Beth oedd 'plan b' Dyddiol Cyf?

Er i Dyddiol Cyf. gyhoeddi yn fuan iawn, wedi cyhoeddiad Rhodri Glyn Thomas mae dim ond £200,000 ychwanegol byddai ar gael i ddatblygu'r wasg Gymraeg, fod y cynlluniau am bapur dyddiol wedi eu rhoi o'r neilltu fe wnaeth tîm Dyddiol Cyf roi 'plan b' at ei gilydd a gwneud cas am yr arian y gwaneth Golwg ennill yn y diwedd. Roeddw ni wedi bod yn ceisio dyfalu beth oedd 'plan b' ers tro - pan oeddw ni yn gweithio iddyn nhw nid oedd neb, wrth reswm, yn trafod 'plan b' oherwydd nid oeddem ni'n meddwl y byddai Gweinidog, o Blaid Cymru o phob plaid, yn torri ei addewid o ddarparu moddion ariannol i sefydlu papur dyddiol.

Ar eu blog ddoe fe ddatgelodd Dyddiol Cyf beth oedd eu 'plan b' aflwyddiannus, dywedant:

Rydym yn naturiol yn siomedig bod ein cynllun ni wedi’i wrthod - cynllun cyffrous gydag argraffiad wythnosol o 25,000 a gwefan gyda newyddion dyddiol.

O ran pam y bu eu cais yn aflwyddianus:

Rydym yn deall bod y panel wedi bod yn gefnogol iawn i amcanion ein cais ond yn gweld bod gormod o risg i arian cyhoeddus pe na fuaswn yn cyrraedd y ffigurau hysbysebu rhagdybiedig. Does yr un fenter heb ei risg heblaw ei fod yn gynllun sy’n gwbl ddibynnol ar grant, ac yr oedd ein hasesiad ni o’r risg yn wahanol i asesiad y panel. Roedd ein hamcangyfrifon o incwm hysbysebu wedi’u paratoi gan arbenigwr allanol a hefyd aelod o’r Bwrdd oedd - y naill a’r llall - yn brofiadol iawn yn y maes fel y gwelwch o’r naratif amgaeedig.

Dwi ddim cweit yn sicr o'r ffeithiau ond mae'r awgrym nesaf ar eu blog yn awgrymu mae papur am-ddim byddai'r papur wythnosol yma, byddai hynny yn sicr yn esbonio sut y bydde nhw yn cyrraedd cylchrediad o 25,000 sydd yn aruthrol fwy nag unrhyw gylchrediad Cymraeg ar hyn o bryd:

Mawr obeithiwn y bydd cynllun Golwg, pan ddaw’r manylion yn glir, yn cynnig y cam sylweddol ymlaen i’r wasg Gymraeg y byddai papur dyddiol neu wythnosolyn-am-ddim wedi’i wneud.

Hir oes i'r BYD.

Golwg yn curo Dyddiol Cyf. am yr arian i ddatblygu'r wasg

Mae newydd gael ei gyhoeddi mae cynnig Dylan Iorwerth a Golwg oedd yn fuddugol yn y tendar am y £600,000 (£200,000 y flwyddyn am 3 blynedd) i ddatblygu'r Wasg Gymreg.

Rwy'n eithriadol o siomedig i gais Ned Thomas a Dyddiol Cyf fethu yn arbennig gan gofio mae gwaith a gweledigaeth Ned Thomas a'r tîm sy'n gyfrifol fod yna arian ychwanegol yna o gwbl. Mae'r diolch i ddyfalbarhad Ned a'r tîm a neb arall ond ymddengys, nawr, na fydd dim materol i ddangos am yr holl waith caled. Yn bersonol mae fy nyled a fy edmygedd o waith Ned yn enfawr, er i'r BYD fethu gweld golau dydd fel arwr bydd enw Ned yn cael ei gofio i bob Cymro gwerth ei halen am byth yn awr, arwr! Rwy'n gobeithio y bydd Dylan Iorwerth a thîm Golwg yn fodlon cario mantell gweledigaeth Ned yn anrhydeddus yn awr. Rwy'n deall fod y syniad o bapur dyddiol wedi ei gladdu am y tro ond gobeithio bydd y weledigaeth am y math o newyddiadura oedd yn debygol o fod yn Y BYD yn cael ei drosi i feddwl a chalon Dylan Iorwerth. Bydd yn rhaid i Golwg godi eu gêm yn sylweddol yn awr er mwyn talu Iawn am y cam a wnaed a Ned a Dyddiol Cyf.

Ond ar nodwyn fwy cadarnhaol rwy'n falch mae i Dylan Iorwerth rhagor nag i newyddiadurwyr y BBC neu Trinity Mirror mae'r arian yn mynd. Gweledigaeth greiddiol Y BYD oedd cael math newydd o newyddiadura yma yng Nghymru, math beiddgar a ffres a chwbwl annibynol fyddai'n gwthio'r ffiniau yn wyneb tomato soup dyddiol diflas sefydliadol y BBC (clywais rhywun yn dweud am y BBC unwaith "It's like eating tomato soup all day - it will keep you going but it's hardly a healthy balanced diet") a thuedd gyfalafol-Brydeinllyd Trinity Mirror.

Beth nesaf i Dyddiol Cyf. felly? Maen debyg fod y daith wedi dod i ben go-iawn yn awr, ond gobeithio yn wir y bydd drws agored gan Dylan Iorwerth i dderbyn syniadau, gweledigaeth ac arbenigedd tîm Dyddiol Cyf fel rhan o'i brosiect ef yn awr.

Bethan Jenkins AC a'r BYD

Y diweddaraf i daflu dwr oer ar brosiect Y BYD ydy Bethan Jenkins AC a hynny ar ei blog hi. Pan oedd Bethan yn gyd-ymgyrchwraig a mi (nid mod i yn tynnu fy mhwysau fel 'ymgyrchwr' dyddiau yma chwaith cofiwch) hi fyddai'r cyntaf i ymosod ar y llywodraeth am dorri addewid. Dyma'r peth diweddaraf i Bethan ddweud:

Rhys- dydw i ddim yn erbyn cael papur newydd dyddiol i'r gymraeg, ond mae angen i ni edrych ar y opsiynau i weld beth sydd yn bosib. Does dim pwynt dechrau papur newydd heb y gwaith ymchwil ar bwy fydd yn ei ddefnyddio, a sicrhau bod digon o danysgrifwyr. Rwy'n cydnabod pwysigrwydd y pwnc, ac yn hapus i gwrdd a phobl yn y sector i drafod hwn yn bellach. Mae fy nrws i yn agored o hyd.

A dyma fy ymateb i nad sydd wedi ymddangos ar ei blog hi eto gan fod Bethan wedi troi 'message moderation' ymlaen bellach!

Diolch am gael drws agored Bethan. Ond mae dy sylwad di yn dweud fod angen neud ymchwil yn dangos nad wyt ti wedi dy briffio ar y pwnc yma cyn lleisio dy farn. Mae ymchwil trwyadl eisoes ar gael i mewn i'r farchnad - wyt ti wedi ei ddarllen? Mae ymchwil yn dangos fod yna botensial o 45,000 o households Cymraeg ABC1 byddai yn medru prynu'r BYD ag ystyried hynny dydy dechrau gyda cylchrediad o 5,000 ddim mor uchelgeisiol a hynny wedi'r cyfan. Gwnaed yr ymchwil gyda llaw gan Beaufort Research ac nid gan Y BYD eu hunain. Mae'r cynllun Busnes hefyd yn water tight a dibynnu ei fod yn cael cefnogaeth o leiaf £600,000 gan y Llywodraeth sef rhywbeth tebyg i'r norm Ewropeaidd i bapur lleiafrifol. Roedd y gwaith yma i gyd ar gael i'r Blaid ddarllen cyn iddyn nhw roi yr addewid yn y maniffesto - ond na, yr headline yn hytrach na'r nuts and bolts oedd o ddiddordeb nol yn yr haf wrth geisio ein argyhoeddi fod mynd gyda Llafur yn well nag arwain Llywodraeth.

Thanks for the open door invitation Bethan. But your comments noting that more research needs doing on the concept of a Welsh daily indicate that you have not been fully briefed on the issue which you have raised your voice about. Substantial and in-depth research into the market has already been undertaken - have you read it? Research shows, if memory serves me correctly, that there are 45,000 welsh speaking ABC1 households out there as potential buyers of Y BYD; considering this aiming for an initial circulation of 5,000 is not that unrealistic. By the way the research was undertaken by Beaufort Research and not by Y BYD itself. The Business plan is also water tight so long as it would receive government backing of at least £600,000 which is close to the European norm for similar minority language daily papers. All this research work was available to Plaid and Labour as they worked on the 'headlines' that would lure people like me to support the coalition - but i guess back then you were not that bothered in the nuts and bolts of it all. It's a pity.

Cynog Dafis yn beirniadu'r Blaid

Mae'n gyhoeddus bellach fod criw o Gymry blaenllaw sef Anna Brychan, Llinos a Cynog Dafis, Hywel Teifi Edwards, Meredydd Evans, Heini Gruffudd, Emyr Humphreys, Richard Wyn Jones, Gareth Miles, Jan Morris, Wynford Elis Owen a John a Luned Rowlands, wedi anfon llythyr agored at Rhodri Glyn Thomas yn ei gyhuddo o:

fradychu ymrwymiad diamwys a wnaed yng nghytundeb Cymru'n Un y byddai'r Llywodraeth yn 'cynyddu'r cyllid a roddir i gylchgronau a phapurau newydd Cymraeg, gan gynnwys sefydlu papur dyddiol Cymraeg'. Mae bradychu ymrwymiad maniffesto yn fater difrifol iawn ac yn codi cwestiynau sylfaenol ynghylch integriti gwleidyddol a dilysrwydd ymrwymiadau eraill - cyfredol ac i'r dyfodol.

Cynog Dafis, yn ôl y sôn, yw'r pen-bandit tu ôl i'r symudiad diweddaraf yma. Fodd bynnag credaf ei bod hi'n arwyddocaol fod ysgolheigion amlwg tu ôl i'r datganiad yn ogystal. Dwi wedi teimlo ers tro fod lle i ysgolheigion wneud fwy o safiad dros egwyddorion gwleidyddol.

Yn ol y disgwyl y cyntaf i feirniadu'r datganiad yw'r Arglwydd Ellis Thomas. Mae e'n dweud fod Cynog Dafis a'r cyfryw rai sydd tu ôl i'r datganiad "yng ngwlad y gwcw". Os felly Dafydd pam rhoi'r addewid yn y ddogfen Glymblaid yn y lle cyntaf? A ydw i'n iawn i ddehongli datganiad Ellis-Thomas fel ei fod yn credu fod pawb oedd yn disgwyl i Blaid Cymru gadw addewidion yn byw yng ngwlad y gwcw? Maen hen bryd iddo droi ei got go-iawn a gadael Plaid Cymru neu jest ymddeol. Does dim byw afresymol tu ol i erfyniad aelodau cyffredin Plaid Cymru ddeisyf ar ein harweinwyr gadw addewidion.

Os nad ydych wedi arwyddo'r ddeiseb yn galw ar Rhodri Glyn Thomas i gadw ei air rhowch glec YMA.

Stori ar y BBC

Diwedd y Glymblaid plis

Dwi'n meddwl ei bod hi'n amser i Blaid Cymru dynnu allan o'r glymblaid oherwydd dydy pethau ddim yn gweithio allan, ddim o gwbl. Dim papur dyddiol. Dim arian i sefydlu Coleg Ffederal. Beth fydd nesaf? Deddf Iaith di-ddanell maen siwr. Dwi'n meddwl mae'r cam mwyaf doeth fyddai i Blaid Cymru dynnu allan o'r glymblaid cyn gynted a phosib ac eistedd fel gwrthblaid a pharatoi i gicio Llafur mas 'for good' yn yr etholiad nesaf. Dwi ddim yn rhoi'r bai i gyd a'r y Blaid Lafur cofiwch, ddim o gwbl, wedi'r cyfan Gweinidog Plaid Cymru oedd a gofal dros wireddu'r papur dyddiol. Ond rwy'n meddwl y byddai pethau fymryn yn well gyda Phlaid Cymru yn arwain llywodraeth yn hytrach na bod yn gŵn bach.

Llafur-Plaid: the dream is at an end. Mae'r hyn roeddw ni ac eraill wedi ei ofidio wedi digwydd. Rhaid cael gwared o'r Blaid Lafur allan o Lywodraeth Cymru yn llwyr er mwyn gweld gwir newid.

Yn y cyfamser, arwyddwch y ddeiseb yma i alw at Rhodri Glyn Thomas i gadw at ei addewid o sefydlu papur dyddiol.

Y BYD, Byd a'r Bedwar, Marc Jones a'r BBC

Mae'r stori am Y BYD yn parhau i ddatblygu ar y cyfryngau amgen (blogs, maes-e ayyb...) ond mae'r stori yn gwbl segur o safbwynt diflas y BBC – nid yw'r BBC wedi newid nac adrodd ar y diddordeb sydd wedi codi yn dilyn camgymeriadau golygyddol y Byd ar Bedwar o anghofio nodi fod Marc Jones y sylwebydd “niwtral” bellach yn gweithio i Blaid Cymru. Ac wedyn beth am rôl Aled Eurig? Tro diwethaf i mi ddod ar ei draws oedd yn 'steddfod Abertawe 2006 bryd hynny roedd e'n gweithio fel cynghorydd i Dafydd Ellis-Thomas, ydy e dal yn y swydd honno? Os ydyw a wnaeth y Byd ar Bedwar unrhyw ymdrech i gyfathrebu hyn i'r gwylwyr? Dwi ddim yn dweud nad oes hawl gan bobl a vested intrest leisio barn ar bethau, ddim o gwbl, ond mae hawl gan y gwylwyr wybod beth yw'r vested intrest hynny er mwyn iddyn nhw ddod i benderfyniadau drostynt hwy eu hunain.

Yn y blogiad diwethaf gwnes i gymharu'r diffyg ymroddiad ariannol i'r BYD ac i Goleg Ffederal Cymraeg gyda'r tap agored oedd yna i brosiectau eraill megis clirio dyledion Canolfan y Mileniwm a'r Gerddi Botaneg. Unwaith eto heddiw mae stori wedi torri yn dweud fod yna £150m mynd i fod ar gael i ddatblygu busnesau newydd – pe bai'r llywodraeth i bennu £1m o hwnnw i'r BYD mi fyddai £149 yn parhau i fodoli i'r holl brosiectau eraill. Mewn gair, yr hyn dwi'n ei awgrymu yw mae diffyg ewyllys gwleidyddol ac nid diffyg cyllid sydd tu ôl i fethiant y Llywodraeth i ariannu prosiect Y BYD.

Y cwestiwn gwleidyddol dyfnach tu ôl i hyn i gyd yw pwy sydd ar fai? A'i Plaid Cymru sy'n methu yntau y Blaid Lafur sy'n taflu dwr oer ar yr holl addewidion blaengar oedd yn nogfen Cymru'n Un?