Showing posts with label Gwleidyddiaeth. Show all posts
Showing posts with label Gwleidyddiaeth. Show all posts

10.6.08

Gwerth Cristnogaeth i'r gymdeithas yn gyffredinol

Tynnodd Menna fy sylw at y stori ddiddorol yma oedd yn y Times heddiw:

Hunger to put faith into action is frustrated by secularist agenda

Jesus commanded: “Love thy neighbour as thyself.” The Church will undoubtedly be strongly criticised by secularists and politicians for interfering yet again in politics. But all it is doing is attempting to fulfil its gospel mandate to help others. What the report shows is a Church heavily engaged in social welfare through its dioceses, cathedrals, bishops, priests and laity, and receiving little or no recognition from the Government. Research shows that more than 50,000 churchgoers are regularly involved in church-based or church-backed social action, such as helping the poor, elderly or disabled. A similar number of churchgoers are involved in volunteering for secular charities.

The Church of England wants this recognised, and where appropriate, funded. But this has become even more problematic now with the Charity Commission’s new guidelines, which state that using sacred texts to advance a political purpose can no longer be regarded as “advancing religion”. At Monday’s launch the authors will have to answer questions on whether they are placing welfare above worship, and whether the whinge is really justified. After all, the Church enjoys some pretty serious privileges as the established Church. But at the highest levels, senior bishops have for some time been concerned at the secular agenda of the Government. The Archbishop of York, Dr John Sentamu, has publicly criticised what he perceives as a drive towards equality based on diktat and bureaucracy, with the Government overreaching into the realm of personal conscience.

Church leaders believe this is a deeply flawed and uniquely British problem. They look with envy to countries such as Hong Kong and Australia, where the Church works in active partnership with the state in providing welfare services. They also noted the tumultuous reception given to the Pope recently by government and public in the United States.

By contrast, when the Buddhist equivalent of the Pope, the Dalai Lama, visited Britain, the Prime Minister refused to see him at Downing Street and instead they met at Lambeth Palace, the London office of the Archbishop of Canterbury. If viewed as a worshipping community alone, the Church’s future over the next few generations is in doubt.

Declining numbers of elderly worshippers in many congregations present the Church with a challenge to change or die out. In the late 18th and 19th centuries, the evangelical revival and the emergence of the Anglo-Catholic movement led by the soon-to-be-canonised Cardinal Newman carried in its wake an outpouring of social action. The antislavery campaigner William Wilberforce and the rest of the Clapham Sect were pioneers in this field, along with inner-city clerics and many members of the laity. They set up charities, founded groups and organised schools and hospitals that are still functioning.

In spite of falling rolls, there is among those who remain in the pews a similar revival of spiritual energy. Evangelicalism is flourishing throughout Britain’s Christian churches, as is traditional Catholicism. These people are hungry to put their faith into action by helping the poor and needy, as Jesus commanded.


Diddorol iawn!

1.6.08

Obama a'i berthynas a'i Eglwys

Fe ddois ar draws y fideo difyr isod ar wefan y BBC bore ma. Yn y datganiad mae Barack Obama yn cyhoeddi ei fod yn ildio ei aelodaeth Eglwysig o'i Eglwys yn yr UDA. I ddechrau yr hyn sy'n drawiadol yw y modd cwbwl agored maen trafod ei ffydd, "It was here" meddai am yr Eglwys "that i found Christ." Ond mae hefyd yn ddifyr iawn sut y bo Obama yn bendant iawn fod angen gwahanrwydd o ryw bellter rhwng gwleidyddiaeth y dalaith a'r eglwys ac ei fod yn credu y bydd ei ymddiswyddiad fel aelod o'r Eglwys yn rhyddhau'r Eglwys i fynd yn ôl at ei phriod waith sef moli Duw.

Fideo: Obama breaks with Chicago church

10.5.08

R. Tudur Jones Vs Cledwyn Hughes

Fe gododd safiad y rhan fwyaf o eglwysi ar gwestiwn ymreolaeth i Gymru erbyn y saithdegau y cwestiwn o briodoldeb i'r eglwysi a'i harweinwyr ymhél a gwleidyddiaeth. Onid creu rhwyg o fewn yr eglwys fyddai sgìl effaith gwneud safiadau a datganiadau gwleidyddol o'r fath? Wel dyma oedd cwestiwn miniog Cledwyn Hughes i R. Tudur Jones a'r cwestiwn a daflwyd yn ôl at yr Ysgrifennydd Gwladol gan R. Tudur Jones. Mae'r ddadl i'w gweld mewn ysgrif yn dwyn y teitl Yr Ysgrifennydd, Y Blaid a'r Eglwysi a gyhoeddwyd yn rhifyn mis Hydref 1967 o'r Ddraig Goch, papur Plaid Cymru. Fe feirniadodd Cledwyn Hughes Bleidwyr am ddod a gwleidyddiaeth i mewn i'r Pulpud ac mae R. Tudur Jones yn ymateb drwy gymharu ei eiriau gyda geiriau o eiddo Hanns Kerrl, Gweinidog Materion Crefyddol llywodraeth Hitler. Mae R. Tudur Jones yn mynd ymlaen i rybuddio y bo sgil-effaith ddifrifol pan fo'r eglwys yn ddywedws am lywodraeth y dydd fel ag yr oedd yr eglwys, ar y cyfan, yn yr Almaen yn y 30au. 'Y mae'n anhygoel fod Mr Cledwyn Hughes sydd ei hunan yn flaenor ac yn bregethwr ac yn fab i weinidog,' meddai R. Tudur Jones, 'mor fyr ei olygon fel ei fod yn chwarae a syniadau fel hyn.'

Fe â R. Tudur Jones ymlaen i bwyntio allan i Cledwyn Hughes, bymtheg mlynedd ynghynt, ddod a gwleidyddiaeth i'r pulpud pan oedd hynny yn gyfleus iddo ef drwy siarad ar destun 'Y Wladwriaeth Les' i Gymdeithasfa'r Eglwys Bresbyteraidd. Meddai R. Tudur Jones eto: 'dyma enghraifft drist o wleidydd yn awyddus i ddefnyddio'r eglwysi Cristnogol pan fo hynny'n hwylus i'w amcan a'i ddelfryd a'i uchelgais ef, ond yn mynd mor bell hyd yn oed ac amau eu hawl i ryddid llafar pan feiddiant feirniadu.' Cred llawer mai nid gwleidyddiaeth o'r rheidrwydd y dylai'r Cristion, a'r Bugail yn enwedig, ei osgoi ond yn hytrach gwleidyddiaeth pleidiol. Fe â R. Tudur Jones ymlaen i holi beth yn union yw gwleidyddiaeth “plaid”? Meddai: 'dim ond mewn gwlad ddarostyngedig fel Cymru y mae tynged y genedl, a ffyniant ei hiaith a'i hawl i'w llywodraeth yn dod o dan y pennawd “gwleidyddiaeth plaid.”' Dadl R. Tudur Jones yw fod tynged Cymru, yr iaith a chymunedau Cymraeg yn fwy na “gwleidyddiaeth plaid” a'i fod o bwys mawr i'r eglwysi ymateb i'r argyfwng:

"Un peth na all arweinwyr y capeli na'r eglwysi ei osgoi bellach yw bod hyn yn ffrwyth dinistr cymdeithasol anaele. Byddai'r eglwysi'n anghofio eu swydd broffwydol petaent yn fud yn wyneb y fath strempio. Addawodd y gwleidyddion fara i'n hardaloedd a'r hyn a ddaeth oedd diweithdra. Cadwodd yr eglwysi fflam ein traddodiad Cristnogol Cymraeg yn fyw pan nad oedd na gwleidydd nac uchelwr nac ysgolfeistr yn malio a fyddai byw ai peidio... Fe ddistrywir y traddodiad Cristnogol Cymraeg trwy'r ystryw syml o ofalu na bydd byth ddigon o addysg Gymraeg nac o urddas cyhoeddus ar y Gymraeg i sicrhau'r olyniaeth. Mewn gair, fe wyr pawb sy'n gweithio yn ein heglwysi fod y diwrnod wedi dod i siarad yn blaen. Mae'n rhaid i Mr Hughes a'i gymrodyr ateb am y storm gymdeithasol enbyd yr ydym yn ei chanol. O safbwynt yr eglwysi mae hynny'n fater o foesoldeb elfennol ac o ofal bugeiliol dros y praidd."


Barn Cledwyn Hughes ydy nad busnes yr eglwys yw llefaru am dynged Cymru ond mewn ymateb fe ddywed R. Tudur Jones mai 'busnes cyntaf eglwysi yw bod yn eglwysi. Ond eu busnes hwy hefyd, nid busnes gweinidog y goron, yw diffinio beth mae hynny'n ei olygu.' Mae'r ddadl gyhoeddus yma gyda Cledwyn Hughes yn eithriadol bwysig yn fy nhyb i i ddeall meddwl gwleidyddol R. Tudur Jones fel gwleidydd Cristnogol yn arbennig felly ei ymateb a'i ddelio gyda'r Wladwriaeth Seisnig oblegid mae R. Tudur Jones yn dadlau'n glir a chroyw fan yma mai un o ddyletswyddau'r yr eglwys yw dal y wladwriaeth yn atebol: 'Ond pan fo hi [y wladwriaeth] yn dechrau ymagweddu fel petai'n ddwyfol neu pan fo'n gweithredu'n anghyflawn,' meddai R. Tudur Jones, 'yr adeg honno mae'n bryd i Gristnogion ymuno gyda'r dinasyddion oll i'w cheryddu.'

Diddorol!

13.3.08

Y Gyllideb, Petrol Car a Trenau gwael Cymru

Maen ddiwrnod y gyllideb heddiw a dyma fydd y gyllideb gyntaf i'w draddodi gan rywun heblaw am Gordon Brown ers dros ddengmlynedd - Alister Darling fydd yn ei thraddodi heddiw. Un o'r cwestiynnau sydd wastad yn codi adeg y gyllideb ydy treth ar danwydd yn arbennig tanwydd petrol i geir. Mae pris petrol wedi codi 19% year-on-year dros y flwyddyn diwethaf, cynydd sylweddol iawn; pan yn llenwi'r Ddraig (fy Almera Coch!) mae tanc o betrol yn costio'n agos i £50 bellach cynnydd sylweddol er pan gychwynais fy ngyrfa fel perchenog car ddeunaw mis yn ol. Ond, er mod i yn yrrwr brwd ac aml (oherwydd y rheidrwydd i mi ddychwelyd i Aberystwyth o Fangor i bwyllgorau a ballu yn llawer amlach nag y buaswn yn dymuno) ac fod fy waled yn cael ei eiffeithio dwi, mewn theori, o blaid treth weddol uchel ar danwydd er mwyn annog mwy o bobl, fel fi, i wneud defnydd helaethach o drafnidiaeth gyhoeddus.

Fodd bynnag, os ydy'r llywodraeth am barhau i godi treth ar danwydd yna dwi'n meddwl fod hawl genym ni fel treth-dalwyr yma yng Nghymru i weld safon a dwyster y strwythur drafnidiaeth gyhoeddus yn gwella a phris trafnidiaeth gyhoeddus yn gostwng ac, ar y cyfan, nid ydy trafnidiaeth gyhoeddus yn gwella mewn cymhariaeth a chodi'r treth ar danwydd. Dyma ddau enghraifft, wythnos diwethaf fe es i a fy ffrind i Landudno, £5 yr un (felly £10 i gyd) oedd tocyn bws return o Fangor ac fe gymerodd y daith, un ffordd, 60 munud. Mi fyddai mynd yn y car ddim wedi costio mwy na £10, llai os rhywbeth ac mi fyddai'r daith, un ffordd, wedi cymryd ugain munud ar y fwyaf.

Dyma'r ail enghraifft, ddydd Gwener dwi a Menna yn teithio o Fangor i Gaerfyrddin. Pe bae ni i fynd ar y tren mi fyddai tocyn arferol ar y diwrnod yn costio £60 yr un (£120 rhwng y ddau ohonom) ac mi fyddai'r siwrne yn cymryd chwe awr a hanner! Mi fyddai'r Bws yn sylweddol rhatach, £10 dwin meddwl (felly £20 i gyd), ond byddai dal i gymryd chwe awr. O ran y car, gyda lonydd clir gellid gwneud y daith mewn teir awr a hanner, pedair awr ar y mwyaf, ac mi fyddai'r petrol yn costio rhyw £30 (£15 yr un).

Felly mewn gair, mae cyflwr trychunebus trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru yn ei gwneud hi'n rhy ddrud a rhy anghyfleus i boeni am yr amgylchedd! Codwch dreth ar danwydd ar bob cyfri ond maen rhaid buddsoddi mewn rhwydwaith drenau newydd i Gymru law yn llaw a hyn!

8.2.08

Y BYD, Byd a'r Bedwar, Marc Jones a'r BBC

Mae'r stori am Y BYD yn parhau i ddatblygu ar y cyfryngau amgen (blogs, maes-e ayyb...) ond mae'r stori yn gwbl segur o safbwynt diflas y BBC – nid yw'r BBC wedi newid nac adrodd ar y diddordeb sydd wedi codi yn dilyn camgymeriadau golygyddol y Byd ar Bedwar o anghofio nodi fod Marc Jones y sylwebydd “niwtral” bellach yn gweithio i Blaid Cymru. Ac wedyn beth am rôl Aled Eurig? Tro diwethaf i mi ddod ar ei draws oedd yn 'steddfod Abertawe 2006 bryd hynny roedd e'n gweithio fel cynghorydd i Dafydd Ellis-Thomas, ydy e dal yn y swydd honno? Os ydyw a wnaeth y Byd ar Bedwar unrhyw ymdrech i gyfathrebu hyn i'r gwylwyr? Dwi ddim yn dweud nad oes hawl gan bobl a vested intrest leisio barn ar bethau, ddim o gwbl, ond mae hawl gan y gwylwyr wybod beth yw'r vested intrest hynny er mwyn iddyn nhw ddod i benderfyniadau drostynt hwy eu hunain.

Yn y blogiad diwethaf gwnes i gymharu'r diffyg ymroddiad ariannol i'r BYD ac i Goleg Ffederal Cymraeg gyda'r tap agored oedd yna i brosiectau eraill megis clirio dyledion Canolfan y Mileniwm a'r Gerddi Botaneg. Unwaith eto heddiw mae stori wedi torri yn dweud fod yna £150m mynd i fod ar gael i ddatblygu busnesau newydd – pe bai'r llywodraeth i bennu £1m o hwnnw i'r BYD mi fyddai £149 yn parhau i fodoli i'r holl brosiectau eraill. Mewn gair, yr hyn dwi'n ei awgrymu yw mae diffyg ewyllys gwleidyddol ac nid diffyg cyllid sydd tu ôl i fethiant y Llywodraeth i ariannu prosiect Y BYD.

Y cwestiwn gwleidyddol dyfnach tu ôl i hyn i gyd yw pwy sydd ar fai? A'i Plaid Cymru sy'n methu yntau y Blaid Lafur sy'n taflu dwr oer ar yr holl addewidion blaengar oedd yn nogfen Cymru'n Un?