng” presennol yn deillio o'r ffaith ei fod hi'n “argyfwng” 40 mlynedd yn ôl ond rhwng 1970-2007 nid oes dim wedi newid! Pam y bu'r eglwys mor ddiog a di-weledigaeth cyhyd? Oherwydd ei anallu i feddwl tu allan i'r diwylliant neilltuedig Gristnogol “high-brow” o bosib? Mae yn broblem fawr fod y diwylliant Cristnogol mor dosbarth-canol a gwridaf wrth gyfaddef mod i wedi cyfrannu i'r broblem honno. Y gyfrinach nawr (ymysg cant a mil o bethau eraill) yw ceisio dad-high browio ein diwylliant Cristnogol fel bod pawb yn medru dod i ddeall neges syml Iesu o gariad a ffydd mewn byd sy'n chwilio am gariad ac yn chwilio am rhywbeth cadarn i roi eu ffydd arno.

TN:
1. Er chwarae teg dwi wedi dewis cadw enw awdur y llythyr yn gudd

Don Carson yn siarad am rôl addysg a cholegau diwinyddol

2008-05-17T09:28:00.006+01:00

Dyma gyfweliad gan Adrian Warnock, un o flogwyr mwyaf adnabyddus y byd reformed-charismatic yn Lloegr gyda D.A. Carson, un o ddiwinwyr mwyaf blaenllaw yr Eglwys yn rhyngwladol ar hyn o bryd. Ei lyfr enwocaf yw The Gagging of God: Christianity Confronts Pluralism (Zondervan, 1996). Yr hyn sy'n hynod yw fod y cyfweliad wedi ei gynnal ym Mhenychain, Pwllheli pan oedd Carson yna dros y Pasg eleni fel un o brif siaradwyr yng nghynhaledd New Word Alive - tybed a wyddai poblach Pwllheli fod un o ddiwinwy'r mwyaf blaenllaw y byd yn troedio o amgylch eu tref yr wythnos hwnnw?!

Mae gan Carson bethau diddorol iawn i ddweud am rôl y diwinydd a rôl addysg ddiwinyddol o fewn yr eglwys, a dyna'r gyfrinach, sef mae disgyblaeth i ymarfer er budd yr eglwys yw diwinyddiaeth ac y dylai sefydliadau addysg ddiwinyddol fodoli er hwyluso a chryfhau'r eglwys leol. Mae hyn i mi, fel myfyrwyr diwinyddiaeth, yn berthnasol iawn. Er mae myfyriwr mewn adran ddiwinyddol seciwlar ydw i yn hytrach na mewn holeg diwinyddol mae fy agwedd i, gobeithio, tuag at y gwaith yn nes at safbwynt Carson nag y byddai awdurdodau Prifysgol Bangor yn ei hoffi! Rwy'n gobeithio y gallaf drosi yr hyn y byddaf fi yn ei sgwennu yn fy nhraethawd am waith R. Tudur Jones yn rhywbeth a fydd o fudd ac yn siarad yn gyfoes i'r eglwys wynebu her heddiw.

Dyma fy hoff ddyfyniad o'r fideo:

"...it's really important for those who teach in such places [colegau diwinyddol], nevertheless, to be pastors first, because if they think of themselves as teachers and scholars first, then they tend to produce teachers and scholars. So there's a stamping not simply from the course materials, but from your own values, what you think about, what you dream about. So at our seminary, we always hire a certain percentage of faculty who wish they were in the pastoral ministry or else, quite frankly, we don't want them. Now, they have to be academically competent and all the rest. But we don't want people who just want to be in a seminary.We want people who, in many ways, would prefer to be in the local church."

Mwynhewch y fideo:

Rhan 1

Rhan 2

R. Tudur Jones y "nutter" treisgar

2008-05-14T18:07:00.005+01:00

Soniais ar y blog wythnos diwethaf (fan yma) am gefnogaeth agored R. Tudur Jones i Gymdeithas yr Iaith. Annodd yw denu cefnogaeth 'pwysigion parchus' i ymgyrchoedd gwleidyddol radical heddiw ac nol yn y 60au roedd hi'n fwy o beth byth i RTJ ddod allan yn gyhoeddus o blaid Cymdeithas yr Iaith. Yn ôl y disgwyl nid oedd cefnogaeth eofn Dr. Tudur i Gymdeithas yr Iaith at ddant pawb - dyma rannu ambell frawddeg o ddau lythyr y dois ar eu traws yn yr archifau heddiw yn ffieiddio Dr. Tudur am fynegi cefnogaeth i'r Gymdeithas.

"I feel many of your sort are nutters... you don't have Wales behind you. This is a fine young man [Carlo] and should be left to feel happy."
at Dr. Tudur gan S. Llewellyn Rees, Sheffield, 4.1.69

Ac yna y gair mwy difrifol hwn:

"I read with a sense of shame and horror of your incitement to a mob at Penmachno [rali CYIG] to violence, disaffection and disloyalty. As one charged with the training of disciples of the Price of Peace [yn rhinwedd swydd RTJ fel Prifathro Bala-Bangor], you have brought shame on our church, beside yielding encouragement to those evil forces which are seeking to rend our beloved Wales apart. May I beg of you to consider your position and if you must be disloyal both to God and your country, at least resign from the position you hold. I shall pray for you."
at Dr. Tudur gan D. Ll. Rhys Hughes, Penfro, 4.1.1969

Yn wyneb y fath wrthwynebiad ffiaidd gellid gwerthfawrogi safiad proffwydol Dr. Tudur fwy byth.

Wyt ti'n defnyddio Zattoo? teledu byw am ddim ar y we

2008-05-12T19:57:00.003+01:00

Ers rhai wythnosau nawr dwi wedi bod yn defnyddio Zattoo sef gwasanaeth teledu byw ar y we. Maen wasanaeth rhad ac am ddim ac maen gwbl gyfreithiol. Yr unig anfantais yw fod ansawdd y darllediad ddim yn dod yn agos i ansawdd digidol neu deledu lloeren eto ond maen debyg nad oes gan y rhan fwyaf o bobl gysylltiad bandllydan ddigon sydyn i ddelio gyda ansawdd uwch ar hyn o bryd beth bynnag.

Mae'r gwasanaeth hwn yn un arloesol oherwydd fod gyda mi bellach yn fy fflat fynediad i sianeli digidol fel BBC Three a News 24 er fod fy nheledu confensiynol wedi methu pigo fynny signal analog da heb son am ddigidol (er mod i'n byw hanner canllath, yn llythrennol, o un o brif ganolfannau darlledu BBC Cymru!).

Ymysg y sianeli sydd ar Zattoo ar hyn o bryd mae BBC1,BBC2, BBC2 Wales (+London, Scotland etc...), ITV, HTV Wales, Channel 4, Five, BBC Three, BBC Four, BBC News 24, BBC Parliament ac S4C. Ac yn ôl y bobl sydd tu ôl Zattoo maen nhw yn y broses o ddenu rhai sianeli mawr eraill i'r gwasanaeth.

Defnyddiwch Zattoo heddiw - y gyfrinach i lesteirio eich llif gwaith!

R. Tudur Jones yn trafod economeg

2008-05-12T08:35:00.003+01:00

Y pwynt cyntaf a dylid ei nodi yw fod yna ddiffyg trafod materion economaidd, diwydiant ac amaeth – pynciau pragmataidd os y mynnwch – yn ysgrifau golygydd y Welsh Nation yn y 1950au a'r Ddraig Goch yn yr 1960au. Fodd bynnag credaf y gellid gwneud ambell sylwad er ei bod yn seiliedig ar glwstwr bychan yn unig o'r ysgrifau yn y Nation a'r Ddraig. Mae R. Tudur Jones, er enghriafft, yn rhoi sylw i dwristiaeth yng Nghymru yn rhifyn Mai o'r Nation 1953: 'A Wales which is merely a fifth-rate England,' meddai, 'is of no interest to anyone. Once we are able to put our life into some resemblance of order, we shall indeed have something to show to our guests...Welsh tourism ought to make capital out of the very simple fact that Wales is a foreign country not only to Italians and New Yorkers, but also to Englishmen.'¹ Er nad yw'r ysgrif yma yn trafod pwnc twristiaeth yn ddofn ac yn ddifrifol mae o leiaf yn rhoi yr argraff i ni fod R. Tudur Jones yn ymwybodol y bod pynciau economaidd, fel y diwydiant twristiaeth, yn rhai sydd angen i'r Blaid ddelio a hwynt maes o law. Yn yr un modd yn ei ysgrif O! Bydded i'n cefn gwlad barhau! mae R. Tudur Jones yn adrodd fod amaethyddiaeth yn bwysig i Gymru ac y bydd ffermydd bychain yn chwarae rôl bwysig yn y Gymru annibynnol: '...[mae] polisïau amaethyddol y Deyrnas,' meddai, 'yn cael eu paratoi heb unrhyw ystyriaeth arbennig i batrwm ffarmio yng Nghymru... cred [Y Blaid] fod amaethyddiaeth iach yn un o hanfodion bywyd gwareiddiedig mewn unrhyw wlad.'² Fel ag yng nghyd destun twristiaeth ni cheir yr argraff fod R. Tudur Jones yn arbenigwr nac yn deall problemau a materion y sector amaeth - fodd bynnag maen dangos ei fod yn ymwybodol fod yn rhaid i'r Blaid o leiaf siarad am y pwnc hwn sy'n effeithio bywydau llawer o Gymry'n feunyddiol.

Fe gysylltir Plaid Cymru yn y cyfnod hwn gyda'r theori economaidd-wleidyddol trydedd ffordd. Nid rhyw gyfaddawd rhwng cyfalafiaeth ar un llaw a chomiwnyddiaeth ar y llall mo'r theori ond yn hytrach ail-feddwl yn llwyr am ateb a hynny thu allan y bocs. Yn rhifyn Awst 1953 o'r Nation ceir ysgrif unigryw gan R. Tudur Jones lle maen torchi ei lewys ac yn trafod economeg mewn manylder. Fe gyflwyna R. Tudur Jones critique manwl o broses gynhyrchu ddiwydiannol fodern. Mae ei critique yn un neo-Farcsaidd sy'n canolbwyntio a'r ymneilltuad gweithiwr o'i gynnyrch. Fe ddadleua mae cam i'r cyfeiriad cywir yw i'r gweithwyr gael perchnogaeth dros y ffatrïoedd maen nhw'n gweithio ynddynt drwy gyd-weithredaeth.

"There has been much talk amongst us in years gone by about de-industrialization. A vague term... The fact of the matter is that wiping out our industry is impossible, and savors of Utopian irresponsibility. If our people want to maintain the standard of living to which they have been accustomed, then the wealth to maintain it must be created...They must, at least, be given the pleasure of being responsible for the factories they operate...The first step towards humanizing, what is, perhaps, in the ultimate issue incapable of being humanized, is to put responsibility upon those why suffer most de-humanization. In a word, co-operation."³

Yr hyn a gyflwynir gan R. Tudur Jones fan yma yw'r theori drydedd ffordd o gydweithrediad sy'n gochel rhag cyfalafiaeth a'r un llaw ond yn cadw rhag gwladoli ar y llaw arall er mwyn i'r gweithiwr gael teimlad o berthyn a pherchnogaeth i'w waith. Ddwy flynedd yn ddiweddarach mae R. Tudur Jones yn ategu'r gred yma eto yn y Nation: '[Plaid Cymru objects] all forms of totalitarianism whether of the Left or of the Right,' meddai, 'It will have no truck with Capitalism, whether in its old form of individualism run riot, or in its new form of State monopoly. The workers must be given the right to own their factories and mean of employment.'⁴

Yr unig fath arall o drafod economeg a geir gan R. Tudur Jones yn yr ysgrifau yw cyfeiriadaeth fan hyn fan draw tuag at broblemau diweithdra gyda'i sgil effaith o ddiboblogi ac all-lifiad o weithwyr i Loegr. Maen amlwg yn yr ysgrifau mae nid economegydd yw R. Tudur Jones fodd bynnag yn rhinwedd ei rôl fel golygydd y Nation a'r Ddraig am un mlynedd ar hugain fe dorchodd ei lewys a rhoi cynnig arni os oedd angen.

Troednodiadau:
1. R. Tudur Jones: 'Stopping-Train to Afonwen' yn 'Welsh Nation', Mai 1953
2. R. Tudur Jones: 'O! Bydded i'n cefn gwlad barhau!' yn 'Ddraig Goch', Ebrill 1964
3. R. Tudur Jones: 'Wheels Within Wheels' yn 'Welsh Nation', Awst 1953
4. R. Tudur Jones: 'Vitriol' yn 'Welsh Nation', Tachwedd 1955

R. Tudur Jones Vs Cledwyn Hughes

2008-05-10T19:07:00.004+01:00

Fe gododd safiad y rhan fwyaf o eglwysi ar gwestiwn ymreolaeth i Gymru erbyn y saithdegau y cwestiwn o briodoldeb i'r eglwysi a'i harweinwyr ymhél a gwleidyddiaeth. Onid creu rhwyg o fewn yr eglwys fyddai sgìl effaith gwneud safiadau a datganiadau gwleidyddol o'r fath? Wel dyma oedd cwestiwn miniog Cledwyn Hughes i R. Tudur Jones a'r cwestiwn a daflwyd yn ôl at yr Ysgrifennydd Gwladol gan R. Tudur Jones. Mae'r ddadl i'w gweld mewn ysgrif yn dwyn y teitl Yr Ysgrifennydd, Y Blaid a'r Eglwysi a gyhoeddwyd yn rhifyn mis Hydref 1967 o'r Ddraig Goch, papur Plaid Cymru. Fe feirniadodd Cledwyn Hughes Bleidwyr am ddod a gwleidyddiaeth i mewn i'r Pulpud ac mae R. Tudur Jones yn ymateb drwy gymharu ei eiriau gyda geiriau o eiddo Hanns Kerrl, Gweinidog Materion Crefyddol llywodraeth Hitler. Mae R. Tudur Jones yn mynd ymlaen i rybuddio y bo sgil-effaith ddifrifol pan fo'r eglwys yn ddywedws am lywodraeth y dydd fel ag yr oedd yr eglwys, ar y cyfan, yn yr Almaen yn y 30au. 'Y mae'n anhygoel fod Mr Cledwyn Hughes sydd ei hunan yn flaenor ac yn bregethwr ac yn fab i weinidog,' meddai R. Tudur Jones, 'mor fyr ei olygon fel ei fod yn chwarae a syniadau fel hyn.'

Fe â R. Tudur Jones ymlaen i bwyntio allan i Cledwyn Hughes, bymtheg mlynedd ynghynt, ddod a gwleidyddiaeth i'r pulpud pan oedd hynny yn gyfleus iddo ef drwy siarad ar destun 'Y Wladwriaeth Les' i Gymdeithasfa'r Eglwys Bresbyteraidd. Meddai R. Tudur Jones eto: 'dyma enghraifft drist o wleidydd yn awyddus i ddefnyddio'r eglwysi Cristnogol pan fo hynny'n hwylus i'w amcan a'i ddelfryd a'i uchelgais ef, ond yn mynd mor bell hyd yn oed ac amau eu hawl i ryddid llafar pan feiddiant feirniadu.' Cred llawer mai nid gwleidyddiaeth o'r rheidrwydd y dylai'r Cristion, a'r Bugail yn enwedig, ei osgoi ond yn hytrach gwleidyddiaeth pleidiol. Fe â R. Tudur Jones ymlaen i holi beth yn union yw gwleidyddiaeth “plaid”? Meddai: 'dim ond mewn gwlad ddarostyngedig fel Cymru y mae tynged y genedl, a ffyniant ei hiaith a'i hawl i'w llywodraeth yn dod o dan y pennawd “gwleidyddiaeth plaid.”' Dadl R. Tudur Jones yw fod tynged Cymru, yr iaith a chymunedau Cymraeg yn fwy na “gwleidyddiaeth plaid” a'i fod o bwys mawr i'r eglwysi ymateb i'r argyfwng:

"Un peth na all arweinwyr y capeli na'r eglwysi ei osgoi bellach yw bod hyn yn ffrwyth dinistr cymdeithasol anaele. Byddai'r eglwysi'n anghofio eu swydd broffwydol petaent yn fud yn wyneb y fath strempio. Addawodd y gwleidyddion fara i'n hardaloedd a'r hyn a ddaeth oedd diweithdra. Cadwodd yr eglwysi fflam ein traddodiad Cristnogol Cymraeg yn fyw pan nad oedd na gwleidydd nac uchelwr nac ysgolfeistr yn malio a fyddai byw ai peidio... Fe ddistrywir y traddodiad Cristnogol Cymraeg trwy'r ystryw syml o ofalu na bydd byth ddigon o addysg Gymraeg nac o urddas cyhoeddus ar y Gymraeg i sicrhau'r olyniaeth. Mewn gair, fe wyr pawb sy'n gweithio yn ein heglwysi fod y diwrnod wedi dod i siarad yn blaen. Mae'n rhaid i Mr Hughes a'i gymrodyr ateb am y storm gymdeithasol enbyd yr ydym yn ei chanol. O safbwynt yr eglwysi mae hynny'n fater o foesoldeb elfennol ac o ofal bugeiliol dros y praidd."

Barn Cledwyn Hughes ydy nad busnes yr eglwys yw llefaru am dynged Cymru ond mewn ymateb fe ddywed R. Tudur Jones mai 'busnes cyntaf eglwysi yw bod yn eglwysi. Ond eu busnes hwy hefyd, nid busnes gweinidog y goron, yw diffinio beth mae hynny'n ei olygu.' Mae'r ddadl gyhoeddus yma gyda Cledwyn Hughes yn eithriadol bwysig yn fy nhyb i i ddeall meddwl gwleidyddol R. Tudur Jones fel gwleidydd Cristnogol yn arbennig felly ei ymateb a'i ddelio gyda'r Wladwriaeth Seisnig oblegid mae R. Tudur Jones yn dadlau'n glir a chroyw fan yma mai un o ddyletswyddau'r yr eglwys yw dal y wladwriaeth yn atebol: 'Ond pan fo hi [y wladwriaeth] yn dechrau ymagweddu fel petai'n ddwyfol neu pan fo'n gweithredu'n anghyflawn,' meddai R. Tudur Jones, 'yr adeg honno mae'n bryd i Gristnogion ymuno gyda'r dinasyddion oll i'w cheryddu.'

Diddorol!

Deddf Iaith di-ddanedd: Cymru'n Un yn methu ETO

2008-05-08T09:49:00.004+01:00

Cyhoeddiad anhygoel o siomedig arall gan Rhodri Glyn-Thomas heddiw ynghyl a pa gwmniau/asiantaethau fydd ~~yn dod mewn i'r Ddeddf Iaith Newyd~~ yn cael eu tynnu fewn i'r Ddeddf Iaith bresennol - ag eithrio eithriadau prin fel y Post Brenhinol ac o bosib y Loteri Genedlaethol nid yw rhain yn gwmniau/asiantaethau mae Cymry Cymraeg yn gwneud gyda nhw dydd i ddydd fel dyweder Tesgo, Cwmniau Ffôn Symudol, Banciau y Stryd Fawr ayyb...

Er enghraifft bydd disgwyl i Fanc Lloegr gydymffurfio nawr OND dwi'n siwr mae dyna'r banc sydd a'r nifer lleiaf o gwsmeriaid sy'n Gymry Cymraeg i gymharu a dywed HSBC, Lloyds ayyb... siomedigaeth arall fan hyn o addewidion Cymru'n Un yn toddi ffwrdd.

Y rhestr:

Asiantaeth Gwella Plismona Cenedlaethol
Awdurdod Gweithredu'r Gemau Olympaidd
Awdurdod y Diwydiant Diogelwch
Banc Lloegr
Comisiwn Annibynnol Cwynion yr Heddlu
Comisiwn Cystadleuaeth
Comisiwn Datblygu Cynaliadwy
Comisiwn Etholiadol
Comisiwn Hapchwarae
Comisiwn y Loteri Genedlaethol
Cronfa Loteri Fawr
Cyllid Cymru
Cymdeithas Fferyllol Frenhinol Prydain Fawr
Cyngor Ceiropracteg Cyffredinol
Cyngor Defnyddwyr Dŵr
Cyngor Llyfrau Cymru
Cyngor Optegol Cyffredinol
Cyngor Osteopathig Cyffredinol
Cyngor Prydeinig
Cyngor Rhagoriaeth Rheoleiddiol Gofal Iechyd
FFORWM NESTA (Gwaddoliad Cenedlaethol dros Wyddoniaeth, Technoleg a'r Celfyddydau)
OFCOM
Sefydliad Datblygu Cymunedol
Swyddfa Archwilio Cymru
Tribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig Cymru
UK Sport
Uned Ddata Llywodraeth Leol
Y Post Brenhinol
Y Rheoleiddiwr Pensiynau
Ymddiriedolaeth Arbed Ynni
Ymddiriedolaeth Carbon

Cynghorau Sgiliau Sector x 25
Cogent
Cyngor Sgiliau Gwasanaethau Ariannol
Diwydiannau Creadigol a Diwylliannol
Dysgu Gydol Oes
e-sgiliau
Go Skills
Improve
Lantra
Pobl yn 1af
Proskills
SEMTA
Sgiliau Adeiladu
Sgiliau ar gyfer Cyfiawnder
Sgiliau ar gyfer Gofal a Datblygu
Sgiliau ar gyfer Iechyd
Sgiliau ar gyfer Logisteg
Sgiliau Asset
Sgiliau Llywodraeth
Sgiliau Modurol
Sgiliau Ynni a Chyfleustodau
Skillfast
SkillsActive
Skillset
Skillsmart
Summit Skills

Cwm Idwal, Defaid William Morgan a Birmingham [Vlog]

2008-05-05T18:53:00.000+01:00

Dylanwad (positif?) Martin Lloyd-Jones

2008-05-05T17:31:00.002+01:00

Rwy'n deall fod fy mlogiad diweddar am Martin Lloyd-Jones wedi peri chwithdod i rai pobl, nid dyna oedd fy mwriad, ddim o gwbl, dim ond rhannu rhai meddyliau oedd gennyf ar ôl darllen y bennod honno yn y cofiant lle roedd MLl-J yn trafod gwleidyddiaeth dyna i gyd. Er nad ydw i'n cytuno a'r safbwynt yr oedd MLl-J yn ei fynegi am rationale y Cristion i fynd at y diwylliannol a'r gwleidyddol dwi wedi dod i werthfawrogi un agwedd o waith MLl-J yn fawr yn ddiweddar felly megis i fod yn gytbwys gyda'r blogiad diwethaf am y Doctor dyma drafod coleddiad o un o'i bwysleisiadau mewn maes arall. Ei ddealltwriaeth o fedydd yr Ysbryd Glan fel y'i mynegwyd yn ei lyfr trawiadol Joy Unspeakable a gyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1976.

Ffaith weddol ddi-sôn-amdano am MLl-J yw ei fod, drwy gamgymeriad, yn dâd i'r mudiad caresmataidd modern trwy ynysoedd Prydain. Maen debyg fod sawl arweinydd o fewn yr eglwys Galfinaidd-Garesmataidd Newfrontiers wedi eu dylanwadau yn drwm gan MLl-J wedi iddynt fynychu'r frawdoliaeth enwog dan arweiniad MLl-J yn Llundain yn y 60au a'r 70au. Er ei bwyslais pendant, a hynny yn gywir, ar awdurdod y Gair rhoes MLl-J bwyslais, fel y Piwritaniaid cynnar, ar y profiad Cristnogol hefyd. Trwy ddysgu ac esboniadaeth MLl-J y daeth llawer i glywed gyntaf, gyda mi yn eu plith, am athrawiaeth bedydd yr Ysbryd Glan fel rhywbeth a phrofiad gwahanol i dröedigaeth. Dyma gyflwyno rhai dyfyniadau gan MLl-J ar y pwnc:

" . . . What is the baptism of the Holy Spirit? Now there are some, as we have seen, who say that there is really no difficulty about this at all. They say it is simply a reference to regeneration and nothing else. It is what happens to people when they are regenerated and incorporated into Christ, as Paul teaches in 1 Corinthians 12:13: 'By one Spirit are we all baptized into one body' . . . Therefore, they say, this baptism of the Holy Spirit is simply regeneration.

"But for myself, I simply cannot accept that explanation, and this is where we come directly to grips with the difficulty. I cannot accept that because if I were to believe that, I should have to believe that the disciples and the apostles were not regenerate until the Day of Pentecost---a supposition which seems to me to be quite untenable. In the same way, of course, you would have to say that not a single Old Testament saint had eternal life or was a child of God."

Yn bersonol dwi dal ddim yn llawn ddeall yr athrawiaeth yma ond tybiaf i fod MLl-J yn ein tywys ar hyd y llinellau cywir ac bod bedydd yr Ysbryd Glan yn rhywbeth gwahanol i dröedigaeth – gall ddigwydd run pryd, gall, ond nid yw o'r rheidrwydd yn digwydd run pryd. Mae peryglon amlwg i'r ddysgeidiaeth hon sef fod pobl yn chwilio a phwyso gormod ar y “profiad” fel sicrwydd ffydd yn hytrach na phwyso ar eu ffydd yn addewid Duw drwy Iesu. Perygl arall yw fod athrawiaeth o'r fath y debygol o greu dwy gynghrair o fewn yr Eglwys gyda rhai wedi derbyn bedydd yr Ysbryd Glan a rhai heb, gyda'r naill yn edrych i lawr ar y llall. Ond er gwaethaf peryglon yr athrawiaeth dwi'n gytûn gyda MLl-J fod yr athrawiaeth yn cael ei dysgu'n glir yn y Beibl a pheryglon neu beidio rhaid dilyn yr hyn sy'n ysgrythurol gywir.

Yn ddiweddar clywais sî fod MLl-J ar ddiwedd ei oes yn difaru cyhoeddi Joy Unspeakable oherwydd ei fod wedi 'newid ei feddwl' – edrychais i fewn i hyn a chanfod fod y gwrthwyneb yn wir – yn ei fisoedd olaf ategu yr hyn ddywedodd rai blynyddoedd yn gynt a wnaeth, John Piper sydd a'r hanes:

“...towards the end of his life he urged his followers to actively seek an experience of the Holy Spirit. Aside from his insistence that the baptism with the Spirit is a work of Jesus Christ distinct from regeneration, Lloyd-Jones also opposed cessationism, claiming that the doctrine is not founded upon Scripture. In fact, he requested that Banner of Truth Trust, the publishing company which he co-founded, only publish his works on the subject after his death.”

Mae hwn yn bwnc, wrth gwrs, sydd wedi bod yn destun trafod brwd ymysg Cristnogion ers degawdau os nad canrifoedd, diddorol byddai clywed ymatebion.

Protest yn Morrisons Caernarfon [Vlog]

2008-05-04T08:36:00.003+01:00

Protest yn Morrisons Caernarfon - 3.5.2008

www.cymdeithas.org

Capel Lligwy [Vlog]

2008-05-03T12:52:00.006+01:00

Os ydych chi am fynd allan i gerdded haf yma ond ddim ffansi colli chwys ar lethrau Eryri beth am groesi'r bont i Fôn? Ffeindiodd Menna a fi lwybr bach quaint iawn yn dilyn yr arfordir yn ardal Molfre - difyr hefyd oedd tarro ar draws hen gapel o'r 12fed Ganrif, ar ddiwrnod brafiach braf fyddai wedi bola heulo ar draeth lligwy hefyd!

Etholiadau Lleol IX (Casgliadau+Llundain+Ron Davies)

2008-05-03T09:23:00.005+01:00

Dyna ni felly, etholiad arall drosodd, dyma grynhoi rhai o'r prif argraffiadau.

Gwynedd
Plaid Cymru yn colli Gwynedd gyda unigolion blaenllaw fel Dafydd Iwan a Richard Parry Huws yn colli eu seddau oedd newyddion yr etholiad i mi. Er mod i'n credu fod Plaid Cymru yn haeddu ysgytwad dydw i ddim yn hollol gyfforddus gyda buddugoliaeth Llais Gwyendd oherwydd nad ydw i'n credu mewn single issue politics. Er enghriafft pwy yw arweinydd grwp Llais Gwynedd ar y cyngor nawr? Pwy fydd a'r mandad i arwain y trafodaethau am glymbleidio? Ydy Llais Gwynedd eu hunain yn gwybod yr ateb i hyn heb son am ni'r etholwyr yma yng Ngwynedd - y cwestiwn tymor hir fydd yn hofran uwch ben Gwynedd fydd hyn - a aeth y brotest rhy bell?

Newyddion arwyddocaol arall yng Ngwynedd oedd bod Plaid Cymru wedi ennill tir mewn ardaloedd trefol fel Bangor a Bethesda. Buddugoliaeth arwyddocaol dwi'n meddwl oedd un Dyfri Jones, Golygydd Barn, a hynny yn Gerlan ger Bethesda. Er ei bod hi'n fuddugoliaeth dda ynddi hi ei hun dwi'n meddwl fod y fuddugoliaeth yn fwy arwyddocaol byth am y rheswm fod Dyfrig yn Olygydd Barn; yn yr hinsawdd post-Y BYD (na fu erioed) a lle mae ITV Wales yn diflannu'n ara deg ac bod monopoli di-diedd (honnedig) ddiflas y BBC ar newyddion ein cenedl yn cynyddu a chynyddu maen chwa o awyr iach fod newyddiadurwr/colofnydd fel Dyfrig yn fodlon arddangos ei werthoedd gwleidyddol yn gyhoeddus.

Ceredigion
Fe ddaeth Plaid Cymru o fewn trwch blewyn i gipio'r cyngor - ond methiant oedd yr hanes yn y diwedd. Sioc ac ergyd syfyrdanol y sir oedd i Penri James, darpar ymgeisydd Seneddol y Blaid, golli ei sedd yng Ngogledd y Sir, Tirmynach. Roedd y Dem-Rhyddion yn gwybod yn iawn beth oedden nhw'n gwneud yn targedu Penri ac maen debyg y bod Marc Williams AS ei hun wedi cael ei weld yn canfasio ar hyd ward Penri yn ystod yr wythnos ddiwetha. Mae amlwg fod y Dem-Rhyddion am roi ymgyrch galed iawn iawn at ei gilydd i gadw'r sedd Seneddol ac maen debyg y bydd y golled hon yn ergyd i ymdrechion y Blaid i ail-gydio ynddi. Er yn golled ar y diwrnod fe brofodd Ceredigion ei bod hi'n bosib rhyw ddydd i Blaid Cymru, ar ddiwrnod da, gipio'r cyngor sir.

Sir Gâr
Dyma oedd stori hapusa'r Blaid am y diwrnod. Collodd hen arweinydd y cyngor, Meryl Gravell (no relation), ei sedd sy'n newyddion pen i gamp oherwydd roedd eu dull arweinyddol hi yn ymylu ar fod yn ddictat! Fel a nodwyd mewn blog blaenorol daeth y Blaid o fewn trwch blewyn i gipio sawl sedd arall hefyd fel Rhydaman. Un o hanesion llai ffodus Sir Gâr oedd y John Dixon fethu ennill Cynwyl Elfed - mae'r golled yma yn yr un categori a cholled Penri James yng Ngheredigion oblegid John Dixon yw ymgeisydd y Blaid i sedd Gorllewin Caerfyrddin yn y Cynulliad.

Y Cymoedd
Stori y cymoedd oedd fod Llafur wedi colli sawl cyngor ond ni chollwyd i cynghorau i neb arall mewn gwirionedd. Do fe wnaeth Plaid Cymru a hyd yn oed y Ceidwadwyr beth cynnydd mewn rhai ardaloedd ond fe rhannwyd y bleidlais Lafur allan rhwng tipyn o bawb felly erbyn yr etholiadau nesaf a fydd, mwy na thebyg, yn digwydd gyda'r Ceidwadwyr yn llywodraethu yn San Steffan fe ddoith Llafur nol yn gryf a chipio'r siroedd yn ol a mwyafrifau enfawr unwaith eto.

Maer Llundain
Wrth basio, gair am fuddugoliaeth Boris yn Llundain. Er nad ydw i'n Geidwadwr dwi'n falch fod Boris wedi ennill oherwydd y bydd yn heb enfawr ymlaen i ymdrechion y Ceidwadwyr i ennill yr etholiad cyffredinol nesaf. A dwi'n dechrau gweld y ddadl nawr mae llywodraeth Lundeinig Geidwadol fydd y peth gorau i wthio datganoli ymhellach - mae angen chwistrelliad a seibiant ar Lafur i ail-wefru eu batrîs. Mae angen i ni weld antithesis unwaith eto rhwng Llundain a Chaerdydd er mwyn ail-radicaleiddio Llafur i wthio, gyda sêl o'r newydd, am fwy o ddatganoli ac mae angen corwynt trwy'r Blaid Lafur i gael gwared a dynion y gorfennol fel Paul Murphy a Don Touige, sy'n ein arwain ymlaen at....

Ron Davies - Arwr
Ydych chi'n cofio y gŵr hwn? I mi mae Ron Davies yn arwr, ei waith ef mewn partneriaeth gyda Dayfdd Wigely sydd wedi ein cael ni i lle ydym ni heddiw - nid yw'n gyfrinach nad oedd Tony Blair a Gordon Brown yn rhy keen ar ddatganoli ond yn wyneb y ddau ddeinasor yna fe lwyddodd Ron Davies i gael y maen i'r wal a chael y Blaid Lafur i gefnogi datganoli yn 1997. Dwi'n gwbl argyhoeddedig pe na byddai Ron wedi cael ei 'foment o wallgofrwydd' yng Nghlapton Common yn 1998 y byddai gyda ni Senedd Ddeddfwriaeth lawn heddiw. Pam sôn am Ron felly? Wel fe ennillodd sedd fel aelod annibynol ar gyngor Caerffili ac fe ennillodd ei wraig sedd dros Blaid Cymru ar yr un cyngor hefyd! Gwrogaeth a pharch i'r ddau.

Etholiadau Lleol VIII (Cymoedd)

2008-05-02T11:57:00.000+01:00

Rhondda hyd yma:

Llafur 7 (-5)
Plaid 6 (+4)
Annibynol 3 (+1)
Dem Rh 1(-)

Plaid wedi cipio Hirwaun, Rhigos, Maerdy a Trealaw. Pauline Jarman yn enill 745-26 yn erbyn Llafur! (tro diwethaf mwyafrif o 150 oedd ganddi!). Hirwaun mwyafrif Llafur o 212 yn troin fwyafrif Plaid o 363!

Etholiadau Lleol VII (Sir Gar)

2008-05-02T11:29:00.004+01:00

Newyddion ddim mor dda a hynny i Blaid Cymru nawr o Sir Gar. Ymddangos fod y Blaid wedi colli llawer o seddau o drwch blewyn er enghraifft:

Rhydaman:
Llafur - 457
Plaid Cymru - 451

Cynwyl Elfed:
Llafur - 795
Plaid Cymru (John Dixon) - 650

Ddim y tro yma felly i gipio Sir Gar, trueni mawr.