MYFYRWYR YN DYFARNU GRADDAU I'R PRIFYSGOLION

Heddiw, ar ddiwrnod canlyniadau semester un y myfyrwyr mi fydd y myfyrwyr eu hunain yn dyfarnu graddau i Brifysgolion Aberystwyth a Bangor. Dywed Bethan Griffiths, Llywydd Undeb Myfyrwyr Cymraeg Aberystwyth:

“Os ydy'r Prifysgolion yn ein arholi ni maen ddigon teg i ni arholi eu darpariaeth Cymraeg nhw! Ein gobaith ni yw dangos fod yna rai cryfderau gan y Prifysgolion, y pynciau sy'n draddodiadol dda gydag addysg Gymraeg fel Hanes ond fod y Prifysgolion yn parhau i gael marciau isel, ac yn methu yn llwyr weithiau, gyda phynciau eraill fel rhai gwyddonol. Nid yw myfyrwyr yn derbyn gradd oni bai iddynt sgorio'n dda ym mhob modiwl yn yr un modd rydym ni'n disgwyl i'r Prifysgolion ddarparu addysg Gymraeg mewn amrediad eang o bynciau nid dim ond mewn rhai.”

Mae Myfyrwyr Aberystwyth wedi rhoi’r enghreifftiau canlynol fel pynciau sydd yn cael 2.1 am eu darpariaeth Cymraeg: Drama a Hanes. Mae'r enghreifftiau canlynol wedi eu dyfarnu a 2.2 gan y myfyrwyr: Gwleidyddiaeth Ryngwladol a Daearyddiaeth. Ond mae yna adrannau sydd yn parhau i fod ar ei hol hi gyda ddarpariaeth Gymraeg megis Astudiaethau Gwybodaeth ac adrannau Gwyddonol, trydydd dosbarth rhoddir i rhain.

Yn yr un modd mae Myfyrwyr Bangor wedi dyfarnu gradd 2.1 i'r adran Gerdd fel enghraifft o adran sy'n darparu llawer trwy gyfrwng y Gymraeg; 2.2 i'r Adran Coedwigaeth a’r Amgylchedd fel enghraifft o adran sydd a pheth darpariaeth cyfrwng Cymraeg ond â llawer o le i wella a thrydydd dosbarth i'r Adran Gwyddorau Eigion fel enghraifft o adran sy'n wan iawn eu darpariaeth ar hyn o bryd.

Cred y myfyrwyr ei bod hi'n arwyddocaol nad oes yr un adran wedi eu dyfarnu a dosbarth cyntaf o ran eu darpariaeth Cymraeg. Fe ddywed Bethan Williams, Llywydd Undeb Myfyrwyr Cymraeg Bangor:

“Rydym ni'n cefnogi'r datblygiadau sy'n cymryd lle ar hyn o bryd i ddatblygu Addysg Gymraeg yma ym Mangor ac yn Aberystwyth, fodd bynnag, credwn fod tipyn o waith gan y Prifysgolion i wneud eto cyn y medrwn ni fel myfyrwyr ddyfarnu gradd dosbarth cyntaf i unrhyw adran am eu darpariaeth cyfrwng Cymraeg. Fel myfyrwyr credwn mae dim ond wedi i'r Coleg Ffederal Cymraeg, sydd wedi ei addo gan y Llywodraeth Glymblaid, ddod i weithrediad y gwelw ni addysg Gymraeg yn cymryd camau breision ymlaen.”

Ni theimla'r myfyrwyr y bod Prifysgol Caerdydd yn barod i sefyll yr arholiadau hyd yn oed gan fod eu darpariaeth Cymraeg nhw yn anweledig i bob pwrpas. Cred y Myfyrwyr y bod yn rhaid i'r Llywodraeth gynyddu eu cyllideb o £4.3 miliwn dros dair mlynedd i ddatblygu addysg Gymraeg i o leiaf £15 miliwn os am wireddu eu haddewid o Goleg Ffederal Cymraeg gyflawn ac effeithiol.

- Mi fydd Myfyrwyr Aberystwyth yn cyflwyno canlyniadau gradd Prifysgol Aberystwyth i'r sefydliad o flaen Yr Hen Goleg am 1pm, Dydd Iau yr 28ain o Chwefror.

- Mi fydd Myfyrwyr Bangor yn cyflwyno canlyniadau gradd Prifysgol Bangor ar risiau Prif Adeilad y Celfyddydau am 10 fore Iau yr 28ain o Chwefror.

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â:
Bethan Griffiths (Aberystwyth): 01970 621739 / 07764260670
Bethan Williams (Bangor): 01248 388 006 / 07981 343313

Beth yw Coleg Ffederal Cymraeg? Dogfen YMA (PDF)

Beth sydd yn y ddogfen 'enfys' i mi?

Mae yna dipyn o bopeth i bawb yn y ddogfen enfys ond dyma un peth sy'n sefyll allan i mi. Dwi wedi bod yn weithgar yn yr ymgyrch am Goleg Ffederal Cymraeg ers pedair mlynedd bellach. Dy ni wedi gweld llanw a thrai ym mhoblogrwydd yr ymgyrch maen rhaid cyfaddef. Flwyddyn yn ôl cyhoeddodd Ymgynghorwyr Arad adroddiad ar ran Llywodraeth Llafur Cymru a Phrifysgolion Cymru yn nodi nad oedd angen strwythur newydd fel Coleg Ffederal Cymraeg. I'r Blaid Lafur dyna oedd diwedd y gan lle roedd yr alwad am Goleg Ffederal mewn cwestiwn – roedden nhw wedi addo llunio polisi ar sail awgrymiadau'r adroddiad a sypreis sypreis roedd argymhellion yr adroddiad bron yn unfath a polisi bresennol y Blaid Lafur. Roedd y momentwm wedi ei golli i raddau a chyfle wedi ei golli am rai blynyddoedd eto i gael yr alwad am Goleg Ffederal yn ôl ar yr agenda.

Ond dros y flwyddyn diwethaf mae UCMC ac yn benodol UMCA wedi llwyddo i gadw'r fflam yng nghyn drwy drefnu cyfres o ddigwyddiadau a phrotestiadau. Trefnwyd Rali Genedlaethol ym mis Chwefror ac fe brotestiwyd tu allan i Senedd Prifysgol Cymru, Aberystwyth fis Mawrth. Yn ogystal cynhyrchwyd i fideo isod i hyrwyddo'r ymgyrch:

Bu pwyso cyson ar y sefydliad a'r pleidiau gwleidyddol gydol y flwyddyn er mwyn ceisio cadw'r ymgyrch ar yr agenda wleidyddol. Gyda llawenydd felly y darganfu'r myfyrwyr fod sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg wedi ymddangos yn Maniffestôau Plaid Cymru a'r Democratiaid Rhyddfrydol ac bo aelodau o'r Blaid Geidwadol yn gefnogol ar lafar hefyd.

Gyda hynny o gefndir felly yr es i edrych beth oedd yn y ddogfen 'enfys am Goleg Ffederal Cymraeg. Dyma sydd ganddi i ddweud am y mater:

“We will publish a national strategy to develop and encourage
Welsh-medium education from the nursery sector through to
higher education. Appropriate mechanisms will be developed in
concert with local authorities, and the FE and HE sectors,
including the establishment of a Welsh-medium Federal
College/Coleg Ffederal Cymraeg utilising existing HEI
facilities.”

Felly pe tae clymblaid enfys i ffurfio llywodraeth mi fyddai gennym ni lywodraeth sydd wedi ymrwymo i sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg. Dyna, yn wir, byddai tro pedol ers blwyddyn yn ôl pan dybiais fod Arad wedi rhoi'r ergyd farwol i'r ymgyrch am flynyddoedd onid cenhedlaeth arall. Byddai hyn yn dipyn o sioc i bobl y sefydliad a phobol y status quo oddi fewn i Brifysgolion Cymru.

Rali Coleg Cymraeg

Llongyfarchiadau i UMCA unwaith yn rhagor am drefn protest lwyddianus ar ddiwrnod Senedd y Brifysgol. Dowch laen UMCB ac UMCC. Dyma luniau o'r digwyddiad:

Darllediadau Gwleidyddol ...cartref

Mae pawb wedi arfer clywed am yr hwn ar llall sy'n gwneud bara cartref ond dyma un newydd i chi - darllediadau gwleidyddol cartref. Dwi wedi bod yn ystyried y posibilrwydd ers rhai misoedd yn rhannol oherwydd poblogrwydd youtube fel gwefan ac hefyd fel ffordd o ymateb yn bositif i rai issues sydd gyda mi a rhai o'm ffrindiau gyda Phlaid Cymru ar hyn o bryd.

Wel dyma gyhoeddi y gyntaf. Nid darlleqdiad pro-Plaid Cymru na pro-annibyniaeth mo hon ond yn hytrach hysbyseb yn annog pobl i ddod i'r Rali Coleg Ffederal Cymraeg gan fy nghyfeillion yn UMCA. Mi wn nad ydyw'n oll broffesiynol OND mae o'r galon ac fe'i wnaed ar y laptop adref ar gyllideb o £0!! Gadewch mi wybod be dy chi'n feddwl:

Deiniol yn cosi Tomos

Fideo o bach doniol gymeresi neithiwr yn Tost a Te yn dangos yr enwog Deiniol ap Dafydd yn cosi Tomos Dafydd gyda dwster. Rhywbeth bach ysgaf i ddilyn yr holl bostiadau difrifol diweddar!