Golwg yn curo Dyddiol Cyf. am yr arian i ddatblygu'r wasg

Mae newydd gael ei gyhoeddi mae cynnig Dylan Iorwerth a Golwg oedd yn fuddugol yn y tendar am y £600,000 (£200,000 y flwyddyn am 3 blynedd) i ddatblygu'r Wasg Gymreg.

Rwy'n eithriadol o siomedig i gais Ned Thomas a Dyddiol Cyf fethu yn arbennig gan gofio mae gwaith a gweledigaeth Ned Thomas a'r tîm sy'n gyfrifol fod yna arian ychwanegol yna o gwbl. Mae'r diolch i ddyfalbarhad Ned a'r tîm a neb arall ond ymddengys, nawr, na fydd dim materol i ddangos am yr holl waith caled. Yn bersonol mae fy nyled a fy edmygedd o waith Ned yn enfawr, er i'r BYD fethu gweld golau dydd fel arwr bydd enw Ned yn cael ei gofio i bob Cymro gwerth ei halen am byth yn awr, arwr! Rwy'n gobeithio y bydd Dylan Iorwerth a thîm Golwg yn fodlon cario mantell gweledigaeth Ned yn anrhydeddus yn awr. Rwy'n deall fod y syniad o bapur dyddiol wedi ei gladdu am y tro ond gobeithio bydd y weledigaeth am y math o newyddiadura oedd yn debygol o fod yn Y BYD yn cael ei drosi i feddwl a chalon Dylan Iorwerth. Bydd yn rhaid i Golwg godi eu gêm yn sylweddol yn awr er mwyn talu Iawn am y cam a wnaed a Ned a Dyddiol Cyf.

Ond ar nodwyn fwy cadarnhaol rwy'n falch mae i Dylan Iorwerth rhagor nag i newyddiadurwyr y BBC neu Trinity Mirror mae'r arian yn mynd. Gweledigaeth greiddiol Y BYD oedd cael math newydd o newyddiadura yma yng Nghymru, math beiddgar a ffres a chwbwl annibynol fyddai'n gwthio'r ffiniau yn wyneb tomato soup dyddiol diflas sefydliadol y BBC (clywais rhywun yn dweud am y BBC unwaith "It's like eating tomato soup all day - it will keep you going but it's hardly a healthy balanced diet") a thuedd gyfalafol-Brydeinllyd Trinity Mirror.

Beth nesaf i Dyddiol Cyf. felly? Maen debyg fod y daith wedi dod i ben go-iawn yn awr, ond gobeithio yn wir y bydd drws agored gan Dylan Iorwerth i dderbyn syniadau, gweledigaeth ac arbenigedd tîm Dyddiol Cyf fel rhan o'i brosiect ef yn awr.

Golwg aeth a sisiwrn at fy epistol

Rwy'n ddiolchgar iawn i Golwg am gyhoeddi fy llythyr yn eu rhifyn heddiw. Fodd bynnag fe'm synwyd eu bod wedi tynnu un frawddeg allan a hwnw yn un go allweddol i rediad fy nadl. Mae'r frawddeg gafodd ei hepgor wedi ei oleuo yn y paragraff isod:

Serch hynny, rhaid cytuno ag ef ar un pwynt, sef mai '...nutces yw unrhyw un sy'n meddwl fod gan enwadaeth Cymru unrhyw ddyfodol', fel y mae pethau ar hyn o bryd o leiaf. Yma yn Aberystwyth mae criw o Gristnogion ifainc sydd, yn ogystal â pharhau i addoli yn eu capeli a’u heglwysi eu hunain, wedi cymryd eu ffydd allan o'r adeiladau traddodiadol, gan geisio mynd â’r Efengyl i’r priffyrdd a’r caeau, neu, yn ein hachos ni, y caffis a’r tafarnau. Bob nos Fercher cynhelir Cwrs Alffa, lle daw pobl o bob cefndir crefyddol, gan gynnwys rhai anffyddwyr o argyhoeddiad, i holi a thrafod rhai o bynciau canolog y ffydd Gristnogol. Trwy'r genhadaeth yma mae llond dyrnaid o Gymry ifanc wedi dod i berthynas real â’r Iesu eleni. Ar nos Sul cynhelir cyfarfod yn Nhafarn y Cŵps lle rhennir adnodau o'r Beibl, offrymir gweddi a cheir cyfnod o ganu emynau modern mewn awyrgylch anffurfiol.

Rwy'n ymwybodol fod perffaith hawl gan y Golygydd i olygu llythyron, yn bennaf i'w byrhau. Ond ni ellid ond synnu ei fod wedi tynnu y frawddeg uchod allan, un cwbwl allweddol i rediad fy nadl. O dynnu y frawddeg uchod allan mae e fel cyflwyno yr arbrawf heb ddatgelu canlyniadau'r arbrawf. Hynny yw, y ffaith fod yna rai wedi dod i gredu sy'n brawf fod Duw wedi gweithio a defnyddio y cyfarfodydd ar cyfrwng newydd yma. Amwni fod 'troedigaeth' a 'sicrwydd ffydd' yn gysyniadau tramgwyddus ochr yn ochr a 'ffwndamentalaidd' a 'terfysgaeth' yn y Gymru seciwlar sydd ohoni – trist.

Diolch fodd bynnag i bawb, rhai ffigurau blaenllaw ym myd Diwinyddiaeth a Crefydd yng Nghymru, sydd wedi anfon negeseuon o gefnogaeth a diolchgarwch i mi am lunio'r ymateb.

Colofn Ciaran Jenkins yn Golwg

Colofn dda newydd yn Golwg heddiw, colofn gan Ciaran Jenkins o Ferthyr. Mae'n frawd i Bethan Jenkins aelod newydd Plaid Cymru dros Dde Orllewin Cymru ac dwi'n amau ei fod yn dod i ddiwedd ei gwrs yn y Coleg Newyddiadurol yng Nghaerdydd a chyn hynny graddiodd o Gaergrawnt neu Rhydychen (ddim yn cofio pa un!)

Mae ganddo flog Saesneg yma. mae'r blog yn un treiddgar a difyr iawn. Fodd bynnag dwi a sawl un arall yn y rhithfro wedi siomi gyda Golwg am groesi'r ffordd a chynnig colofn i flogiwr Saesneg – does dim bai ar Ciaran o gwbl am hyn; pe bai'r Western Mail yn cynnig colofn Saesneg i mi wrth gwrs y baswn ni'n derbyn. Ond mae gweld Golwg yn cynnig colofn i Ciaran yn slap yn wyneb pawb sydd wedi bod yn ddiwyd yn cynnal blogiau Cymraeg ers blynyddoedd bellach – lle mae'r gydnabyddiaeth Golwg? Gan fod Ciaran, bid siŵr, yn cael mymryn o bres prin y wasg Gymraeg bellach dwi'n gobeithio y gwnaiff wrogaeth a hi drwy ddechrau blogio'n Gymraeg yn awr.

Rwy'n ddigon o ddyn i gyfaddef fod yna elfen o eiddigedd ynghlwm wrth y gwyn (fe fydd rhai wedi sylwi fod fy ngholofn gerdd yn Barn wedi cael mynd – 'rhy hir' yn ôl y Golygydd newydd ac am gael mwy o bethau pytiog yn lle) yma ond mae yna ddicter hefyd gyda Golwg am edrych heibio'r gwaith diwyd y mae blogwyr Cymraeg wedi gwneud ers blynyddoedd ac yna cynnig colofn i flogiwr Saesneg.